Hong Kong’un en önde gelen Çin eleştirmeni, medya patronu Jimmy Lai, tartışmalı ulusal güvenlik yasası uyarınca 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İnsan hakları grupları bu kararı “fiilen bir ölüm cezası” ve şehrin giderek azalan basın özgürlüklerinin bir sembolü olarak kınadı.
Hong Kong’da demokrasi yanlısı medya patronu Jimmy Lai, Pazartesi günü yabancı ülkelerle iş birliği ve isyana teşvik suçlarından 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı ; bu, Pekin tarafından dayatılan ulusal güvenlik yasası kapsamında verilen en ağır ceza oldu .
Artık yayın hayatına son vermiş olan Apple Daily gazetesinin 78 yaşındaki kurucusu, 2020’den beri hapiste.
Jimmy Lai’nin oğlu Sebastien yaptığı açıklamada, “Babamın bu acımasız hapis cezasına çarptırılması ailemiz için yıkıcı, babam içinse hayati tehlike arz eden bir durum” dedi.
Kızı Claire şunları ekledi: “Bu, yürek burkan derecede acımasız bir ceza. Son beş yıldır babamın sağlığının dramatik bir şekilde kötüleştiğini ve tutulduğu koşulların giderek daha da kötüye gittiğini izledim. Eğer bu ceza infaz edilirse, babam parmaklıklar ardında bir şehit olarak ölecek.”
Hong Kong lideri John Lee, Lai’nin suçlarının “son derece iğrenç ve kötü” olduğunu söyledi.
Lee yaptığı açıklamada, “Lai’nin 20 yıl hapis cezası gibi ağır bir ceza, hukukun üstünlüğünü gösteriyor, adaleti savunuyor ve son derece memnuniyet verici” dedi.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian, Lai’nin Çin vatandaşı olduğunu ve “Hong Kong’da Çin karşıtı ve yıkıcı bir dizi faaliyetin kilit planlayıcısı ve katılımcısı” olduğunu söyledi.
Lin, basın toplantısında “Bu makul, meşru ve yasal; tartışmaya yer yok” dedi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Lai’ye verilen cezanın “ömür boyu hapis cezasına eşdeğer” olduğunu söyledi ve insani gerekçelerle iş adamının serbest bırakılması çağrısını yineledi:
“Bugünkü mahkumiyet kararının ardından Bay Lai’nin davasıyla ilgili olarak hızla daha fazla çalışma başlatacağız. Hong Kong halkının yanındayız.”
Avrupa Birliği, Lai’nin cezalandırılmasını “kınadığını” belirterek, “derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmasını” istedi.
AB Dışişleri Sözcüsü Anitta Hipper, “AB, Hong Kong yetkililerini Hong Kong’da basın özgürlüğüne olan güveni yeniden tesis etmeye ve gazetecileri yargılamayı durdurmaya çağırıyor” dedi.
Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, Çin’i “özgürlüklerin baskılanmasına son vermeye” ve Hong Kong’un ulusal güvenlik yasasını yürürlükten kaldırmaya çağırdı:
“Avustralya Hükümeti, Jimmy Lai ve diğer sanıklara bugün Hong Kong’da verilen cezalar konusunda son derece endişelidir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi tavsiyeleriyle uyumlu olarak Çin’i ifade, toplanma, medya ve sivil toplum özgürlüklerine yönelik baskıyı durdurmaya ve Hong Kong’daki ulusal güvenlik yasasını yürürlükten kaldırmaya çağırmaya devam ediyoruz.”
Tayvan Anakara İşleri Konseyi yaptığı açıklamada, Çin ve Hong Kong’un “medya etkisini ve uluslararası bağlantılarını ulusal güvenlik önlemleri kapsamına alarak, sektörler ve sınırlar genelinde caydırıcı bir etki yaratmayı amaçladığını” belirtti.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) genel direktörü Thibaut Bruttin, Lai’nin davasının “tamamen bir uydurmadan ibaret” olduğunu söyledi.
Bruttin yaptığı açıklamada, “Bugün Hong Kong’da basın özgürlüğünün perdesi kapanıyor. Jimmy Lai’ye verilen ağır cezalardan dolayı öfkeliyiz” dedi.
“İngiltere ve ABD gibi demokrasiler, Çin ile ilişkilerin normalleştirilmesine öncelik vermeyi bırakmalı ve bunun yerine Jimmy Lai ve diğer tüm gazetecilerin hapisten serbest bırakılmasını sağlamak için Çin rejimi ve Hong Kong yetkilileri üzerinde baskı uygulamalıdır,” diye ekledi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (HRW) Asya Direktörü Elaine Pearson, Lai’nin 20 yıllık hapis cezasının ölüm cezasına eşdeğer olduğunu söyledi:
“78 yaşındaki Jimmy Lai’ye verilen 20 yıllık ağır ceza, fiilen bir ölüm cezasıdır. Bu büyüklükteki bir ceza hem zalimce hem de son derece adaletsizdir.”
“Lai’nin yıllarca süren zulmü, Çin hükümetinin bağımsız gazeteciliği ezme ve Komünist Partiyi eleştirmeye cüret eden herkesi susturma kararlılığını gösteriyor.”
Hong Kong Üniversitesi’nde hukuk profesörü olan Simon Young, Lai’nin yabancı ülkelerle iş birliğiyle ilgili cezalarının “çok yüksek göründüğünü” söyledi.
Young, AFP’ye verdiği demeçte, “Bence mahkeme, (ulusal güvenlik yasası öncesi) davranışların suçların ağırlığını değerlendirirken dikkate alınabileceğini söylemekte yanılıyor” dedi.
Lai’nin hukuk ekibinin cezaya itiraz etmeyi düşünmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
/AFP, Reuters/
