Amerika Birleşik Devletleri’nde bal arısı kolonilerinin kaybı son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu durumun tarım üretimi ve gıda güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD’de yapılan ulusal arıcılık araştırmalarına göre, 2024–2025 döneminde ticari bal arısı kolonilerinin yaklaşık %62’si kaybedildi. Bu oran, modern kayıtların tutulmaya başlandığı 2000’li yıllardan bu yana görülen en yüksek seviye.
Arı kolonilerindeki bu çöküş, özellikle Kaliforniya, Teksas ve Orta Batı’daki tarım üreticilerini doğrudan etkiliyor. Çünkü ABD’de meyve, sebze, kuruyemiş ve yağlı tohumların önemli bir kısmı bal arılarının tozlaşma faaliyetlerine bağlı.
“Birçok çiftlikte döllenme işlemi sekteye uğruyor. Bu sadece arıcılık krizi değil, bir tarım krizi,”
Uzmanlara göre arı ölümlerinin nedeni çok katmanlı:
- Varroa destructor adlı parazitik akarlar, kolonilerin büyük kısmını zayıflatıyor.
- Bu akarların bazı ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, mücadeleyi zorlaştırıyor.
- Tarım ilaçları, monokültür tarım ve iklim değişikliği arıların yaşam koşullarını daha da ağırlaştırıyor.
- Ayrıca besin kaynaklarının azalması nedeniyle koloniler zayıf düşüyor.
ABD Tarım Bakanlığı’nın yeni yayımladığı raporda, “amitraz” adlı akar ilacına karşı direncin, virüslerin daha hızlı yayılmasına neden olduğu ve kolonilerin çöküşünü hızlandırdığı belirtildi.
Bal arıları ABD tarımında yılda yaklaşık 15 milyar dolarlık ürünün döllenmesini sağlıyor.
Kayıpların bu seviyede devam etmesi, özellikle badem, elma, yaban mersini ve balkabağı gibi mahsullerde verim düşüşü anlamına geliyor.
Kaliforniya’daki arıcılar, kolonilerini her yıl ülke genelinde çiftçilere kiralıyor. Ancak artan ölümler nedeniyle kiralık kovan sayısı düşüyor, fiyatlar ise rekor seviyelere ulaşıyor.
“Eğer arılar giderse, soframızdaki renkler de gider.”
Ne yapılabilir?
Uzmanlara göre çözüm, yalnızca ilaçlarla değil, tarım sisteminin bütününde reformla mümkün:
- Zehirsiz tarım uygulamaları ve biyolojik mücadele yöntemleri yaygınlaştırılmalı,
- Polinatör dostu bitkiler (çiçekli çayır, yonca, lavanta vb.) tarım alanlarının kenarlarına ekilmeli,
- İklim direncine sahip arı türleri desteklenmeli,
- Ve arı ölümlerine yönelik ulusal izleme sistemi oluşturulmalı.
Küresel bir uyarı sinyali
ABD’deki durum, Avrupa ve Asya’daki arıcılık sektörlerinde de yakından izleniyor. Bilim insanları, arı popülasyonundaki düşüşün “ekosistemin dayanıklılığı” için kırmızı çizgiye yaklaştığı konusunda hemfikir.
“Bu sadece Amerika’nın değil, insanlığın geleceğini ilgilendiriyor.”
