ABD, Nijerya’nın kuzeybatısında IŞİD bağlantılı militanlara karşı hava saldırıları başlattı.
ABD ordusu, Nijerya’nın Nijer sınırındaki Sokoto eyaletinde grup tarafından işletilen kampların vurulduğunu ve “ilk değerlendirmelerin” “çok sayıda” can kaybına işaret ettiğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, Noel Günü saldırılarının “güçlü ve ölümcül” olduğunu söyledi ve grubu “terörist pislikler” olarak nitelendirerek, “başta masum Hristiyanlar olmak üzere hedef alıp acımasızca öldürdüklerini” belirtti.
Nijerya Dışişleri Bakanı Yusuf Maitama Tuggar, BBC’ye yaptığı açıklamada bunun “ortak bir operasyon” olduğunu ve “belirli bir dinle hiçbir ilgisinin olmadığını” söyledi.
Tuggar, saldırıların “epey bir süredir” planlandığını ve Nijerya’dan alınan istihbarat bilgilerinin kullanıldığını söyledi. Ayrıca daha fazla saldırı olasılığını da dışlamadı.
Saldırıların zamanlamasına değinen yetkili, “Bunların Noel ile hiçbir ilgisi yok, başka herhangi bir gün de olabilirdi; bu saldırılar Nijeryalıları öldüren teröristlere saldırmakla ilgili” dedi.
Nijerya hükümeti, Boko Haram ve IŞİD bağlantılı ayrılıkçı grupları da içeren karmaşık bir cihatçı grup ağıyla uzun yıllardır mücadele ediyor, ancak bu mücadele büyük ölçüde ülkenin kuzeydoğusunda, Sokoto eyaletinden yüzlerce kilometre uzakta yoğunlaşmış durumda.
Görgü tanığı Umar Jabo, BBC News’e yaptığı açıklamada, saldırının Perşembe gecesi geç saatlerde Jabo köyü yakınlarında gerçekleştiğini söyledi: “Herkes bunun bir uçak olduğunu sandı. Tarlalara düştü.”
Umar Jabo, “Burada, Jabo’da, barış içinde yaşıyoruz ve Hristiyanlarla aramızda hiçbir çatışma yok” dedi.
Trump yönetimi daha önce Nijerya hükümetini Hristiyanları cihatçı saldırılardan koruyamamakla suçlamış ve bir “soykırım” gerçekleştirildiğini iddia etmişti.
Trump, Nijerya’yı “özel önem arz eden ülke” olarak nitelendirdi; bu, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından “dini özgürlüğün ciddi ihlallerine karışan” ülkelere yaptırım uygulanmasını öngören bir tanımlamadır.
O dönemde Nijerya Devlet Başkanı Bola Tinubu’nun bir danışmanı BBC News’e militanların “her dinden” insanı hedef aldığını ve ABD’nin herhangi bir askeri müdahalesinin ortaklaşa yürütülmesi gerektiğini söylemişti.
Gözlemciler Nijerya’da Hristiyanların Müslümanlardan daha fazla öldürüldüğüne dair hiçbir kanıt olmadığını, ülkenin iki dinin mensupları arasında yaklaşık olarak eşit bir dağılıma sahip olduğunu belirtiyor.
Trump, Noel Günü geç saatlerde sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda saldırıları doğrulayarak, “Radikal İslamcı terörizmin gelişmesine izin vermeyeceğini” söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Nijerya hükümetinin desteği ve işbirliği için minnettarım” dedi.
“Mutlu Noeller!” diye ekledi X’te yazdığı mesajda.
ABD Savunma Bakanlığı daha sonra bir gemiden füze fırlatıldığını gösteren kısa bir video yayınladı.
Cuma sabahı Nijerya Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, ülkenin yetkililerinin “terörist ve şiddet içeren aşırıcılığın süregelen tehdidiyle mücadele etmek için Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere uluslararası ortaklarla yapılandırılmış güvenlik işbirliğine devam ettiğini” belirtti.
Açıklamada, “Bu durum, Kuzeybatı’daki hava saldırılarıyla Nijerya’daki terörist hedeflere yönelik hassas vuruşlara yol açtı” denildi.
Boko Haram ve IŞİD bağlantılı uzantıları gibi cihatçı gruplar, on yılı aşkın bir süredir Nijerya’nın kuzeydoğusunda büyük yıkıma yol açarak binlerce insanın ölümüne neden oldu.
Dünya genelindeki siyasi şiddeti analiz eden Acled adlı gruba göre, kurbanların çoğu Müslüman.
Nijeryalı insan hakları avukatı ve çatışma analisti Bulama Bukati, Perşembe günkü saldırıların, Sahel bölgesinde ortaya çıkan ve son zamanlarda savaşçılarını Nijerya’ya taşıyan, IŞİD’e bağlı nispeten yeni bir ayrılıkçı grubu hedef almış olabileceğini söyledi.
BBC World Service’e verdiği demeçte, Nijerya’daki en büyük IŞİD bağlantılı grup olan Batı Afrika İslam Devleti Eyaleti’nin ülkenin kuzeydoğusunda faaliyet gösterdiğini, yerel olarak Lakurawa olarak bilinen daha küçük grubun ise kuzeybatıdaki Sokoto eyaletinde bir üs kurmaya çalıştığını söyledi.
Şöyle devam etti: “2018’de Nijerya’ya sızmaya başladılar, ancak son 18 ay veya iki yılda Sokoto ve Kebbi eyaletlerinde kamplar kurdular. Son 18 aydır Sokoto eyaletindeki insanlara saldırılar düzenliyorlar ve kendi sosyal yasalarını dayatıyorlar.”
Yerel milletvekili Bashar Isah Jabo, köyde hiçbir IŞİD veya Lakurawa üyesinin bulunmadığı konusunda ısrar etti ve füzenin düştüğü bölgenin yerel bir hastaneye 500 metreden daha az mesafede olduğunu söyledi.
BBC Monitoring’e göre, IŞİD yanlısı bir sosyal medya kanalı, Sokoto’da ve Nijerya’nın en büyük IŞİD bağlantılı grubunun kalesi olan kuzeydoğu Borno eyaletinde neredeyse her gün ABD’nin keşif uçuşları yaptığını bildiriyor.
Nijerya’nın orta kesiminde de, çoğunlukla Müslüman olan çobanlar ile genellikle Hristiyan olan çiftçi grupları arasında su ve otlaklara erişim konusunda sık sık çatışmalar yaşanmaktadır.
Misilleme saldırılarının ölümcül döngüleri binlerce insanın ölümüne de yol açtı; ancak her iki tarafta da vahşetler işlendi.
Nijerya’ya yapılan saldırılar, son haftalarda ABD’nin IŞİD’i hedef alan ikinci büyük müdahalesi oldu.
Geçtiğimiz hafta ABD, Suriye’de IŞİD’e karşı “büyük bir operasyon” gerçekleştirdiğini açıkladı .
ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), savaş uçakları, saldırı helikopterleri ve topçu birliklerinin “Suriye’nin merkezindeki çeşitli noktalarda 70’ten fazla hedefi vurduğunu” açıkladı. Ürdün’den gelen uçaklar da operasyona katıldı.
Bu saldırılar, grubun düzenlediği bir pusu sonucu üç Amerikalının iki asker ve bir sivil tercüman)
öldürülmesine misilleme olarak gerçekleştirilmişti.
/BBC NEWS/
