🔴BAE Devlet Başkanı danışmanı, Euronews’e yaptığı açıklamada ateşkesin İran savaşını çözmeye yetmeyeceğini, Tahran rejimine güven olmadığını ve İsrail’in etkisinin arttığını açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) üst düzey yetkililerinden Anwar Gargash, Euronews’e yaptığı açıklamada, İran savaşında ateşkesin tek başına çözüm olmadığını, ihtiyaç duyulan şeyin ise silah sistemlerini, bölgesel davranışları ve Hürmüz Boğazı’nda deniz ulaşımı için istikrarlı bir güvenlik mekanizmasını içeren daha geniş bir bölgesel güvenlik mimarisi olduğunu vurguladı.
BAE Devlet Başkanı’nın diplomatik danışmanı olan Gargash, ülkesinin deniz gücü olarak tek başına hareket etmeye hazır olmadığını, ancak hayati önemdeki bu küresel su yolunda seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla ABD öncülüğündeki ya da uluslararası herhangi bir girişime katılacağını belirtti.
Abu Dabi’de Euronews’e verilen brifingde Gargash, Birleşik Arap Emirlikleri’nin tırmanan bölgesel gerilimler karşısında nasıl bir yol izlediğine dair şimdiye kadarki en net değerlendirmelerden birini yaptı. Uzun vadeli jeopolitik sonuçlar konusunda uyarıda bulunurken, ülkesinin dayanıklılığını ve stratejik konumunu da vurguladı.
Gargash, acil güvenlik kaygılarının ötesinde, mevcut çatışmaya dair herhangi bir çözümün geçici bir çatışmasızlık hali sunmak yerine, altında yatan yapısal riskleri ele alması gerektiğini söyledi.
Gargash, Euronews’e yaptığı açıklamada, “Bizim açımızdan daha fazla tırmanma görmek istemiyoruz, ancak bölgede çok daha tehlikeli bir ortam yaratacak temel meseleleri ele almayan bir ateşkes de istemiyoruz,” dedi.
Diplomatik danışman, “Bu çatışmanın sona ermesini de görmek istiyoruz, ancak bu çatışmanın sona ermesi aynı zamanda bölgede sürekli bir istikrarsızlık yaratmamalı,” diye ekledi.
En dikkat çekici değerlendirmelerini İran yönetimine ayıran Gargash, İran devleti ile ülkeyi yöneten sistem arasında ayrım yaptı ve “İran’la düşmanlık istemiyoruz, ancak bu rejime güven yok,” dedi.
BAE’li danışman, “Rejim ülke için değil, rejim için savaşıyor. Normal bir rejim, sadece direndiğini göstermek uğruna karşı karşıya kaldığı bu tür bir yıkımı kabul etmez,” ifadelerini kullandı.
BAE’nin mevcut askeri ve diplomatik gerilime ilişkin somut tutumunu ortaya koyan Gargash, geleceğe dönük herhangi bir çözümün, son bir ayda Tahran rejiminin ağır saldırılarına maruz kalan İran’ın komşularını da kapsaması gerektiğini söyledi. Gargash, BAE’nin İran’ın füze ve İHA saldırılarından en büyük payı alan ülke olduğunu belirtti.
Dikkat çeken bir ifadeyle Gargash, gelecekteki herhangi bir sonucun ele alması gereken sorunlar listesine “nükleer” başlığını da dahil etti. Buna göre çözüm, onun deyimiyle “alışıldık meseleler” olan “nükleer programı, füzeleri ve halen üzerimize ve diğer ülkelere yağan İHA’ları” da kapsamalı.
Gargash, “Eğer İran bir saldırmazlık anlaşması görmek istiyorsa, bu anlaşma herkes için geçerli olmalı. Mesele yalnızca Amerikan-İsrail’in İran’a yönelik eylemleri değil; İran’ın komşularına yönelik saldırganlığı da buna dahil edilmeli. İranlılar tazminattan söz ettiğinde, bu burada da geçerli,” dedi.
Gargash’a göre bu sürecin stratejik sonuçları, ittifakları zayıflatmak yerine yeniden şekillendirecek. Bu da İsrail’in Körfez’deki etkisini daha görünür hale getirecek.
Gargash, Euronews’e verdiği demeçte, “İran stratejisinin, gelecekte Körfez’deki Amerikan rolünü daha da somutlaştıracağına inanıyorum. Bu rol azalmayacak. İsrail’in etkisinin de Körfez’de daha az değil, daha belirgin hale geldiğini göreceğiz,” ifadelerini kullandı.
İran rejimine açık bir mesaj da veren Gargash, Tahran’ın Körfez ülkelerinden ABD varlığını sona erdirmelerini istemesine karşılık, BAE’nin “başlıca güvenlik ortağının ABD olduğunu ve ABD ile ilişkilerini daha da güçlendireceğini” vurguladı.
Gargash, “Amerika’nın bizi destekleme ve hava savunması kapasitemize yardım etme konusundaki tutumu olağanüstüydü,” dedi.
BAE’li yetkili, ABD desteğinin yanı sıra ülkesinin aldığı uluslararası desteğin düzeyine de dikkat çekti. Savunma duruşunu güçlendiren ortaklar ağına işaret eden Gargash, “Bize yardım eden pek çok ülkeye çok ama çok müteşekkiriz; birçok ülke bizimle dayanışma içinde,” dedi.
Gargash, “Fransa bizim için sarsılmaz bir ortak oldu. Fransa’nın tutumu çok iyiydi,” diye konuştu.
‘Hürmüz’de üzerimize düşen rolü oynamaya hazırız’
Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınmasına ilişkin küresel kriz acil öncelik olmayı sürdürürken, Gargash da Körfez ülkelerinin dünyanın enerji açısından en kritik geçiş noktasını yeniden açmak için hangi seçeneklere sahip olduğuna dair artan spekülasyonlar karşısında BAE’nin yaklaşımını ortaya koydu.
BAE kendisini tek taraflı bir güvenlik aktörü olarak konumlandırmasa da, daha geniş bir koalisyon çerçevesinde hareket etmeye hazır olduğu mesajını veriyor.
BAE’li yetkili Euronews’e, “Deniz gücü olarak hareket etmeye hazır değiliz ancak Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak için ABD öncülüğündeki ya da uluslararası herhangi bir çabaya katılırız. Üzerimize düşeni yapmaya hazırız,” dedi.
Gargash, deniz güvenliğinin daha geniş kapsamlı herhangi bir diplomatik uzlaşmanın parçası olması gerektiğini de söyledi. “Bu mesele (Hürmüz), herhangi bir çatışmanın çözümünün ayrılmaz bir parçası olmalı ve bunun üzerinde açık bir mutabakat sağlanmalı,” dedi.
Gargash, meseleyi bölgesel siyasetin çok ötesine uzanan bir konu olarak tanımlayarak, “Bizim açımızdan Hürmüz Boğazı herhangi bir ülke tarafından rehin alınamaz,” ifadelerini kullandı.
Gargash, “Bu mesele küresel ekonomi ve küresel ticaret açısından son derece önemli ve herkes için son derece kritik. Hürmüz Boğazı hiçbir ülke tarafından rehin alınamaz,” dedi.
‘BAE çok güçlü şekilde geri dönecek’
BAE Devlet Başkanı’nın diplomatik danışmanı, ülkenin gelişen kriz karşısında dayanıklı olduğunu vurguladı ve mevcut durumu uzun zamandır öngörülen ancak nadiren gerçeğe dönüşmesi beklenen bir senaryo olarak tanımladı.
Gargash, “Son 20 yılda bana BAE’nin karşılaşabileceği düşük ihtimalli en kötü senaryo nedir diye sorsaydınız, tam kapsamlı bir İran saldırısı derdim. Ve bugün gerçekten gördüğümüz şey bu,” dedi.
Gargash, “Bu en kötü senaryoydu. Ve şimdi, en kötü senaryo yaşanırken… bununla çok iyi başa çıkıyoruz; son derece dayanıklı ve son derece becerikli olduğumuzu görüyoruz,” diyerek, BAE’nin mevcut krize dayanabileceğini dünyaya göstermek için tüm gücüyle harekete geçtiğini söyledi.
Gargash, “BAE’nin güçlü bir geri dönüş yapması için temeller çok sağlam. Geri döneceğiz, hem de çok güçlü döneceğiz, ancak biraz da çalışmamız gerekecek,” dedi.
Genel olarak bakıldığında, BAE’nin yaklaşımı iki yönlü bir stratejiye işaret ediyor: Bir yandan acil güvenlik ittifaklarını güçlendirmek, diğer yandan daha kalıcı bir bölgesel uzlaşıyı savunmak.
/euronews/
