Doğu Karayipler’de satılık evlere göz attığınızda, artık alıcıları cezbetmek için sadece büyüleyici plajlar ve rahat bir yaşam tarzı sunulmuyor.
Gittikçe daha fazla emlak ilanı ile birlikte pasaport da sunuyor. ABD’deki siyasi ve sosyal dalgalanmanın ilgiyi artırdığı söyleniyor.
BBC’de yer alana hebere göre bölgedeki beş ada ülkesi (Antigua ve Barbuda, Dominika, Grenada, St. Kitts ve Nevis ve St. Lucia) yatırım yoluyla vatandaşlık (CBI) imkanını 200.000 dolardan başlayan fiyatlarla sunuyor.
Bir ev satın aldığınızda, sahibine İngiltere ve Avrupa’nın Schengen bölgesi de dahil olmak üzere 150’ye kadar ülkeye vizesiz erişim sağlayan bir pasaport da edinirsiniz.
Zenginler için adaların sermaye kazancı, miras gibi vergilerin ve bazı durumlarda gelir vergisinin olmaması da bir diğer önemli cazibe merkezi. Ayarıca sunulan bu imkanlar alıcıların mevcut vatandaşlıklarını korumalarına olanak tanıyor.
Luxury Locations’ın sahibi Nadia Dyson. Antigua’da emlakçılar talebi karşılamakta zorlanıyor, diyor BBC’ye verdiği demeçte, “Şu anda tüm alıcıların %70’i vatandaşlık istiyor ve bunların büyük çoğunluğu ABD’li” diyor.
“Onlarla siyaset konuşmuyoruz ama istikrarsız siyasi ortam kesinlikle bir etken. Geçen yıl bu zamanlar, hepsi yaşam tarzı alıcıları ve birkaç CBI’dı. Şimdi hepsi ‘Vatandaşlıklı bir ev istiyorum’ diyor. Daha önce hiç bu kadar çok satmamıştık.”
Dyson, Antigua’nın programında ikamet şartı olmamasına rağmen bazı alıcıların tam zamanlı taşınmayı düşündüğünü belirterek, “Birkaç kişi zaten taşındı,” diye ekledi.
Yatırım göçü uzmanları Henley & Partners’a göre, son bir yılda Karayipler’deki CBI başvurularının büyük çoğunluğu ABD vatandaşlarından oluşuyor.
Dünyanın dört bir yanında ofisleri bulunan İngiliz firma, başvuruların en sık geldiği diğer ülkeler arasında Ukrayna, Türkiye, Nijerya ve Çin’in yer aldığını belirtiyor.
Karayip CBI programlarına yönelik genel başvuruların 2024’ün dördüncü çeyreğinden bu yana %12 oranında arttığı da ekleniyor.
Beş ada ülkesinden alınan pasaportlar, sahiplerine dünyanın çoğu ülkesine vizesiz giriş imkanı sağlıyor
Danışmanlık şirketinden Dominic Volek’e göre, silahlı şiddetten antisemitizme kadar her şey Amerikalıları endişelendiriyor.
“Aslında yaklaşık %10-15’i taşınıyor. Çoğu için bu, endişelendikleri her şeye karşı bir sigorta poliçesi. İkinci bir vatandaşlığa sahip olmak iyi bir yedek plan,” diye açıklıyor.
Volek, Karayip pasaportlarının sağladığı seyahat kolaylığı avantajlarının iş insanlarına cazip geldiğini ve aynı zamanda bir güvenlik avantajı da sağlayabileceğini söylüyor. “Bazı ABD’li müşteriler, siyasi açıdan daha uygun bir pasaportla seyahat etmeyi tercih ediyor.”
Volek, “Trump’ı sevmeyen Demokratlar olduğu gibi, Demokratları sevmeyen Cumhuriyetçiler de var” diyor.
“Son iki yılda ABD’de sıfır ofisten tüm büyük şehirlerde sekiz ofise çıktık ve önümüzdeki aylarda iki ila üç ofis daha açacağız.”
Kanada’nın Halifax kentinden Robert Taylor, bu yılın sonlarında emekli olmayı planladığı Antigua’da bir mülk satın aldı.
Geçtiğimiz yaz gayrimenkul yatırım limiti 300 bin dolara çıkarılmadan hemen önce 200 bin dolar yatırım yapmıştı.
Vatandaş olmanın, kalış süresi kısıtlamalarından kurtulmasını sağladığı gibi, aynı zamanda iş fırsatlarından yararlanma özgürlüğü de sağladığını açıklıyor.
“Antigua’yı seçtim çünkü güzel suları var, insanları çok ama çok arkadaş canlısı buluyorum ve bu aynı zamanda hayatımın ilerleyen dönemlerinde harika bir hava anlamına geliyor.”
Yine de bu tür programlar tartışmasız değil. Pasaport satışları, dönemin Antigua hükümeti tarafından 2012 yılında, kötüleşen ekonomiyi desteklemenin bir yolu olarak ilk kez gündeme getirildiğinde, bazıları bunun etik açıdan biraz şüpheli olduğunu düşünmüştü.
Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Gisele Isaac, protestocuların protestoları kınamak için sokaklara döküldüğünü hatırlıyor:
“Bir milliyetçilik duygusu vardı; insanlar, kimliğimizi, adeta hakkımızda hiçbir şey bilmeyen insanlara sattığımızı düşünüyorlardı.”
CBI sunmayan diğer bazı Karayip ülkelerinin liderleri de, St. Vincent ve Grenadinler Başbakanı Ralph Gonsalves de dahil olmak üzere, bu durumu eleştirmek için aceleci davrandılar. Gonsalves daha önce vatandaşlığın “satılık bir meta” olmaması gerektiğini söylemişti.
Uluslararası toplum, gevşek denetimin suçluların sınırlarından geçişine yardımcı olabileceği endişesini taşıyor.
Avrupa Birliği, Karayipler CBI ülkelerine yönelik vizesiz giriş olanağını geri çekmekle tehdit ederken, ABD daha önce bu tür düzenlemelerin vergi kaçakçılığı ve mali suçlar için bir araç olarak kullanılma potansiyeli konusunda endişelerini dile getirmişti.
Avrupa Komisyonu sözcüsü BBC’ye yaptığı açıklamada, Karayipler’deki beş projenin “izlendiğini” ve 2022’den bu yana ilgili yetkililerle görüşmelerde bulunulduğunu söyledi.
Yatırım yoluyla vatandaşlığın “bu ülkelerin AB’ye karşı sahip olduğu vizesiz rejimin kötüye kullanımı” anlamına gelip gelmediğini ve bunun AB için güvenlik riskleri yaratma olasılığının olup olmadığını tespit etmeye yönelik devam eden bir değerlendirmenin yapıldığını söyledi.
Komisyon, adalar tarafından gerçekleştirilen reformları kabul etti ve bunların değerlendirmesini etkileyeceğini söyledi.
Beş Karayip ülkesi ise başvuranları yeterince incelemedikleri yönündeki iddialara sert tepki gösterdi.
Dominika Başbakanı Roosevelt Skerrit, ülkesinin CBI programını “sağlam ve şeffaf” olarak nitelendirerek, yetkililerin bütünlüğünü sağlamak için çok çalıştıklarını söyledi.
Hükümet, girişimin 1993’te başlamasından bu yana pasaport satışlarından 1 milyar dolardan fazla gelir elde edildiğini ve bu gelirin son teknoloji hastane de dahil olmak üzere hayati altyapının finansmanını sağladığını söylüyor.
St. Lucia’da Başbakan Philip J Pierre, CBI’ın istemeden yasadışı faaliyetlere yardım etmemesini sağlamak için adanın en yüksek güvenlik standartlarına uyduğunu söyledi.
Nisan ayında düzenlenen bölgesel bir sektör zirvesinde, CBI programları can simidi olarak nitelendirildi ve fonlar doğal afetlerden sonra temizlik çalışmalarından ulusal emeklilik planlarını desteklemeye kadar her şey için kullanıldı. Antigua Başbakanı Gaston Browne, toplanan paranın ülkesini son on yılda iflasın eşiğinden döndürdüğünü söyledi.
Mülk satın almanın yanı sıra, yatırım yoluyla Karayip vatandaşlığına giden diğer yollar arasında genellikle ulusal bir kalkınma fonuna veya benzeri bir kuruluşa tek seferlik bağış yapmak da yer alır. Bu bağışlar, Dominika’da tek bir başvuru sahibi için 200.000 dolardan, Dominika ve St. Kitts’te ise ana başvuru sahibi ve bakmakla yükümlü olduğu üç kişiye kadar 250.000 dolara kadar değişmektedir. Antigua’da ise yatırımcılar, Batı Hint Adaları Üniversitesi’ne 260.000 dolar bağışlama seçeneğine de sahiptir.
Günümüzde pasaport satışları adaların GSYİH’sinin yüzde 10-30’unu oluşturuyor.
St Kitts’li gazeteci Andre Huie, ülkesindeki CBI programının bu nedenle “genel olarak iyi desteklendiğini” söylüyor:
“Halk, programın ekonomi için değerini anlıyor ve hükümetin bu parayla neler yapabildiğini takdir ediyor.”
/BBC Word/
