İran savaşıyla birlikte baş döndürücü bir medya savaşında yaşanıyor. Geçmişin aksine bu kez yapay zeka da devrede. Örneğin Çin devlet medyası, ABD’yi Ortadoğu’da istikrarsızlaştırıcı bir güç olarak üstü kapalı bir şekilde tasvir ediyor.
Yapay zeka tarafından üretilen bir videoda ise bir İran kedisi ile bir kartalın kavga ettiği gösteriliyor.
Deutsche Welle’den De Zheng yazdı:
Geçtiğimiz hafta, Çin devlet medyası tarafından üretilen yapay zeka destekli bir video viral oldu. Videoda, fantastik öyküleri anımsatan destansı bir savaşta İran kedileri ve kel başlı bir kartal tasvir ediliyor. ABD ve İsrail’in İran’la olan savaşının açık bir benzetmesi olarak yorumlanan video , saatler içinde yaklaşık bir milyon beğeni topladı ve yorum bölümlerini mesajlarla doldurdu.
Devlet televizyonu Central China TV’nin (CCTV) geniş yankı uyandıran videosunda, “Altın Nehir Vadisi” adlı çöl krallığını yöneten kibirli “Beyaz Kartal”dan intikam almak isteyen “Persian Cats” (Fars Kedileri) gösteriliyor. Kartal, krallığı kıt kaynakları (videoda “Kara Demir Özü” olarak geçiyor) yalnızca “Beyaz Kartal Altın Biletleri” ile takas etmeye zorluyor.
Kartal, Fars kedilerinin liderini öldürdükten sonra, asimetrik bir yıpratma savaşı başlar; bu savaşta kartal, ucuz “tahta kuşları” vurmak için pahalı “uçaksavar altın iğneleri” ateşler.
Video, Pekin’in İran çatışmasını iç kamuoyunu etkilemek için nasıl yorumladığına dair değerli bilgiler sunuyor. Hollanda’daki Groningen Üniversitesi’nde tarih ve uluslararası ilişkiler yardımcı doçenti olan WA Figueroa, “Çinli yetkililer en başından beri savaşı hem yasadışı hem de küresel istikrara yönelik bir tehdit olarak çok açık bir şekilde tanımladılar” diyor.
Çin kamuoyuna iletilen temel mesaj, artık sıkça kullanılan bir anlatıya karşılık geliyor: “Sunulan imaj, saldırgan ve öngörülemeyen bir Amerika Birleşik Devletleri’nin aksine, sakin, ilgili ve diplomatik bir Çin imajıdır” diyor akademisyen.
Çin’in medya stratejisi, zor mesajları kolayca anlaşılır hale getirmek
Keskin ifadelerle dolu yorumlarda, devlet haber ajansı Sinhua, Washington’ın gerçek amacının “egemenliği olmayan bir İran” olduğunu ve savaşın “güvenlikten çok hegemonyaya” hizmet ettiğini belirtiyor. Sosyal medyada ise bu önemli jeopolitik meseleler, kolayca sindirilebilen milliyetçi kısa videolara dönüştürülüyor.
Yapay zekâ tarafından üretilen güvenlik kamerası videosu, Çin devlet propagandasının nereye doğru gittiğini de gösteriyor. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nde Çin analisti olan Alicja Bachulska, DW’ye verdiği bir röportajda, bunun popüler fantastik dövüş sanatları türü olan Wuxia aracılığıyla “filtrelendiğini” söylüyor:
“Yapay zekanın kullanımı, resmi anlatıları kuru televizyon haberlerine kıyasla yerli izleyiciler için “çok daha kabul edilebilir” ve “eğlenceli” hale getiriyor. Devlet medyası, 1980’lerin Hong Kong kung fu filmlerinin klişelerine duyulan köklü nostaljiyi zekice kullanarak, jeopolitik mesajları popüler kültüre sorunsuz bir şekilde entegre ediyor.”
Sosyal medyaya verilen bu önem, diğer örneklerde de görülebilir. Çin’in kısa video uygulaması Douyin’de popüler bir etkileyici olan “Jing Si You Wo”, çevrimiçi ortamda büyük bir takipçi kitlesi edinmiştir. Son videolarında, ABD’nin İran’ın kararlılığı karşısında “geri adım attığını” ve İran’ın en güçlü silahının “karşılıklı yıkım” arzusundan ibaret olduğunu neşeyle iddia etmekte.
Çin ordusunun resmi Douyin hesabından da viral bir video yayınlandı. Yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri kullanılarak, Körfez’deki ABD birliklerinin hareketleri ayrıntılı olarak analiz ediliyor. Paylaşım altı milyondan fazla beğeni aldı; bu da Çin halkının ABD ordusunun taktik ve stratejilerini öğrenmeye istekli olduğunu açıkça gösteriyor.
Pekin “istikrar sağlayıcı bir güç” olarak gösteriliyor
Figueroa’ya göre, Çin’in Orta Doğu’daki çatışma anlatısının ardındaki siyasi mülahazalar ve bununla bağlantılı siyasi değerlendirmeler, daha geniş ve uzun vadeli bir stratejinin parçası. Araştırmaları Çin ile Orta Doğu arasındaki ilişkileri de kapsayan Figueroa, Pekin hükümetinin sürekli olarak Washington’ın Çin’in istikrarsızlaştırıcı bir güç olduğu yönündeki suçlamalarına karşı koyması gerektiğini belirtiyor.
Mevcut durumun “sadece dünyaya değil, kendi halkına da Çin’in aslında iyi durumda olduğunu, ilerleme kaydettiğini ve istikrarlı bir güç olduğunu göstermesine olanak sağladığını” söylüyor.
Bachulska, Çinli siyasi elitlerin dünyayı varoluşsal bir rekabet prizmasından gördüğünü de sözlerine ekliyor: “Tüm küresel gelişmeler… Çin’in bunları ABD’nin neo-emperyalist bir güç ve itibarını kaybetmiş bir eylem merkezi olduğu anlatısını güçlendirmek için nasıl kullanabileceği sorusu üzerinden filtreleniyor.”
Sonuç olarak, Pekin, vurgulamak istediği küresel kaosa kendi jeopolitik çözümünü gururla sunuyor. “Kedi ve Kartal” adlı animasyon kısa filmi de Çin dövüş sanatları bilgeliğiyle şu sonuca varıyor:
“Dövüş sanatlarının gerçek özü, silah kullanmakta değil, şiddeti durdurmakta yatar.”
Ve: Kurnaz tüccarlar, beyaz kartalın ticaret ablukalarını aşmayı başarıyorlar. Dolayısıyla, video aynı zamanda Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin -ABD’nin ekonomik hegemonyasından kurtulmanın nihai yolu olarak- incelikli ve stratejik bir şekilde yerleştirilmiş bir reklamı da içeriyor.
/DW/
