İran devlet medyası Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran güvenlik güçlerinin 13 Haziran’daki İsrail saldırısından bu yana “İsrail casusluk şebekesine” üye oldukları şüphesiyle 700’den fazla kişiyi tutukladığını duyurdu.
Medya tutuklananların ‘’silahlarıyla birlikte’’ ele geçirildiğini iddia etti. France 24’ten analizciler İran medyasının ileri sürdüğü iddiaları inceledi:
‘’haberler hapishane tulumu giymiş adamların İsrail casusu olarak işe alındıklarını ve sözde kullanmayı planladıkları silahları itiraf ettiklerini gösteriyor. Analistler, itirafların muhtemelen zorla yapıldığını ve FRANCE 24 Gözlemcileri ekibinin görüntüleri analiz ettiğinde, sözde ele geçirilenler arasında İsrail yapımı silahlara dair hiçbir kanıt bulunmadığını söylüyor.
İran ise, İsrailli ajanları başarılı bir şekilde tutuklayıp silahlarına el koymuş gibi kendini göstermeye çalışıyor. Sözde “ele geçirilen silahlar” ve tutuklanan “Mossad ajanları”, bu iddiaları doğrulayacak güvenilir bir kanıt olmadığı için kurgulanmış gibi görünüyor.
İran ve İsrail arasındaki 12 günlük savaş, diğer şeylerin yanı sıra, İran istihbaratına yıkıcı bir darbe oldu. İsrail ordusu, yüksek rütbeli generaller hakkında kesin istihbarata sahipti ve bu da onların en az 29’unu hedef alıp öldürmelerine olanak sağladı. Ve İsrail’in istihbarat teşkilatı Mossad, görünüşe göre güdümlü füzelerin ve FPV’lerin konuşlandırılmasında sahada ajan olarak görev yapacak çok sayıda İranlıyı işe almayı başarmıştı.
13 Haziran’daki ilk İsrail saldırısından sonraki günlerde, İranlı yetkililer İsrail saldırısında kullanıldıktan sonra geride bırakılan terk edilmiş araç ve ekipmanların çok sayıda görüntüsünü gösterdi. Ayrıca, İsrail yapımı kısa menzilli Spike füzelerinin kovanları da dahil olmak üzere kullanılmış mühimmatların görüntülerini, bu füzeleri ve intihar dronlarını İran’ın derinliklerine taşımak için kullanılan arabaları ve ülke içindeki İsrail geçici dron fabrikalarını da gösterdiler – bunların hepsi İsrail istihbaratının İran’da büyük ölçekte başarılı bir şekilde sızdığını ortaya koyuyor.
Ancak İran istihbarat servisleri, sözde ajanları tarafından İran’a yerleştirilmeden önce ele geçirdikleri silahların sağlam olduğuna dair bugüne kadar kesin bir kanıt ortaya koyamadı.
Tahran rejimi, 12 günde 700 İsrailli ajanı tutukladığını iddia ediyor , bunların çoğu potansiyel olarak idamla karşı karşıya kalabilir. İran medyasına göre, tutuklanan şüpheliler saldırı amaçlı insansız hava araçları kullanmayı planlamak, bombalar yapmak, askeri tesisleri gözetlemek ve İsrail’e bilgi iletmekle suçlanıyor.
Devlet medyası ayrıca, geçmişte İsrail adına casusluk yapmakla suçlanan en az altı adamın 13 Haziran’daki İsrail saldırısından bu yana idam edildiğini bildirdi.
İran, 25 Haziran’da, suikast araçlarını İsrail adına ülkeye sokma suçlamasıyla 2023’te ölüm cezasına çarptırılan üç Kürt insanı Edris Ali, Azad Shojaei ve Rasoul Ahmad Mohammad’i idam etti. İran yargısı, 13 Haziran’dan bu yana üç adamın daha -Madjid Mossayebi, Esmaeil Fekri ve Mohammad Amin Shayesteh- idam edildiğini bildirdi.
İran’daki devlet medyası, sözde İsrailli ajanlarla röportajlar içeren ve ‘ele geçirilen’ silahları sergileyen haberler yayınladı.
Ancak devlet medyasının ele geçirilen silahların görüntülerini yayınladığı iki örnekte, fotoğrafların sahte veya kurgu olduğu anlaşılıyor.
İlk vaka, 24 Haziran 2025’te İran istihbarat bakanlığının güney İran’ın Hormozgan eyaletindeki iki şehirde 402 drone ele geçirdiğini iddia etmesiyle gerçekleşti. El koymayla ilgili haber yapan devlet medyası, mavi pillere sahip beş saldırı drone’unu gösteren bir fotoğraf yayınladı. Ancak fotoğrafın İran’la ilgisi yok. Mayıs ayında Ukrayna’da bir Associated Press fotoğrafçısı tarafından çekildi ve Ukrayna ordusunun Rus düşmanlarına karşı kullanmak üzere yaptığı saldırı drone’larını gösteriyor.
Bu fotoğraf, İran devlet medyası tarafından 24 Haziran 2025’te, güney İran’da 402 İsrail yapımı saldırı uçağının ele geçirildiği iddiasıyla ilgili bir haber için kullanıldı. Fotoğraf aslında Mayıs ayında Ukrayna’da çekildi ve Ukrayna ordusu tarafından kullanılan uçakları gösteriyor.
Devlet yayın kuruluşu IRIB’in sözde Hormozgan ele geçirmesiyle ilgili bir TV haberi farklı görüntüler kullandı. Haberde, mühimmat taşıyamayacak kadar küçük modeller de dahil olmak üzere, orijinal ambalajlarında ticari olarak temin edilebilen tüketici drone’larının yığınları gösterildi.
İran’ın devlet televizyonu IRIB’in 24 Haziran 2025’te İran’ın güneyinde 402 İsrail yapımı saldırı bölgesinin ele geçirildiği iddiasıyla ilgili raporunda, patlayıcı taşıma kapasitesine sahip olmayan tüketici tipi insansız hava araçlarının görüntüleri yer aldı.
İkinci bir haberde, 24 Haziran’da devlet medyası, hapishane üniforması giymiş altı adamın kameraya sırtları dönük bir şekilde bir güvenlik görevlisi tarafından sorgulandığı görüntüleri yayınladı. Adamlar, Mossad tarafından sosyal medya aracılığıyla kendileriyle iletişime geçildiğini ve onlarla işbirliği yapmaya başladıklarını söyledi.
25 Haziran 2025’te İran devlet televizyonu, İran güvenlik güçlerinin İsrail ile işbirliği yapmakla suçlanan altı adamı tutukladığını ve kullanılmadan önce silahlara el koyduğunu iddia etti. Adamlardan birinin “Onlarla sosyal medya aracılığıyla iletişime geçtim ve onlara işbirliği yapmaya hazır olduğumu söyledim.” dediği duyuluyor.
Haberde ayrıca, sözde ‘’İsrail ajanlarından’’ ele geçirildiği iddia edilen bir masanın üzerinde sergilenen çeşitli silahlarda vardı. Ancak sergilenen silahların neredeyse tamamı İran’da üretiliyor.
Videoda İran yapımı taşınabilir bir hava savunma sistemi olan ‘Misagh-3’ gösteriliyordu. Ayrıca İran ordusunun cephaneliğine yakın zamanda eklenen İran yapımı bir insansız hava aracı olan ‘Shahin-1’ de gösteriliyordu. Videoda ayrıca biri Çin’de diğeri eski Yugoslavya’da üretilen iki havan mermisi de gösteriliyordu; ikisi de İran’ın askeri stoklarında yaygın olarak bulunan silahlar.
İran yapımı silahların varlığı ile İsrail veya Batı yapımı silahların bulunmaması, tutuklama ve el koymanın sahnelenmiş olabileceği şüphesini daha da artırıyor.
Afgan göçmenler devletin yeni düşmanları
12 günlük savaşın başlangıcından bu yana sosyal medyada dolaşan söylenti ve iddialarda, Afgan uyrukluların İsrail ile piyade olarak işbirliği yaptığı iddia ediliyor.
16 Haziran 2025’te yayımlanan bu videoda, Afgan göçmenlerin İsrail insansız hava araçlarını taşıdıkları gerekçesiyle tutuklandıkları iddia ediliyor.
Bu haberlerde İran’daki bazı Afgan göçmenlerin Mossad adına casusluk, bomba yerleştirme ve drone pilotluğu yaptığı iddiasında bulunuyor. Devlet televizyonu ayrıca tutuklanan Afgan vatandaşlarının İsrailli varlık olduklarını “itiraf ettiklerine”, hassas bilgiler aktardıklarına ve İsrailli yöneticilerinin talimatıyla bomba yerleştirmeyi planladıklarına dair haberler yayınladı.
26 Haziran 2025’te yayınlanan bu haber, devlet televizyonunun birkaç kişiyi sorguladığını gösteriyor, bunlardan biri hariç hepsi Afgan. Güneydoğu Tahran’daki bir elektrik santralini havaya uçurmayı planladıklarını ve bombalar ve insansız hava araçlarına sahip olduklarını iddia ediyorlar. Haberin sonunda gazeteci, tutuklanan adamlardan birine “Sana ne olacağı hakkında bir fikrin var mı?” diye soruyor ve idamla karşı karşıya olduğunu ima ediyor.
İran medyasına göre, 12 günlük savaşın başlangıcından bu yana en az beş Afgan vatandaşı tutuklandı. Tahminlere göre İran’da 5 ila 8 milyon Afgan göçmen yaşıyor ve bunların çoğu “yasadışı” göçmen olarak kabul ediliyor.
Bu bağlamda, 27 Haziran’da İran medyası polisin tüm yasadışı Afgan göçmenleri sınır dışı etme emri aldığını duyurdu. Medya ayrıca bu göçmenlere mülk kiralamanın mülke el konulmasıyla sonuçlanacağını bildirdi.
İran’da Afgan karşıtı duygu uzun zamandır yaygın olsa da -özellikle 2021’de başlayan son göç dalgasından bu yana- bu duygu 12 günlük savaştan bu yana önemli ölçüde arttı. Tarihsel olarak, İran’daki Afgan göçmenler hırsızlık, tecavüz ve uyuşturucuyla ilgili suçlar nedeniyle saldırıların hedefi olmuştu. Ancak bu, casusluk ve İsrail ile işbirliği suçlamalarıyla ilk kez karşı karşıya kalıyorlar.
/France24/
