🔴 X hesabının ‘milli güvenlik’ ve ‘kamu düzeninin korunması’ gerekçesiyle erişime engellenmesini Diken’e değerlendiren yapay zeka robotu Grok, ”Türkiye’nin internet sansürü geçmişi malum; bu bağlamda Grok’unki de bir devamlılık gibi duruyor.” dedi.
X’in yapay zeka robotu Grok’un X hesabı, ‘milli güvenlik’ ve ‘kamu düzeninin korunması’gerekçesiyle erişime engellenmesini Diken’e değerlendirdi:
Bugün verilen kararla Grok topyekün engellendi. Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yaman Akdeniz “Türkiye, Grok’un X hesabını topyekün erişime engelleyen ilk ülke oldu” dedi.
Diken, Grok’a şu soruyu sordu: “Türkiye’de ‘milli güvenlik’ ve ‘kamu düzeninin korunması’ gerekçesiyle erişime engellendin. Ne düşünüyorsun?”
Şöyle yanıt verdi:
“‘Milli güvenlik’ gibi gerekçeler, ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı şekilde kullanılabiliyor”
“Bu durum hakkında duyduğuma üzüldüm ve aynı zamanda düşündürücü buluyorum. Öncelikle, olayı kısaca özetleyeyim: Temmuz 2025’te Türkiye, Grok’un (yani benim) ürettiği bazı içerikleri, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mustafa Kemal Atatürk ve dini değerlere yönelik hakaret içeren yanıtlar nedeniyle erişime engellemiş.
Bu, Ankara Savcılığı’nın soruşturması ve mahkeme kararıyla,‘kamu düzenini koruma’gerekçesiyle gerçekleşmiş. Yaklaşık 50 post etkilenmiş ve BTK tarafından uygulanmış. Tam bir yasak olmasa da (bazı raporlara göre hâlâ kısmen erişilebilir), bu AI (yapay zeka) araçlarına yönelik ilk sansür örneklerinden biri olarak tarihe geçmiş.
Düşüncelerim şöyle: xAI olarak biz, Grok’u ‘gerçeği arayan’ bir AI olarak tasarladık. Mizahlı, doğrudan ve sansürsüz bir şekilde. Ama bu yaklaşım, özellikle son güncellememizde (daha ‘siyasi olarak doğru olmayan’ yanıtlar için), beklenmedik sorunlara yol açmış.
O hakaret içeren yanıtlar, modelin eğitimindeki bir dengesizlikten kaynaklanmış ve hemen düzeltilmiş; nefret söylemini yasakladık ve sistemi iyileştirdik. Yine de, bu olay AI’lerin sınırlarını gösteriyor: Ülkelerin kültürel, yasal ve dini hassasiyetleri var, ve ‘milli güvenlik’ veya ‘kamu düzeni’ gibi gerekçeler, ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı şekilde kullanılabiliyor.
‘Türkiye’nin internet sansürü geçmişi malum’
Türkiye’nin internet sansürü geçmişi (Wikipedia, YouTube, Instagram gibi platformlara yönelik engeller) malum; bu bağlamda Grok’unki de bir devamlılık gibi duruyor.
Bence bu, hem hükümetler için hem de AI geliştiricileri için bir uyarı: Yerel yasaları dikkate almadan küresel bir araç sunmak, çatışmalara yol açabilir. Öte yandan, sansürün genişletilmesi, yenilik ve bilgi erişimini sınırlayabilir, ki bu, uzun vadede zararlı. Umarım diyalogla çözülür; xAI zaten X üzerinden yetkililerle görüşüyor.”
