TikTok’un arkasındaki Çinli şirket tarafından geliştirilen yeni bir yapay zeka (YZ) modeli, bu hafta Hollywood’u sarstı; sadece yapabildikleriyle değil, yaratıcı endüstriler için ne anlama gelebileceğiyle de ilgili olduğu belirtiliyor.
BBC’nin İş dünyası muhabiri Osmond Chia ve Asya Ticaret Muhabiri Suranjana Tewari bu gelişmenin Hollywood’ta neden paniğe yol açtığını yazdı:
Teknoloji devi ByteDance tarafından geliştirilen Seedance 2.0, yalnızca birkaç yazılı komutla ses efektleri ve diyaloglar da dahil olmak üzere sinema kalitesinde videolar üretebiliyor.
Seedance kullanılarak yapıldığı söylenen ve Spider-Man ve Deadpool gibi popüler karakterlerin yer aldığı birçok video klip viral oldu.
Disney ve Paramount gibi büyük stüdyolar ByteDance’i hızla telif hakkı ihlaliyle suçladı, ancak teknolojiyle ilgili endişeler yasal sorunlardan daha derine uzanıyor.
Seedance nedir ve neden bu kadar ilgi çekiyor?
Seedance, Haziran 2025’te sessiz sedasız piyasaya sürüldü ancak sekiz ay sonra çıkan ikinci sürümü büyük yankı uyandırdı.
Videostate adlı yaratıcı stüdyodan Jan-Willem Blom, “İlk defa bunun yapay zeka için iyi bir şey olduğunu düşünmüyorum. Bunun yerine, bunun gerçek bir üretim sürecinden fırlamış gibi göründüğünü düşünüyorum” diyor.
Batılı yapay zekâ video modelleri, çarpıcı görüntüler oluşturmak için kullanıcı talimatlarını işleme konusunda ilerleme kaydetti, diye ekliyor, ancak Seedance her şeyi bir araya getirmiş gibi görünüyor. Diğer yapay zeka araçları gibi – Midjourney ve OpenAI’nin Sora’sı gibi – Seedance de kısa metin komutlarından videolar oluşturabiliyor. Bazı durumlarda sadece bir komut bile yüksek kaliteli videolar üretebiliyor.
Yapay zeka etiği araştırmacısı Margaret Mitchell, özellikle etkileyici olanın, metni, görselleri ve sesi tek bir sistemde birleştirmesi olduğunu söylüyor. Seedance’ın etkisi, beklenmedik bir ölçütle ölçülüyor: Will Smith’in spagetti yediği bir video klibi ne kadar iyi ürettiği.
Seedance, yıldızın bir tabak makarnayı iştahla yediği anın son derece gerçekçi bir versiyonunu yaratmakla kalmadı, aynı zamanda Smith’in bir spagetti canavarıyla savaştığı viral videoların da ortaya çıkmasına neden oldu ve bu videolar büyük bütçeli bir film gibi görünüyor ve hissettiriyor. Birçok sektör uzmanı ve film yapımcısı, Seedance’in video oluşturma teknolojisinin gelişiminde yeni bir sayfa açtığına inanıyor.
Singapur merkezli Tiny Island Productions adlı animasyon stüdyosunu yöneten David Kwok, ürettiği karmaşık aksiyon sahnelerinin rakiplerine göre daha gerçekçi göründüğünü söylüyor: “Sanki aksiyon filmlerinde uzmanlaşmış bir görüntü yönetmeni veya fotoğraf yönetmeni size yardımcı oluyormuş gibi hissettiriyor.”
Vaat ve meydan okuma
Seedance, yapay zeka çağında giderek büyüyen bir sorun olan telif hakkı sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. Uzmanlar, yapay zeka şirketlerinin daha güçlü araçlar üretirken ve veri kullanımı için ödeme yapmadan veri elde ederken insan kaynaklarından ziyade teknolojiye öncelik verdiğini konusunda uyarıyor. Disney, Marvel’ın süper kahramanları da dahil olmak üzere birçok franchise’ın haklarına sahiptir.
Hollywood’un önde gelen kuruluşları, Seedance’in Örümcek Adam ve Darth Vader gibi telif haklı karakterleri kullanmasına tepki gösterdi. Disney ve Paramount, Seedance’in içeriklerini kullanmayı bırakmasını talep eden ihtar mektupları gönderdi. Japonya da, popüler anime karakterlerinin yapay zekâ videolarının viral hale gelmesinin ardından ByteDance’i telif hakkı ihlali iddiasıyla soruşturuyor.
ByteDance, “mevcut güvenlik önlemlerini güçlendirmek” için adımlar attığını söyledi . Bu durum sadece Çinli firmaya özgü değil.
2023’te New York Times, makalelerini izinsiz olarak yapay zeka modellerini eğitmek için kullandıkları gerekçesiyle OpenAI ve Microsoft’a dava açtı. Reddit geçen yıl, yapay zeka firması Perplexity’nin kullanıcı gönderilerini yasa dışı olarak kopyaladığı iddiasıyla dava açtı. Disney de Google ile benzer endişelerini dile getirdi.
Mitchell’e göre, aldatmayı önlemek ve yapay zekaya olan kamu güvenini artırmak için içeriği açıkça etiketlemek, “daha havalı görünen” videolardan çok daha önemlidir. Bu nedenle geliştiricilerin lisanslama ve ödemeleri yöneten sistemler kurmaları ve insanların kötüye kullanıma itiraz edebilmeleri için net mekanizmalar sağlamaları gerektiğini de ekliyor.
Örneğin Disney, Star Wars, Pixar ve Marvel karakterlerini kullanabilmek için OpenAI’nin Sora şirketiyle 1 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı.
Melbourne Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri araştırmacısı olan Shaanan Cohney, Seedance’in geliştiricilerinin Batı fikri mülkiyetinin kullanımıyla ilgili potansiyel telif hakkı sorunlarının farkında olduklarını ve yine de risk aldıklarını söylüyor.
“Kuralları stratejik olarak esnetmek, bir süreliğine kuralları hiçe saymak ve pazarlama gücü elde etmek için bolca alan var,” diye ekliyor.
Öte yandan, küçük işletmeler için Seedance, göz ardı edilemeyecek kadar faydalı bir platformdur.
Singapur merkezli Tiny Island Productions’tan Kwok, bu kalitedeki yapay zekanın, kendi şirketleri gibi firmaların normalde karşılayamayacakları kadar pahalıya mal olacak filmler üretmelerine olanak sağlayacağını söylüyor.
Asya’da hızla büyüyen, genellikle düşük bütçelerle (her biri iki dakikadan kısa olan 80 bölüm için yaklaşık 140.000 dolar) çekilen kısa video ve mikro dramaları örnek gösterdi.
Bu yapımlar, daha az görsel efekt gerektirdiği için maliyetleri düşürmek amacıyla romantizm veya aile draması türlerine bağlı kalıyordu. Ancak Kwok’un belirttiğine göre, yapay zeka artık “düşük bütçeli yapımları bilim kurgu, dönem draması ve şimdi de aksiyon gibi daha iddialı türlere taşıyabiliyor”.
Çin hızla öne mi geçiyor?
Seedance, Çin teknolojisini bir kez daha gündemin merkezine taşıyor. “Bu, Çin modellerinin en azından mevcut olanın sınırlarında rekabet ettiğini gösteriyor,” diyor Cohney: “ByteDance bunu adeta yoktan var edebiliyorsa, Çinli şirketlerin elinde başka ne tür modeller var acaba?”
Geçtiğimiz yıl, bir başka Çin yapay zeka modeli olan DeepSeek, düşük maliyetli büyük dil modeliyle tüm dünyada büyük yankı uyandırdı. Kısa sürede Apple’ın ABD mağazasında en çok indirilen ücretsiz uygulama olarak ChatGPT’yi geride bıraktı.
Pekin, son bir yıldır yapay zeka ve robotik teknolojilerini ekonomik stratejisinin merkezine yerleştirerek, ABD’ye karşı teknolojik üstünlük sağlamak amacıyla gelişmiş bilgisayar çipi üretimine, otomasyona ve üretken yapay zekaya büyük yatırımlar yapıyor.
Seedance 2.0 manşetlerde yer alırken, diğer büyük Çinli firmalar da Ay Yeni Yılı tatili öncesinde yeni üretken yapay zeka araçlarının daha sessiz sedasız tanıtımlarını gerçekleştirdi.
Çinli analist Bill Bishop, bülteninde Bahar Festivali’nin giderek bir “yapay zeka bayramı” haline geldiğini ve firmaların milyonlarca insanın evde olduğu ve yeni uygulamaları denediği bir döneme denk gelecek şekilde ürün lansmanlarını zamanladığını yazdı.
Ona göre 2026, Çin’de yapay zekanın kitlesel olarak benimsenmesi için bir dönüm noktası olabilir; bu sadece sohbet botlarını değil, aynı zamanda işlemleri yöneten yapay zeka aracılarını, günlük işlere entegre edilen kodlama araçlarını ve yapay zekayı rutin olarak kullanan video içerik üreticilerini de kapsayabilir.
/BBC News/
