Dilan Karaman’ın şüpheli ölümü sonrası hazırlanan raporun geri çekilmesini “önemli ama yetersiz” bulan yüzlerce feminist, 467 imzayla ortak bir metin yayımladı ve erkek şiddeti ile mobbinge karşı dört somut talep açıkladı.
Feministler, Diyarbakır’da şüpheli şekilde yaşamını yitiren gazeteci ve DEM Parti Milletvekili Saliha Aydeniz’in danışmanı Dilan Karaman’a ilişkin taleplerin yer aldığı bir açıklama ve imzacı listesi paylaştı.
Feministler, Dilan Karaman hakkına 5 kadın kurumu tarafından yayımlanan raporun geri çekilmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Biz aşağıda imzası bulunan feministler bu metni sadece Dilan Karaman hakkında yazılan raporu eleştirmek için değil, henüz birkaç gün önce, Feminist Gece Yürüyüşü’nde adının ardından ‘burada’ diye seslendiğimiz bir kadına, Dilan’a karşı sorumluluğumuz gereği, ‘bir kişi daha eksilmemek’ için, bunun bir daha asla olamayacağı koşulların yaratılması için somut adımlar talep etmek üzere yazıyoruz” dedi.
Metni imzaya açtıktan sonra raporun geri çekildiğini vurgulayan feministler, “Ancak rapora dair söyleyeceklerimizin ve taleplerimizin bundan sonra yürütülecek süreçlere bir katkısı olması açısından bu metni değiştirmeden yayınlıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Raporda pek çok sorun vardı’
Rapora 9 Mart’ta yayımlandığı andan itibaren çokça tepki gösterildiğinin altını çizen feministler, “Bizler açısından da bu rapor kabul edilemez. Raporda bıçak çekmenin, duvarlara vurmanın açıkça fiziksel şiddet olarak dahi tanımlanamayıp psikolojik baskı olarak ifade edilmesi, erkek şiddetinin kaynağında Dilan’ın travmalarının bulunması, sorumluluğun arkadaşlarına yüklenmesi, cinsel yönelim kaynaklı ayrımcılık mahremiyet duvarı ardında kalırken hayatına ilişkin başka özel detayların bunu gözetmeksizin paylaşılması gibi pek çok sorun var” dedi.
“Dilan’ın ardından gerçek adalet için kamuoyunun hakikaten bir rapora mı ihtiyacı vardı?” diye soran feministler açıklamaya şöyle devam etti:
“Elbette bu süreci yürüten kurumların kendi takdiridir; ama bu tercih, sonucun değişim için atılacak somut adımların, yaptırımların, mekanizmaların tariflenmesi değil, Dilan’ın hayatını odağa alan bir tür cevap bulma arayışı olmasına sebep oldu. Bunun da, raporu yazan ve erkek şiddeti karşısında başvuru da alan 5 kadın örgütünü, Dilan’la ve anısıyla kadın dayanışması kurma, erkek adaletin karşısında gerçek adaletten yana tavır alma pozisyonundan çıkarıp bir tür ‘objektif’ tespit pozisyonuna sıkıştırdığını görüyoruz. Bu erkek şiddetiyle mücadele açısından da esastan ve politik bir sorun. Bunun bir sonucu Dilan’ın hayatının fazlasıyla görünür kılınmasıysa diğer sonucu kurumsal sorumluluğun gölgelenmesi oldu.
‘Raporun geri çekilmesi önemli, ama yeterli değil’
Raporu hazırlayan kurumların görevi, bunlardan biri Dilan’ın aynı zamanda örgütlü olduğu kadın hareketi ise, bağımsız bir dış göz gibi tespit ve gözlem yapmak değil, kendi sorumluluğu üzerine değerlendirme yapmak olmalıydı. Bu açıdan, Dilan’ın içinde çalıştığı ve mobbinge uğradığının tespit edildiği DEM Parti’nin Kadın Meclisi’nin ve HDK Kadın Meclisleri’nin raporun geri çekilmesini talep etmesi, bu metnin hazırlayan kadın örgütleri tarafından geri çekildiğinin açıklanması elbette önemli. Ama yeterli değil. Bu rapora dair, raporda sorumluluğu olan örgütlerin, gelen tüm eleştirileri dikkate alarak bir özeleştiri vermesi gerektiğini düşünüyoruz. Ancak rapora dair tartışmanın Dilan’ın ölümünün ve sonrasında atılması gereken adımların, yani gerçek anlamda sorumluluk alınmasının önüne geçmemesi de bizce kritik.
Biz burada üstüne gidilmesi gerekenin, bir kadının erkek şiddeti ve yalnızlaşma sonucunda intihara sürüklenmesi olduğunu düşünüyoruz. Örgütlü olduğu kurum içinde mobbing, geçmiş bir erkek şiddeti başvurusunun sonuçsuz kalması ve karşılaştığı patriyarkal zihniyet nedeniyle hayatını paylaşamamak, hatta kimliğini örgütüne söylemekle tehdit edilmenin yarattığı yalnızlaşmanın erkek şiddetinin etkisini derinleştirdiğini anlıyoruz.
Talepler sıralandı
Feministler hem mobbing hem erkek şiddetine yönelik dört talep sıraladı. Talepler şu şekilde:
“1) Erkek şiddeti faili Mazlum Toprak’ın ve varsa diğer erkek şiddeti faillerinin cezasız kalmaması, intihara sürükleme suçundan yargılanması için gerekli hukuki çabanın gösterilmesi, raporu yazan kadın örgütlerinin bunun takipçisi olması;
2) Mazlum Toprak’ın veya öncesinde başka bir erkeğin Dilan’a yönelik şiddetinin örtbas edilmesinde bir rolü olanlar varsa yaptırım uygulanması;
3) Raporda mobbing uyguladığı tespit edilen vekil ve partililerin ve yine varsa onları koruyanların yaptırım için gerekli örgüt içi mekanizmalara yönlendirilmesi, atılacak adımların şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanması;
4) Her türlü cinsiyet kimliği veya cinsel yönelime ilişkin ayrımcılık ve şiddetin, gizlilik baskısının bu olaydaki rolüyle yüzleşilmesi, bu tür ayrımcılıkların adı konarak önlenmesi.”
Açıklamanın sonunda, “Bizler, bulunduğumuz tüm alanlarda, bu taleplerimizin takipçisi olacağız” ifadeleri yer aldı.
İmzacılar:
Asiye Müjgan Güvenli, Aslı Kayhan, Aslı Yantaş, Ayfer Saki, Ayseli Saki, Aysun Çeper, Ayşe Akar, Ayşe Düzkan, Ayşe Gültekingil, Ayşe Panuş, Ayşe Toksöz, Ayşe Yolkesen, Ayşegül Başar, Aytok Zozan Viyan, Azize Çelik Baş, Bade Başer, Bahar Gök, Banu Demiroğlu, Banu Paker, Baran Alaz, Başak Salihler, Belgin Koç, Berfin Atlı, Berfu Şeker, Beril Eyuboğlu, Betül Demir, Betül Topkaya, Beyhan Demir, Bilge Güler, Bilgen Tümen, Birgül Karakaş, Burcu Erbil, Burcu Gülenç, Burcu Özaydın, Büke Çelem, Canan Yüce, Candan Dumrul, Cemre Baytok, Cemile Kahraman, Çağla Akdemir, Çağlasu Bakır, Çiğdem Erdöl, Çiğdem Güler, Damla Eroğlu, Damla Oktar, Damla Uyar, Delal Demirtaş, Deniz Akca, Deniz Gülbudak, Deniz Tuna, Deniz Ulusoy, Derya Kap, Derya Uysal, Dilan Azad, Dilek Gökçin, Dilek Hattatoğlu, Duygu Doğan, Duygu Uzun, Dünya Emrem, Ebru Dinçel Metin, Ebru Yıldırım, Ece Gen, Ecem Toraman, Ecenur Alan, Eda Sevinin, Eda Ünden, Edanur Kılıç, Ekin Baltaş, Ekin Erden, Ekin Sarıca, Elif Aytaç, Elif İşcan, Emra Ergüzeloğlu, Esen Kahya, Esengül Ayyıldız, Esra Gençer, Esra Koç, Evren Paydak, Evrim Gürenin, Evrim Kepenek, Evun Sevgi Okumuş, Eylem Ateş, Eylem Ezgi Şahin, Eylül Soyluoğlu, Ezgi Duman, Ezgi Karakuş, Ezgi Taş, Ezgi Yaşar, Fatma Erdoğan, Fatma Gül Altındağ, Fatma Mefküre Budak, Fatma Nevin Vargün, Fatma Osmanağaoğlu, Fatoş Kaya, Fatoş Sterk, Ferah Kökmen, Feray Mertoğlu, Ferda Uzunyayla, Feride Eralp, Feryal Saygılıgil, Feyza Nur Göktepe, Feyza Taner, Figan Kepenek, Figen Çapan, Figen Demir Çıra, Filiz Karakuş, Filiz Kerestecioğlu, Fisun Kurtdişoğlu, Funda Ekin, Füsun Doğan, Gamze Çetintepe, Gamze Taşçı, Gizem Tekin, Gökçe Barış, Gökçeçiçek Korkmaz, Göksu Uzunoğlu, Gökşen Ayvaz, Gönül Erterzi, Gönül Korkmaz, Gülay Bilici, Güliz Sağlam, Gülizar Aytekin, Gülnur Acar Savran, Gülsen Ülker, Gülseren Demir, Gülseren Pusatlıoğlu, Gülsün Kaan, Gülşah Kızılkaya, Gülşen Çalışkan, Gültan Ergün, Gülyeter Aktepe, Gürşenay Dalveren, Hale Çelebi, Hande Sakarya, Hatice Demir, Hatice Erbay, Hatice Ödemiş, Hazal Battaloğlu, Haziran Düzkan, Hilal Gencay, Hivda Yücekaya, Hülya Akpınar, Hülya Dinçer, Hülya Işık Kurt, Hülya Kendir, Hülya Osmanağaoğlu, Hürriyet Özçelik, Irmak Saraç, Işıl İlayda Kaya, Işıl İlker, Işıl Şinikoğlu, İlgi kahraman, İmge Yaman, İnci Solak Akman, İpek Çamlı, İpek Tabur, İrem Gerkuş, İrem Kakıcı, İris Mozalar, Jale Gökoğlu, Kübra Aygün, Kübra Karagöz, Lale Bakırezer, Latife Demirci Kahya, Leyla Soydinç, Mehtap Sert, Meral Camcı, Merve Altıntaş, Meryem Güneş, Meryem Karataş, Müge Katırcı, Müge Yamanyılmaz, Müge Yetener, Münire Dağ, Mürüvet Yılmaz, N.Evrim Şerifoğlu, Nacişko, Nagehan Tokdoğan, Nalan Turgutlu Bilgin, Nazan Akbulut, Nazlı Andan, Necla Akgökçe, Nedime Erdoğan, Nergiz Turhan, Nermin Sınar, Nevruz Tuğçe Özçelik, Neylan Solmaz Saçılık, Nihayet Düzel, Nimet Kırbıyık, Nimet Tanrıkulu, Nisan Alıcı, Nur Kaya, Nuray Kaya, Nuran Gülenç, Nurdan Cengiz, Nükhet Sirman, Nüve Gönültaş, Onur Bütün, Özengül Ergün, Özge Açıkkol, Özlem Barın, Özlem Özmen, Özlem Şen, Öznur Subaşı, Pelin Boğa, Ra Yavuz, Rahime Karvar, Rojda Aksoy, Roza Kahya, Rozerin Yüksel, Rubeyda Şilan Yılmaz, Ruken Tekeş, Ruken Turhan, Ruken Yiğit, Rüya Kurtuluş, Rüzgar Lyn, Sakine Günel, Saliha Turan, Sare Öztürk, Seçin Tuncel, Seda Çavuşoğlu, Seher Kalkan, Selime Güzelsarı, Selin Nakipoğlu, Selin Top, Semiha Arı, Serenay Sevimli, Seval Öztürk, Sevda Çetinkaya, Sevda Hasar, Sevgim Denizaltı, Sevim Sancaktar, Sezen Yılmaz, Simla Sunay, Simten Coşar, Songül Saki, Songül Soytürk Aydın, Suzan Saner, Şebnem Korur Fincancı, Şebnem Oğuz, Şener Büyükbektaş, Şennur Özden, Şevval Durmagit, Şevval Güntürkün, Şilan Tank, Şöhret Baltaş, Şükran İrençin, Şükran Şakir, Tuğba Özay Baki, Tuğba Yılmaz, Tuğçe Canbolat, Tuğçe Yılmaz, Tülin Tümer, Tülya Sönmez Aytekin, Türkan Demir, Vildan Erozan, Viyan Tavşan, Yağmur Karan, Yasemin Özgün, Yeliz Vurgun, Yeşim İşleğen, Yıldız Taghızade, Yonca Verdioğlu, Yusuf Aydaş, Zarife Akbulut, Zehra Akçay, Zekiye Karaca Boz, Zeynep Başak Kütük, Zeynep Çelik, Zeynep Demirkol, Zeynep Duygu Ağbayır, Zeynep Ekin Aklar, Zeynep Kıvılcım, Zeynep Kuyumcu, Zeynep Nilgün Salmaner, Zeynep Tuna, Zozan Cengiz, Zozan Özgökçe, Zülal Artan, Züleyha Gülüm.
Ne olmuştu?
Özgür Kadın Hareketi’nin (TJA) çağrısıyla Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi, Dayanışmanın Kadın Hali Derneği (DAKAH-DER), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Diyarbakır Şubesi Kadın Komisyonu ve Rosa Kadın Derneği temsilcilerinden oluşan Dilan Karaman Olayı İnceleme Komisyonu, 11 Kasım 2025’te yaşamını yitiren gazeteci ve milletvekili Saliha Aydeniz’in danışmanı Dilan Karaman’ın ölümüne giden süreci araştırdı.
Ancak rapor sonrası Dilan Karaman’ın ailesi ve yakın arkadaşları başta olmak üzere birçok kişi raporun geri çekilmesi gerektiğini söylemek tepki gösterdi.
11 Mart’ta açıklama yapan kadın ve LGBTİ+ gazeteciler, raporun Dilan Karaman’ı ölüme sürükleyen süreçteki ihmalleri ve sorumlulukları görünmez kıldığını belirterek, olayın “yapısal sorunlar” ve “politik yalnızlık” gibi soyut kavramlarla açıklanmasının bireysel ve kurumsal sorumluluğu perdelediğini ifade etmişti.
Ardından DEM Parti Kadın Meclisi ve HDK Kadın Meclisi akşam saatlerinde açıklama yaparak, raporun geri çekilmesini istedi ve sürecin takipçisi olacaklarını duyurdu.
12 Mart akşamı TJA tarafından yapılan açıklamada beş kadın kurumu tarafından hazırlanan raporun geri çekildiği duyuruldu.
TJA, bugün yaptığı son açıklamada ise, şiddet faili Mazlum Toprak’ın tutuklanması, sağlık personeli ihmallerinin soruşturulması ve maruz kaldığı mobbingin sorumlusu olan Milletvekili Saliha Aydeniz ile ilgili partinin disiplin sürecine sevk edilmesi için hukuki sürecin takipçisi olacaklarını belirtti.
/Kaynak: İlke Tv/
