Sadece Türkiye’nin tanıdığı Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyeti’nin (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Avrupa Birliği (AB) üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis bugün ara bölgede bir araya geldi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin’in video konferans yoluyla katıldığı ve yaklaşık bir buçuk saat süren görüşmelerin ardından ilk açıklama BM’den geldi.
Deutsche Welle’nin haberine göre açıklamada liderlerin, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından daha geniş ve gayriresmi formatta düzenlenecek görüşmeye hazır olduklarını beyan ettikleri belirtildi.
İlk önemli buluşma Aralık başında
İki taraf arasındaki son müzakere turu 2017 yılında başarısızlıkla sonuçlanmış ve o zamandan beri müzakereleri yeniden canlandırma çabaları da çıkmaza girmişti.
Hristodulidis: Kaldığımız yerden devam etmeyi hedefliyoruz
Rum lider Nikos Hristodulidis, görüşmenin ardından açıklama yapan ilk lider oldu.
Nikos Hristodulidis, “Türk lider ile Kıbrıs müzakerelerinin mutabık kaldıkları çerçevede başlatılması için çalışacaklarını” söyledi.
Ana hedeflerini “Crans-Montana’da kaldığımız yerden müzakerelerin yeniden başlaması” olarak açıklayan ve başlatılan bu süreçle bu hedefe ulaşmaya çalışacaklarını söyleyen Rum lider, güven arttırıcı önlemlerin önem taşıdığını, Erhürman’a müzakerelerin yeniden başlatılmasına destek olacak bazı öneriler sunduğunu kaydetti. Ancak Rum lider, bu önerilerin ne olduğu hakkında bilgi paylaşmadı.
Yıl sonundan önce genişletilmiş bir formatta toplantı yapılma olasılığı olup olmadığı sorusuna “Biz hazırız” yanıtını veren Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, bunun Holguín’in temaslar sonrasındaki değerlendirmesine bağlı olduğunu söyledi, “Bir olasılık var” dedi.
Erhürman’dan “çözüm atmosferi” için 10 öneri
Kuzey Kıbrıs lideri Tufan Erhürman da düzenlediği basın toplantısında görüşme hakkında bilgi paylaştı.
Kuzey Kıbrıs’ta 19 Ekim’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazandıktan sonra ilk kez Hristodulidis ile bir araya gelen Erhürman, görüşmenin “olumlu ve samimi bir havada” geçtiğini söyledi.
Holguin’in canlı bağlantıyla katıldığı toplantının 1 saat 15 dakika sürdüğünü, kendisinin Rum lider Hristodulidis ile ayrıca yaklaşık 15 dakika baş başa bir görüşme gerçekleştirdiğini açıklayan Erhürman, iki tarafın kendi düşüncelerini aktarma fırsatı yakaladığına, tarafların birbirlerini dinlediğine, ancak karşılıklı görüş alışverişi yapılmadığına dikkat çekti.
“Kıbrıs meselesinde çözüm atmosferi yok, yaratılması için çaba gösterilmeli” diyen Tufan Erhürman, söz konusu atmosferin oluşması için 10 maddelik öneriler sunduklarını açıkladı.
Erhürman, güven artırıcı önlemler olarak da nitelendirilebilecek önerilerini şöyle sıraladı:
- Karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı hakkı ve bu kişilerin Güney’e geçişlerde yaşadığı sorunların giderilmesi
- Metehan geçiş noktasında kabin sayısının üçe çıkarılması ve her kabinde sürekli görevli bulundurulması
- Bostancı ve Derinya kapılarında seyrüsefer izni verilerek geçişlerin kolaylaştırılması
- 14 yaş altı çocukların dostluk maçları yapabilmesi için adım atılması
- Kayıp Şahıslar Komitesi’nin çalışmaları bağlamında iki liderin ortak ziyaret gerçekleştirmesi
- Ortamı olumsuz etkileyen mülkiyetle ilgili tutuklama ve yargılamalar konusunda adım atılması
- Hellim konusunda Bureau Veritas Paris’in yetkilendirilmesi ve yeni bir teknik komite kurulması
- AB Uyum Komitesinin tekrar çalışmaya başlamasının önünün açılması
- İki tarafın güvenlik kuvvetleri arasında iletişim kanalı kurulması
- Metehan’daki ara bölge yol genişletme çalışmalarının başlangıcına iki liderin birlikte katılması
Kuzey Kıbrıslı lider Erhürman, ayrıca kapsamlı çözüm müzakerelerine başlamak için 4 madde belirlediklerini, bu maddelerin yer aldığı öneriyi de bugünkü görüşmede paylaştığını duyurdu.
Gerçekleşmesi durumunda, 5+1 toplantısına “boş” gitmek istemediklerine dikkat çeken Erhürman, ancak belli konularda ilerleme kaydedilmesi halinde bu görüşmenin yapılmasından yana olduklarını kaydetti.
