Çatışmalar ve krizlerin ortasında, 2025 aynı zamanda iyimserliğin, tıp alanında atılımların, gezegen için cesaret verici işaretlerin,spor ve kültür alanında sürprizler de birlikte getirdi.
Güneş, hiç bu kadar yakın olmamıştı
Bilim insanları 1950’lerden beri bu anı bekliyordu. Temmuz ayında NASA, Parker Güneş Sondası tarafından çekilen, Güneş’in şimdiye kadar çekilmiş en yakın görüntülerini yayınladı .
Siyah beyaz görüntülerde, deneyimsiz gözler dumanı andıran incecik bulutlar görebilir. Ancak uzmanlar, benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla yakalanan üst üste binen plazma püskürmelerini ve güneş rüzgarını tanımlayarak, uzay havasını ve yıldızın işleyişini daha iyi anlamak için değerli veriler elde ediyorlar.
Önemli tıbbi atılımlar
Tıp alanında da iyimserlik için nedenler var. Ocak ayında, ABD’li bir araştırma ekibi, dünya çapında 2,8 milyondan fazla insanı etkileyen otoimmün hastalık multipl skleroz ile Epstein-Barr virüsü arasında bir bağlantı olduğunu göstererek önemli bir atılım gerçekleştirdi .
Bu keşif, virüse karşı aşılama ile hastalığın tetikleyicilerinden birinin bir gün ortadan kaldırılabileceği umudunu doğurdu.
Bir diğer olumlu gelişme ise HIV’in önlenmesiyle ilgiliydi. AIDS’e neden olan virüse karşı önleyici bir tedavi olan enjeksiyonluk lenacapavir’in jenerik versiyonlarının, 2027’den itibaren yaklaşık 100 ülkede daha düşük maliyetle kullanıma sunulması bekleniyor .
Bu gelişmenin, özellikle düşük gelirli ülkelerde, günlük hap kullanımına kıyasla çok daha pratik kabul edilen bir tedaviye erişimi büyük ölçüde genişletmesi bekleniyor.
Fransa’da sigara içenlerin sayısı azaldı.
“Tütün tabu, onu yeneceğiz” diyen Fransız sloganı belki de gerçeğe dönüşebilir. Fransız kamu sağlığı kurumu Santé publique France’a göre , geçen yıl ülkede sigara içenlerin sayısı , özellikle gençler arasında azaldı .
Uzmanlar bu eğilimi 2014’ten beri uygulanan sigara karşıtı politikalara bağladı.
2025 yılında kampanya daha da yoğunlaştırıldı ve plajlarda, parklarda ve halka açık bahçelerde sigara içmek yasaklandı. Hükümetin belirttiği hedef, 2032 yılına kadar tütünsüz bir nesil yaratmak.
Ülkeler okyanusları daha iyi korumak için harekete geçiyor.
2025 Deniz yaşamı için güçlü bir yıldı. Haziran ayında dünya liderleri okyanusların korunmasını güçlendirmek için bir araya geldi.
Görüşülen önlemler arasında açık denizlerin korunması, yasadışı balıkçılığa karşı mücadelenin güçlendirilmesi ve deniz koruma alanlarının genişletilmesi yer aldı.
Bir taahhüt zaten yerine getirildi. Onlarca yıllık müzakerelerin ardından, devletler nihayet açık denizlerin korunmasına ilişkin bir anlaşmayı onaylayarak, ulusal yetki alanlarının ötesindeki okyanus alanlarını korumaya yönelik olanak sağladılar.
Vaşaklar ve kaplumbağalar için iyi bir yıl
Sivri kulakları ve benekli postuyla tanınan İber vaşağı, önemli bir iyileşme kaydetti . Nesli tükenme tehlikesinden kıl payı kurtulan tür, bu yıl Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin Tehdit Altındaki Türler Kırmızı Listesi’ndeki “nesli tehlikede” kategorisinden çıkarıldı.
Bu yıl dünya genelinde 2.021 İber vaşağı tespit edildi; bu, 2001’de kaydedilen sadece 94 sayıya kıyasla önemli bir artış.
Yeşil deniz kaplumbağası da iyileşme belirtileri gösterdi. Uzun süre yumurtaları ve kabuğu için avlanan bu tür, artık nesli tehlikede olan türler arasında sınıflandırılmıyor; bu da koruma önlemlerinin doğru şekilde uygulandığında ne kadar etkili olduğunu gösteriyor.
Avrupa Parlamentosu kürtaj haklarını destekledi
Avrupa’da üreme hakları da 2025 yılında ilerleme kaydetti. 17 Aralık’ta Avrupa Parlamentosu , AB kurumlarını blok genelinde güvenli kürtaja erişimi kolaylaştırmaya çağıran bir karar kabul etti.
Bu adım, bir milyondan fazla AB vatandaşı tarafından imzalanan bir dilekçenin ardından geldi. Dilekçede, güvenli ve yasal kürtaj imkanına sahip olmayan ülkelerde yaşayan kişilerin , kürtajın yasal olduğu başka bir AB üye devletine indirimli fiyatlarla seyahat etmelerini sağlayacak bir mekanizma kurulması talep ediliyordu.
Avrupa Komisyonu, dilekçeyi Mart 2026’dan önce inceleyeceğini belirtti.
Yüzme sporu Seine nehrine geri döndü
Paris Olimpiyat Oyunları’nın ardından , uzun zamandır süregelen bir hayal gerçeğe dönüştü. Bu yaz, binlerce insan Fransız başkentinin kalbindeki Seine Nehri’nin özel olarak tasarlanmış bölgelerinde yüzdü .
Haiti ve Curaçao, 2026 Dünya Kupası’nda sürpriz yaptı
Bunu pek çok gözlemci beklemiyordu. 156.000 nüfuslu bir Karayip adası ve Hollanda Krallığı içindeki özerk bir devlet olan Curaçao, 2026 Dünya Kupası’na katılmaya hak kazandı .
Bir diğer beklenmedik katılımcı ise Haiti oldu . Dünyanın en yoksul ülkelerinden biri olan ve çete şiddetiyle boğuşan Haiti, turnuvaya katılarak tarihindeki ikinci uluslararası yarışmaya ev sahipliği yapmış oldu .
Kahire’deki Büyük Mısır Müzesi açıldı.
Mısır Kasım ayında Büyük Mısır Müzesi’nin açılışını yaparak tarih meraklıları için önemli bir dönüm noktasına imza attı.
Firavun uygarlığına adanmış olan müze, devasa heykeller, lahitler, aletler ve mücevherler barındırıyor. 50.000 metrekareden fazla sergi alanında yaklaşık 100.000 eser sergileniyor.
Fransız video oyunu yılın oyunu seçildi.
Fransız stüdyo Sandfall Interactive’in ilk oyunu olan “Clair Obscur: Expedition 33”, Game Awards töreninde birçok ödül kazandı .
Bu, bir Fransız oyunu için bir ilkti ve 1900’lü yılların Paris’inden ilham alan, mütevazı bir bütçeyle yaklaşık 30 kişi tarafından geliştirilen bir fantastik evren için kayda değer bir başarıydı.
/France24/
