Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşının dördüncü yıl dönümü yaklaşırken Avrupa Birliği, Macaristan’ın art arda gelen vetoları nedeniyle siyasi bir çıkmazla karşı karşıya kaldı.
Budapeşte yönetimi, Kiev için planlanan 90 milyar euroluk acil kredi ile Moskova’ya yönelik 20’nci yaptırım paketini, Druzhba petrol boru hattı üzerinden Rus petrolünün taşınmasına ilişkin enerji anlaşmazlığı gerekçesiyle bloke ediyor.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, dışişleri bakanları toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, yaptırımlar ile enerji krizinin birbirine bağlanmaması gerektiğini belirterek, “Önce neden engellediklerini dinlemeli, ardından çıkış yolu olup olmadığına bakmalıyız,” dedi.
Sovyet döneminden kalan Druzhba hattı, Rusya’ya atfedilen bir saldırıda hasar görmüş, ancak Macaristan kesintinin sorumluluğunu Ukrayna’ya yükleyerek Kiev’i “şantaj” yapmakla suçlamıştı. Hafta sonu konuşan Başbakan Viktor Orbán, Ukrayna’ya dizel ihracatının askıya alınmasıyla birlikte kredi paketine ve yaptırımlara veto uyguladıklarını açıkladı. Orbán, petrol akışı yeniden başladığında ilişkilerin “normalleşeceğini” söyledi.
Ukrayna ise suçlamaları reddederek hattın onarım çalışmalarının sürdüğünü ve Orta Avrupa’ya Rus petrolü dışındaki kaynakların taşınması için alternatif öneriler sunduğunu duyurdu.
Brüksel’de zor denge
Krizin büyümesi, AB’yi enerji güvenliği ile Ukrayna’ya destek hedefleri arasında sıkıştırmış durumda. Çarşamba günü kriz toplantısı yapılması planlanırken, Adriyatik hattı alternatif olarak öne çıkan Hırvatistan da görüşmelere katılacak.
Avrupa Komisyonu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin dördüncü yılına girilirken yeni yaptırım paketinin onaylanmasını hedefliyordu. Paket, Rus petrol tankerlerine yönelik hizmetlerin tamamen yasaklanmasını da içeriyor. Ancak Kallas, Macaristan’dan gelen “çok sert açıklamalar” nedeniyle anlaşmanın gecikebileceğini söyledi.
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, vetoyu “utanç verici” olarak nitelendirirken, Fransa’dan Jean-Noël Barrot ve Estonya’dan Margus Tsahkna da çıkmazın sürmesi için bir neden olmadığını ifade etti.
90 milyar euroluk kredi tartışması
Macaristan’ın veto ettiği 90 milyar euroluk kredi paketi, Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmış ve Aralık ayında AB liderlerinin gece boyu süren zirvesinde siyasi destek almıştı. Orbán, bu süreçte ülkesine tam muafiyet hakkı elde etmişti. Slovakya ve Çekya da krediden muaf tutulmuş ülkeler arasında yer alıyor.
ABD’de Donald Trump’ın yeniden seçilmesinin ardından Amerikan mali yardımlarının tamamen kesilmesi, Kiev’in Avrupa’dan yeni destek ihtiyacını artırmış durumda. Ukrayna yönetimi, en geç nisan ayına kadar ek finansmana ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Macaristan’da 12 Nisan’da yapılacak seçimler öncesinde Orbán hükümetinin Ukrayna ve Brüksel karşıtı söylemlerinin iç politikada öne çıkması da AB içindeki krizi daha karmaşık hâle getiriyor.
/euronews/
