ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 28 Aralık 2025’ten itibaren süren protestolarda en az 646 kişinin hayatını kaybettiğini ve 10 bin 721 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Ölenler arasında 9 çocuk, 505 protestocu, 133 güvenlik personeli, 7 sivil ve 1 savcı yer alıyor. Bazı vakalar hâlâ doğrulama aşamasında. Bu veriler, protestoların 31 eyalet ve yüzlerce noktaya yayıldığını gösteriyor.
Protestoların başlangıcı ekonomik sorunlara dayanıyor; zamanla hükümet karşıtı taleplerle birleşerek yaygın bir siyasi harekete dönüştü. Gözaltı ve ölüm sayısına ilişkin resmi veriler paylaşılmıyor; bu nedenle bağımsız sivil toplum kaynakları takip ediliyor.
İnsan hakları örgütlerinin raporları
Amnesty International ve Human Rights Watch gibi örgütler, güvenlik güçlerinin protestolara karşı canlı mermi, metal saçma ve yoğun güç kullanımı dahil olmak üzere ölümcül güç kullandığını belirtiyor. Bu örgütler, protestocuların çoğunlukla barışçıl olduğunu ve kolluk kuvvetlerinin orantısız güç uyguladığını vurguladı. Ayrıca gözaltına alınanların işkence riski altında olduğu ve zorla susturulmaya çalışıldığına dair bulgular raporlandı.
İnternet ve bilgi akışı engeli
İran’da kapsamlı bir internet ve iletişim kesintisi yaşanıyor; bu durum bilgi akışını ciddi şekilde engelliyor. Bağımsız kaynakların olayları doğrulaması zorlaşıyor, bu yüzden bazı ölü ve gözaltı verileri “doğrulama aşamasında” olarak raporlanıyor.
/Ajanslar/
