🔴BM Zorla Kayıplar Komitesi’nin Cenevre’deki yıllık toplantısında Irak hükümeti, kayıpların artık yaşanmadığını iddia etti.
Ancak gözlemciler ve sivil toplum temsilcileri, özellikle Ezidiler başta olmak üzere binlerce kayıp insanın akıbetinin hâlâ belirsiz olduğunu vurguladı.
Birleşmiş Milletler Zorla Kayıplar Komitesi’nin yıllık gayri resmî toplantısında Irak, zorla kaybetme vakaları nedeniyle uluslararası kamuoyunun gündemindeydi.
Irak heyeti, bu tür vakaların yalnızca 2003 öncesine ait olduğunu savundu. Ancak Cenevre Uluslararası Adalet Merkezi, Irak’ın son on yılda Sözleşme’nin uygulanması konusunda kayda değer bir ilerleme sağlamadığını açıkladı.
Geniş katılım
Komite ile diyaloğa Meksika, Uruguay, Brezilya, İspanya, Kamboçya, Finlandiya, Umman, Irak, Peru ve Kolombiya katıldı. Ayrıca çeşitli sivil toplum kuruluşları da söz alarak zorla kaybetme vakalarının farklı boyutlarını gündeme taşıdı.
Ezidiler hâlâ kayıp
Toplantıya katılan İnsan Hattı Vakfı, özellikle IŞİD tarafından kaçırılan ve kaybedilen Ezidilerin akıbetine dikkat çekti. Binlerce Ezidi’nin hâlâ bulunamadığını hatırlatan Vakıf, Irak hükümetinin toplu mezarların açılması ve kalıntıların kimliklendirilmesi yönündeki adımlarını memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Ancak Komite’ye, bu sürecin şeffaflıkla yürütülmesi ve kayıp Ezidilerin ailelerinin adalet taleplerinin karşılanması için süreci yakından izleme çağrısı yaptı.
Kavramsal değişiklik: “zorla kaybedilen kişiler”
Gözlemciler, Irak’ta “kayıp şahıslar” yerine “zorla kaybedilen kişiler” kavramının kullanılmaya başlandığını belirtti. Bu değişiklik, kayıpların sıradan değil, devlet ya da yetkili yapılarla bağlantılı olduğunu işaret ediyor.
Uygulamadaki boşluklar
Cenevre’deki gözlemciler, Irak’ın resmi söylemlerinin aksine uygulamada ciddi boşluklar bulunduğunu vurguladı. Zorla kaybetme vakalarının soruşturulmaması, faillerin yargılanmaması, mağdurlara adil tazminat sağlanmaması ve şeffaflık eksikliği, en büyük endişeler arasında sıralandı.
Yasa tasarısı gündemde
Irak heyeti ise, zorla kaybetmelerle mücadeleye dair özel bir yasa tasarısının şu anda parlamentoda veya ilgili mercilerde değerlendirildiğini açıkladı. Heyet, kayıpların akıbetinin aydınlatılmasının öncelikleri arasında olduğunu savundu.
/Haber: Öner Polat- İsviçre/
