ABD, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşu Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) resmen ayrıldığını açıkladı. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump’ın geçen yıl aldığı ayrılma kararının ardından 78 yıllık üyeliğin sona erdiğini bildirdi.
HHS açıklamasında, DSÖ’ye yönelik tüm Amerikan fonlarının kesildiği ve örgütte görev yapan personelin geri çağrıldığı belirtildi. ABD’li yetkililer, ayrılığın “tam ve sorunsuz” olmadığını ifade etti. Resmi verilere göre ABD’nin DSÖ’ye olan borcu 130 milyon doları aşıyor.
Uzmanlar, ABD’nin örgütten çekilmesinin salgınlara ilişkin erken uyarı ve kritik sağlık verilerine erişimde boşluk yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Georgetown Üniversitesi’nden halk sağlığı hukuku uzmanı Lawrence Gostin, kararın küresel salgınlarla mücadeleyi zayıflatabileceğini ve ABD’li bilim insanları ile ilaç şirketlerinin yeni tehditlere karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini olumsuz etkileyeceğini belirtti.
DSÖ, mpox, Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine müdahaleyi koordine ediyor, yoksul ülkelere teknik destek sağlıyor ve aşı ile tedavi dağıtımlarına katkıda bulunuyor. Kurum, dünyadaki çoğu ülkenin üye olduğu uluslararası bir yapı olarak faaliyet gösteriyor.
ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass, ABD’nin çekilme kararını “dar görüşlü ve bilimsel açıdan sorumsuz” olarak nitelendirdi.
Trump, göreve geldikten kısa süre sonra imzaladığı başkanlık kararnamesiyle ABD’nin DSÖ’den çekilmesini öngörmüştü. Kararname, örgütün COVID-19 salgını yönetimini ve reformları uygulamadaki yetersizliğini gerekçe olarak göstermişti. Ayrıca DSÖ’nün ABD’den “haksız ödemeler talep etmeye devam ettiği” de belirtilmişti.
ABD, DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol oynamış ve yıllarca en büyük finansal destekçilerinden biri olmuştu. Resmi verilere göre ABD, örgüte yıllık yaklaşık 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.
/Reuters/ /Nupel/
