Çin, üçüncü uçak gemisi Fujian’ı hizmete girdiğini duyurdu. Bu sayede Çin, bölgedeki ABD donanma kabiliyetleriyle arasındaki farkı giderek kapatıyor.
AP’de yer alan habere göre cuma günü Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’nın üçüncü uçak gemisi Fujian’ı resmen Çin’in güneyindeki Hainan adasındaki bir deniz üssünde hizmete başladığı bildirdi.
Çin Devlet Haber Ajansı Xinhua, törene Çarşamba günü Çin Devlet Başkanı Şi Jinping’in de katıldığını bildirdi. Uluslararası tepkiler ise temkinli oldu. Japonya Baş Kabine Sekreteri ve eski savunma bakanı Minoru Kihara, Japonya’nın Çin’in askeri faaliyetlerini gözlemlediğini ve gerekirse “sakin ama kararlı” bir şekilde karşılık vereceğini söyledi.
Fujian aynı zamanda Güney Çin Denizi’nde Tayvan adasına bakan Çin kıyı eyaletinin adıdır. Fujian uçak gemisini önemli kılan yenilikler İse Çin’in bağımsız olarak tasarlayıp inşa ettiği ilk uçak gemisi olmasından kaynaklanıyor. 2012 ve 2019’da hizmete giren ilk ikisi, Liaoning ve Shandong, büyük ölçüde Sovyet planlarına dayanıyordu.
Yeni uçak gemisi, eski buharla çalışan teknolojilere göre daha ağır jetlerin havalanabileceği, daha fazla yakıt ve daha geniş bir menzilin yanı sıra daha büyük bir yük kapasitesi sağlayan, EMALS olarak bilinen bir tür elektromanyetik mancınık olan gelişmiş bir kalkış teknolojisiyle donatıldı.
Ayrıca, kara desteğinin menzili dışında kalan gemilere operasyonel görüş sağlamak için gerekli olan daha ağır keşif uçaklarının konuşlandırılmasına da olanak sağlıyor. Daha önce bu fırlatma kabiliyeti, ABD donanmasında bulunan ve adını bugüne kadar dünyanın en büyük savaş gemisi olan USS Gerald R. Ford’dan alan Ford sınıfı uçak gemilerine özeldi .
Bölgedeki savaş gemileri ve uçaklarının menzilinin artırılması bir dizi jeopolitik etkiyi de beraberinde getiriyor. Bu durum Çin’in Güney Çin Denizi ve Doğu Çin Denizi’nde hak iddia ettiği tartışmalı adaları savunma kapasitesini artırmasının yanı sıra Pasifik’te ABD’nin üstünlüğüne meydan okumasını da beraberinde getiriyor.
Hong Kong merkezli askeri uzman Song Zhongping, AP haber ajansına verdiği demeçte, “Çin’in uçak gemileri sadece kendi ülkelerinin yakınlarında faaliyet gösteremez; çeşitli eğitim ve destek görevlerini yerine getirmek için uzak okyanuslarda ve açık denizlerde faaliyet göstermelidirler,” dedi:
“Denizaşırı çıkarlarımız tüm dünyaya yayılıyor, küresel çapta varlık göstermemiz gerekiyor.”
Pentagon, ABD Kongresi’ne sunduğu son raporda Çin ordusunu “uluslararası düzeni yeniden şekillendirme niyetine ve giderek artan kapasitesine sahip olan ABD’nin tek rakibi” olarak tanımladı.
Çin’in büyüyen deniz gücünün Tayvan’ı abluka altına almak veya işgal etmek için kullanılacağına dair artan endişeler var . Çin’in doğu kıyısındaki demokratik olarak özyönetimli ada, Güney Çin Denizi ve ötesindeki ABD-Çin rekabetinde jeopolitik, ekonomik ve tarihi öneme sahip.
Fujian, Çarşamba günü resmen hizmete girmesinden önce uluslararası ilgi odağı olmuştu.
Eylül ayında Çinli savunma yetkilileri, Fujian’ın “bilimsel araştırma denemeleri ve eğitim görevleri” için Tayvan Boğazı’ndan geçtiğini doğruladı. Uçak gemisi ayrıca PLA’nın prestijli J-35 hayalet savaş uçağının kalkış ve inişlerini sergilemek için de kullanıldı.
Pekin, 2035 yılına kadar kuvvetlerini modernize etmeyi hedefleyerek son yıllarda savunmaya milyarlarca dolar aktarıyor.
2024 yılından bu yana inşa halinde olan dördüncü uçak gemisinin, yakıt ikmal ihtiyacını neredeyse tamamen ortadan kaldırarak kat edebileceği mesafeyi artıracak nükleer tahrik kabiliyetine sahip olduğu düşünülüyor.
ABD Savunma Bakanlığı’nın tahminlerine göre, Çin donanmasının 2030 yılına kadar altı uçak gemisine sahip olması bekleniyor.
Rakamlarla ifade etmek gerekirse, Çin, 700’den fazla savaş gemisi ve denizaltısı ve 1.000’den fazla aktif gemisiyle dünyanın en büyük donanmasına sahiptir. Buna karşılık, ABD Donanması’nın aktif gemisi sayısı sadece 200’ün biraz üzerindedir. Ancak uçak gemileri söz konusu olduğunda, denge tam tersidir: ABD Donanması’nın toplamda 11 uçak gemisi varken, Çin’in üç tane var. Hepsi nükleer enerjiyle çalışıyor.
Ancak Çin, ABD’nin yetişemediği bir hızda yeni savaş gemileri inşa ederek bu açığı kapatmaya çalışıyor.
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi’nin (CSIS) Çin Enerji Projesi müdür yardımcısı Brian Hart, AP’ye yaptığı açıklamada, “Daha fazla uçak gemisi konuşlandırıp inşa ediyorlar, daha fazla nükleer enerjili denizaltı konuşlandırıyorlar, daha fazla büyük muhrip ve daha fazla füze taşıyan diğer gemileri konuşlandırıyorlar” dedi.
Ancak Singapur merkezli analist ve havacılık mühendisi Tang Meng Kit, AP haber ajansına yaptığı açıklamada, “Çin’in yeteneklerinin abartılmış olması mümkün” dedi ve modern silahların sergilendiği iyi koreografili geçit törenlerinin gerçek bir savaş hazırlığına dönüşmediğini savundu.
“Gerçek dünyadaki operasyonel hazırlığı, sergilenen cephaneliğinin gerisinde kalıyor” dedi.
