Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Suriyelilerin ülkelerine geri gönderilmesi sürecini hızlandırmak istese de, Dışişleri Bakanı Johann Wadephul temkinli bir tutum sergiliyor. Wadephul, Suriye’ye büyük ölçekli geri gönderimlerin yakın zamanda mümkün olmayacağını söyledi.
Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Perşembe günü Suriye’nin başkenti Şam yakınlarındaki Harasta bölgesini ziyaretinde gördüğü yıkımın kendisini derinden etkilediğini belirtti. “Bu kadar büyük bir yıkımı şahsen ilk kez görüyorum,” diyen Wadephul, Almanya’daki Suriyelilerin kısa sürede kitlesel biçimde ülkelerine döneceği beklentisine temkinli yaklaştı.
“Şu anda Suriyelilerin ülkelerine dönmesi sadece çok sınırlı ölçüde mümkün,” ifadelerini kullanan CDU’lu bakan, Almanya’da kalan, topluma katkı sağlayan ve çalışan herkesin “hoş karşılanmaya devam edeceğini” vurguladı.
Bakan, yalnızca ağır suç işlemiş kişilerle ilgili olarak Suriye Dışişleri Bakanlığı’yla temas halinde olduklarını belirtti.
Suriye ekonomik işbirliği istiyor
Wadephul, Şam’da geçici Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa ve Dışişleri Bakanı Esad el-Şaibani ile bir araya geldi. Görüşmelerde öncelikli konunun, Almanya ile Suriye arasında yeni kurulan Alman-Suriye Ekonomi Konseyi olduğu bildirildi.
Wadephul, konseyin ilk toplantısının yıl içinde yapılabileceğini ve Suriye Dışişleri Bakanı’nı Berlin’e davet ettiğini açıkladı.
Şaraa ise, ülkesinin yeniden inşası için dış yardımdan ziyade yatırımı tercih ettiklerini vurguladı:
“Suriye’yi yardımlarla değil, yatırımlarla yeniden inşa etmeyi seçtik. Hiçbir ülke için yük olmak istemiyoruz. Suriye’yi kendimiz inşa edeceğiz.”
Zorlu müzakereler, sınırlı geri dönüşler
Berlin’de İçişleri Bakanlığı sözcüsü, hükümetin “suçlular ve güvenlik riski oluşturan kişiler” için Suriye’ye geri gönderme planları üzerinde çalıştığını doğruladı. Ancak Dobrindt, Şam yönetimiyle yürütülen müzakerelerin “mücadeleli” geçtiğini söyledi.
Afganistan’la yapılan görüşmelerin bile daha kolay ilerlediğini belirten bakanlık, yine de bu ülkeye düzenli sınır dışı uçuşlarının henüz başlamadığını açıkladı.
Bir milyon Suriyeli Almanya’da
Almanya’da yaklaşık bir milyon Suriyeli yaşıyor. Bunların 700 bini geçici oturum iznine sahip. Yaklaşık üçte biri “tam mülteci statüsü” yerine “ikincil koruma statüsü” ile bulunuyor.
2024 sonunda Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından Federal Göç ve Mülteci Dairesi (BAMF), Suriye vatandaşlarının başvurularını geçici olarak durdurmuştu. Bazı idari mahkemeler ise son aylarda “belirli koşullar altında” Suriye’ye geri gönderme kararlarına izin verdi.
Az sayıda gönüllü dönüş
2024 sonrası dönemde az sayıda Suriyeli ülkesine gönüllü olarak döndü. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, Ağustos 2025 sonuna kadar 1867 kişi federal destekle Suriye’ye geri döndü. Buna karşın, sadece 2024 yılında 83 bin Suriyeli Alman vatandaşlığına geçti.
