İrlanda Kurtuluş Ordusu IRA’nın bombalı saldırılarının üç kurbanının eski Sinn Féin lideri Gerry Adams aleyhine açtığı dava bugün Londra’da başladı.
Söz konusu kişiler, 1973 ve 1996 yıllarında Londra ve Manchester’da araçlara bomba yerleştirme kararlarından şahsen sorumlu tutulması için bir karar çıkarılmasını talep ediyorlar.
“İntikam alma amacıyla” sembolik bir meblağ olan 1 sterlinlik tazminat davası açtılar. Adams, “doğrudan veya dolaylı” hiçbir dahiliyetinin olmadığını belirtmiş ve IRA’da bulunmadığını defalarca dile getirmişti.
Söz konusu hukuk davası, Kraliyet Adalet Mahkemeleri’nde Yargıç Swift’in başkanlığında görülüyor. Davanın yedi gün süreceği belirtiliyor.
Dava, 1973’te Old Bailey saldırısının kurbanı olan John Clark’ın yanı sıra, 1996’da Londra’nın Docklands bölgesinde ve Manchester’daki Arndale Alışveriş Merkezi’nde meydana gelen saldırılarda yaralanan Jonathan Ganesh ve Barry Laycock tarafından açıldı.
Bu üç bombalama, Kuzey İrlanda’daki çatışma sırasında IRA’nın Britanya’da gerçekleştirdiği ilk ve son bombalama eylemleriydi.
1973’te Old Bailey’nin önüne bırakılan bombada 200’den fazla kişi yaralanmıştı; bomba Belfast’tan Liverpool’a araba vapuruyla taşınmıştı.
Yirmi yıldan fazla bir süre sonra, 9 Şubat 1996’da Londra’nın Docklands bölgesinde bir kamyona yerleştirilen IRA bombası iki kişinin ölümüne ve birçok kişinin yaralanmasına neden oldu.
Bundan sadece birkaç ay sonra, Haziran 1996’da Manchester Arndale alışveriş merkezinin yakınlarında bir bomba patladı.
İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Britanya’da patlayan en güçlü bomba olarak nitelendirilen olayda 200’den fazla kişi yaralandı.
Sanıkları temsil eden hukuk ekibi, eski IRA üyelerinin yanı sıra emekli polis memurları ve askerlerin de aralarında bulunduğu tanıklardan delil sunacaklarını söyledi.
İki tanığın kimliği gizli tutulacak ve yüzleri görünmeyecek.
77 yaşındaki Adams, önümüzdeki hafta savunmasını yapacak. “Tahminime göre, birçok tanık, çatışma sırasında kıdemli bir cumhuriyetçi olduğum için bu olaylardan sorumlu olmam gerektiği yönünde duyumlara dayalı ifade verecektir,” diye yazmıştı geçen ay Andersonstown News gazetesinde:
“Bu patlamalarla doğrudan veya dolaylı hiçbir ilgim olmadı. Davacıların davasının temelini oluşturan, asılsız ve duyumdan ibaret iddialara şiddetle karşı çıkacağım.”
‘Tüm IRA kurbanları için’
Kurbanların avukatları, Adams’ın IRA’daki iddia edilen liderlik rolüyle ilgili olarak İngiliz mahkemesinde ilk kez çapraz sorguya alınacağını söyledi.
Hakim, sorumluluk meselesini “olasılıklar dengesine göre” karara bağlayacaktır.
Dava, Miras Yasası’nın Kuzey İrlanda’daki çatışmalarla ilgili yeni hukuk davalarını yasaklamasından hemen önce, 2022 yılında başlatıldı; ancak bu yasağın kaldırılması süreci devam ediyor.
Davacılar, davayı açmak için kitlesel fonlama yoluyla 100.000 sterlinden fazla para topladılar. Kendileri için değil, tüm IRA kurbanları için hareket ettiklerini söylediler.
Ön yargılama kararı sonucunda, Adams, davayı kazanması halinde altı haneli rakamlara ulaştığı tahmin edilen yasal masraflarını davacılardan geri alamayacak.
IRA, Kuzey İrlanda çatışmaları sırasında yaklaşık 1.700 ölümden sorumluydu. Adams, 1978’de IRA üyeliğiyle suçlanmıştı, ancak yetersiz kanıt nedeniyle dava düşmüştü.
Onun Kuzey İrlanda’daki çatışmalar dönemine ait tek mahkumiyetleri, 1970’lerin ortalarında yargılanmadan gözaltında tutulurken iki kez hapishaneden kaçmaya teşebbüs etmesiyle ilgiliydi ve bu mahkumiyetler 2020’de iptal edildi.
Daha önce de mahkemede IRA geçmişiyle ilgili sorgulanmıştı; 2019’da Belfast’taki Ballymurphy soruşturmasında ve geçen yıl Dublin’de BBC’ye karşı açılan bir iftira davasında.
/BBC/
