ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşını çözmeyi amaçlayan yeni tur görüşmelerin pazartesi günü Londra’da başlaması bekleniyor.
Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in de aralarında bulunduğu üst düzey ABD heyeti, küresel büyümeyi tehdit eden dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerginliği çözmek için aralarında başbakan Yardımcısı He Lifeng’de olduğu Çin heyetiyle bir araya gelecek.
Modern teknoloji açısından hayati önem taşıyan nadir toprak elementlerinin Çin’e ihraç edilmesinin yanı sıra Pekin’in bilgisayar çipleri de dahil olmak üzere ABD ürünlerine erişiminin gündemin üst sıralarında yer alması bekleniyor.
Geçtiğimiz ay Washington ve Pekin, ticaret tarifeleri konusunda geçici bir ateşkes anlaşmasına varmıştı. Ancak her iki ülke de o zamandan beri diğerini anlaşmayı ihlal etmekle suçluyor.
Yeni tur müzakereler, Donald Trump ile Çin lideri Şi Cinping arasında geçen hafta gerçekleşen ve ABD Başkanı’nın “çok iyi bir görüşme” olarak nitelendirdiği telefon görüşmesinin ardından başladı .
Trump, Şubat ayında başlayan ticaret savaşından bu yana iki lider arasındaki ilk görüşmenin “her iki ülke için de çok olumlu sonuçlandığını” söylemişti.
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua’nın haberine göre Şi, Trump’a, ABD’nin “Çin’e karşı aldığı olumsuz önlemleri geri çekmesi gerektiğini” söyledi.
Geçtiğimiz ay Cenevre’de yapılan görüşmelerde gümrük vergileri düşürülmüş olsa da, akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar her şeyin üretiminde temel öneme sahip olan nadir toprak metalleri ve mıknatısların Çin’e ihraç edilmesi de dahil olmak üzere bir dizi sorun çözülememişti.
Bu arada Washington, Çin’in yarı iletkenler ve yapay zekayla bağlantılı diğer teknolojiler gibi ABD mallarına erişimini kısıtladı.
Artemis’in fon yöneticisi Swetha Ramachandran, Lutnick’in bu haftaki Çin toplantılarına dahil edilmesini “hoş bir gelişme” olarak nitelendirdi.
BBC’nin Today programına konuşan uzman, “Çin’in üretim açısından baskın olduğu nadir toprak elementlerine odaklanıldığı görülüyor” dedi;
“Küresel çaptaki nadir toprak elementlerinin %69’unu çıkarıyorlar ve bu ABD’deki teknoloji gelişimi için oldukça önemli. Dolayısıyla masada her iki tarafın da istediği sonuçlarla ayrılmasını sağlayacak kadar çok koz olduğunu düşünüyorum”
Lutnick’in yanı sıra ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer de Londra’da Çinli yetkililerle bir araya gelecek.
Trump bu yılın başlarında bir dizi ülkeden ithalata kapsamlı tarifeler duyurduğunda, en çok etkilenen Çin oldu. Pekin, ABD ithalatına kendi yüksek oranlarıyla karşılık verdi ve bu, %145’e ulaşan misilleme artışlarını tetikledi.
Mayıs ayında İsviçre’de yapılan görüşmelerde Trump’ın “tamamen sıfırlama” olarak adlandırdığı geçici bir ateşkes sağlandı.
ABD’nin Çin ürünlerine uyguladığı tarifeleri %30’a düşürdü, Pekin ise ABD ithalatına uyguladığı vergileri %10’a düşürdü ve kritik mineral ihracatındaki engelleri kaldırma sözü verdi. Her iki tarafa da bir ticaret anlaşmasına varmak için 90 günlük bir süre tanıdı.
Ancak ABD ve Çin o zamandan beri tarife dışı taahhütlerin ihlal edildiğini iddia ediyorlar.
Greer, Çin’in nadir toprak mıknatıslarının ihracatına yönelik kısıtlamaları kaldırmada başarısız olduğunu söyledi.
Pekin, ABD’nin anlaşmayı ihlal ettiği durumlar arasında Çinli şirketlere bilgisayar çipi tasarım yazılımı satışının durdurulması, Çinli teknoloji devi Huawei tarafından üretilen çiplerin kullanılmasına karşı uyarıda bulunulması ve Çinli öğrencilere yönelik vizelerin iptal edilmesinin de yer aldığını belirtti.
Çin Ticaret Bakanlığı Cumartesi günü, nadir toprak elementleri ihracat lisansı için bazı başvuruları onayladığını duyurdu ancak hangi ülkelerin dahil olduğuna dair ayrıntı vermedi.
Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, Xi’nin nadir toprak elementleri ticaretini yeniden başlatmayı kabul ettiğini söyledi.
Ancak Pazar günü konuşan Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, CBS News’e yaptığı açıklamada, “Kritik minerallerin ihracatı, bildiğiniz gibi, eskiden olduğundan daha yüksek bir oranda gerçekleşiyor, ancak Cenevre’de anlaştığımıza inandığımız kadar yüksek değil” dedi.
Ekonomistler, Trump’ın ticaret politikasının küresel ekonomiyi etkileyeceği konusunda uyardı.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü, dünya çapında ekonomik büyümenin daha önce %3,1 olarak tahmin edilen %2,9’a gerilediğini ve “mütevazı” bir seviyede gerçekleşmesini beklediğini açıkladı.
Ticaret engellerinde “önemli” bir artış yaşandığını belirterek, “zayıflayan ekonomik beklentilerin neredeyse istisnasız tüm dünyada hissedileceği” uyarısında bulundu.
Pekin’in pazartesi günü yayınladığı yeni verilere göre, Çin’in mayıs ayındaki ihracatı analistlerin beklentilerinden düşük gerçekleşti.
Çin’in dolar bazında ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,8 arttı.
Aynı zamanda ithalat, öngörülen %0,9’luk düşüşün çok ötesinde, %3,4 oranında düştü.
/BBC Word/
