🔴İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırı başlatması uluslararası toplumu endişelendiriyor. Norveç, saldırının hukuka aykırı olduğunu savundu. Fransa da BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı.
Avrupa Birliği: Maksimum itidal, siviller korunmalı
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD-İsrail saldırılarının ardından tüm tarafları “maksimum” itidale çağırdı. “Gelişmeler son derece endişe verici. Siviller korunmalı ve uluslararası hukuk eksiksiz şekilde uygulanmalı” diyen von der Leyen, AB’nin bölgedeki vatandaşlarını desteklemek için tüm adımları atacağını dile getirdi.
AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Ortadoğu’daki gelişmeleri “tehlikeli” olarak nitelendirdi ve bölgede bulunan AB vatandaşlarının tahliyesine yardımcı olunacağını, acil olmayan AB personelinin bölgeden çekileceğini açıkladı.
AB Konseyi Başkanı António Costa ve von der Leyen, İran’daki nükleer faaliyetlere ilişkin belirsizliğe dikkat çekerek tansiyonu artıracak adımlardan kaçınılmasını ve nükleer silahların yayılmasını engelleyen politikaların korunmasını istedi. AB’li yetkililer, İran rejiminin eylemleri nedeniyle uygulanan yaptırımların sürdüğünü vurguladı.
Fransa: BM Güvenlik Konseyi acil toplanmalı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ne acil toplantı çağrısı yaparak ABD, İsrail ve İran arasında bir savaşın çıkmasının uluslararası barış ve güvenlik için “ciddi sonuçlar” doğuracağını söyledi.
“Mevcut gerginlik herkes için tehlikeli. Bu durumun durdurulması gerekiyor. İran rejimi, artık nükleer ve balistik füze programlarını ve bölgeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik eylemlerini sonlandırmak için iyi niyetli müzakerelere girmek dışında başka seçeneği olmadığını anlamalıdır” diyen Macron, “Bu, Ortadoğu’daki herkesin güvenliği için kesinlikle gereklidir” ifadelerini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı ayrıca, ülkesinin talep edilmesi halinde en yakın ortaklarını korumak için gerekli imkanları sağlamaya hazır olduğunu da açıkladı.
İngiltere: “Bölgesel bir yangın çıkabilir” uyarısı
İngiltere, bölgedeki tansiyonun geniş çaplı bir çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulundu. Başbakan Keir Starmer, durumun ciddiyeti nedeniyle sabah saatlerinde ulusal kriz masasını da toplantıya çağırdı.
Hükümet sözcüsü, Londra’nın “bölgenin yeni bir savaşa sürüklenmesini istemediğini” belirterek İngiltere’nin İran’ın nükleer silah geliştirmesini hiçbir koşulda kabul etmeyeceğini ve bu nedenle müzakere yollarını desteklediğini vurguladı.
İngiliz hükümeti ayrıca bölgedeki vatandaşlarına binalara sığınma çağrısı yaptı. Dışişleri Bakanlığı, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı uyarıda “Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki İngiltere vatandaşları derhal bulundukları yerde güvenli bir iç mekâna çekilmelidir” ifadelerine yer verdi.
Norveç: Saldırı uluslararası hukuka aykırı
Norveç, İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarını sert biçimde eleştirerek saldırının uluslararası hukukla bağdaşmadığını açıkladı. Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail’in saldırıyı “önleyici vuruş” olarak tanımlamasının hukuken geçerli olmadığını vurguladı.
Bakan Eide, “Bir önleyici saldırı için yakın ve doğrudan bir tehdit şarttır; bu durumda böyle bir durum söz konusu değildir” ifadelerini kullandı. Eide ayrıca tüm taraflara itidal çağrısı yaptı ve diplomatik yolların henüz tüketilmediğini belirtti.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri harekatını kınadı.Sanchez, tek taraflı saldırının bir tırmanış olduğunu ve uluslararası düzeni daha güvensiz ve düşmanca hale getirdiğini söyledi.
Rusya: Tehlikeli bir macera, felaket riski var
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “tehlikeli bir macera” olarak niteleyerek sert bir şekilde kınadı. Bakanlık, bu hamlenin bölgeyi “insani, ekonomik ve hatta radyolojik bir felaketin eşiğine” getirdiğini bildirdi.
Bakanlık açıklamasında saldırının amacının, “Kendilerine boyun eğmeyen bir ülkenin anayasal düzenini yıkmak” olduğu ifade edildi. Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev de ABD Başkanı Donald Trump yönetimini hedef alarak “Sözde barış elçisi yine gerçek yüzünü gösterdi” dedi ve İran’la yapılan diplomatik görüşmelerin “yalnızca bir kılıf” olduğunu savundu.
Rusya ayrıca hem Tahran hem de Tel Aviv’deki vatandaşlarını uyararak mümkünse ülkeden ayrılmalarını istedi ve askeri tesislerinden uzak durmaları çağrısı yaptı.
Ukrayna: İran halkının yanındayız
Ukrayna, saldırıların ardından yaptığı açıklamada İran halkına destek verdiğini duyurdu. Kiev yönetimi, yaşananların sorumluluğunu “şiddet ve baskı politikalarıyla diplomasi yollarını yok sayan İran yönetimine” yükledi.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Tahran’ı ülkedeki insan hakları ihlalleri, bölge ülkelerinde silahlı gruplara destek, Rusya’ya Ukrayna savaşında yardım gerekçeleriyle suçladı. Açıklamada ayrıca İsrail ve ABD’nin “önleyici saldırı” gerekçesiyle İran’ı hedef aldığı, bunun da iki gün önce yapılan ABD-İran nükleer görüşmelerinin ardından geldiğine dikkat çekildi.
/Kaynak: Deutsche Welle/
