Diyarbakır’da ABD’li petrol şirketi tarafından tarım arazileri içinde planlanan petrol arama, çıkarma ve üretim projesi için verilen ‘ÇED gerekli değildir’ kararı mahkeme tarafından iptal edildi. Bilirkişi raporunda eksiklikler tespit edildi.
Sur ilçesi Yenievler Mahallesi’nde ABD’li petrol devi TransAtlantic Petroleum tarafından yürütülen petrol arama, çıkarma ve üretim projesine ilişkin olarak, Diyarbakır Valiliği’nin verdiği “ÇED gerekli değildir” kararı 4. İdare Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edildi. Mahkeme, proje tanıtım dosyasının bilimsel ve teknik açıdan yetersiz olduğu, tarım alanları ve yeraltı suları açısından ciddi riskler içerdiği sonucuna vardı.
VERİLER HATALI
Diyarbakır Barosu ile Ekoloji Derneği’nin açtığı davada, Diyarbakır Valiliği’nin ÇED gerekli değildir kararı yargı denetimine taşındı. Mahkeme, 7 kişilik bilirkişi heyetiyle inceleme yapılmasına karar verdi.
Bilirkişi raporunda, proje alanının birinci sınıf sulu tarım arazileri içinde yer aldığı, proje tanıtım dosyasında yeraltı ve yerüstü su kaynaklarına ilişkin hidrolojik ve hidrojeolojik herhangi bir çalışmanın bulunmadığı tespit edildi. Raporda, petrol amaçlı sondaj çalışmalarının “önemli yeraltı suyu rezervuarı oluşturan Midyat Kireçtaşı akiferi içinden geçerek hedeflenen derinliklere indiği” belirtilerek gerek sondaj gerekse işletme aşamasında akiferin kirlenme riski bulunduğu vurgulandı.
Mahkeme kararında, proje tanıtım dosyasında kullanılan jeolojik verilerin hatalı olduğu, yanlış paftalara ait haritaların esas alındığı, güncelliğini yitirmiş deprem haritalarının kullanıldığı ve proje alanında beklenen yer ivmelerine ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığına dikkat çekildi. Kararda, proje tanıtım dosyasının verileri ile faaliyet sahaları arasında farklılıklar bulunduğu ifade edildi.
Bilirkişi raporunda ayrıca, proje kapsamında patlatmalar, sondaj çamurları, formasyon suları ve gaz yakma faaliyetlerine ilişkin somut, ölçülebilir ve izlenebilir önlemlerin yer almadığı, hava kirliliği ve gürültüye dair herhangi bir modelleme yapılmadığı kaydedildi. Tarım alanları üzerinde yürütülen petrol faaliyetlerinin çevresel etkilerinin yalnızca iki kuyu ile sınırlı değerlendirilmesinin yeterli olmadığı belirtildi. Bölgede mevcut ve planlanan tüm kuyuları kapsayan bütüncül bir çevresel etki değerlendirmesi yapılması gerektiği vurgulandı.
Mahkeme, kararında bilirkişi raporundaki tespitlere dayanarak, “ÇED gerekli değildir kararına konu olan proje işlemlerinin çevresel etkiyi en aza indirecek planlamaları içermediği” sonucuna ulaştı ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetti.
/Kaynak: BirGün/
