25 Ağustos’ta Rusya’nın Başkenti Moskova’da KURD’NASİ Konferansı düzenlendi. Onlarca Kürdolog, şarkiyatçı, sosyolog ve siyaset bilimcinin katıldığı konferans, Güney Kürdistan temsilciliği ile Rusya Kürtleri tarafından oluşturulan Moskova Ortadoğu Araştırmaları Merkezi öncülüğünde gerçekleştirildi.
Konferansın ilk olarak Yekitiya Kurdologen Ciwan adıyla 2016’da atılmıştı.
Konferansta, Kürdistan’daki birçok siyasi partinin gönderdiği kutlama mesajları da okundu.
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Demokratik Birlik Partisi (PYD), Komünist Partisi, DEM Parti ve Demokratik Bölgeler Partisi (DSP) gibi siyasi oluşumlar, PJAK,
kurulan birliğe desteklerini ifade etti.
Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) de gönderdiği mesajda, Rusya’daki Kürdoloji çalışmalarının geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Rusya’da Kürdoloji çalışmaları
Kurdoloji çalışmalarını en önemli verimli dönemi Sovyetler bBrliği döneminde yapıldığı yadsınamaz bir gerçek olsada, Sovyetler Birliği’nin 1990’lı yıllarda dağılmasından sonra sistemli, bilimsel Kürdoloji çalışmaları yapılamaz oldu. Yapılanlar da dernekler, bazı Aydın, akademisyenlerin bireysel çabaları ile oldu.
Sovyetlerin yetiştirdiği aydın, akademisyenlerin yaş haddinden vefatları ve bu alanda yeni akademisyenleri yaratacak koşulların oluşmaması Kürdoloji çalışmalarını ciddi anlamda geri plana itti, hatta bitmek aşamasına getirdi.
Elbette haklarını yememek gerek; Qanadê Kurdo, Celile Celil ve ailesi, Çerkezê REŞ, Keremê Anqosi, Şakıroyê Xudo ve Şerefê Eşir bu alanda önemli çalışmalar yaptılar ve önemli eserler bıraktılar. Ancak Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra ve özellikle 2000’den sonra Kürdoloji konusunda tam bir çoraklaşma yaşandı.
Gerçi Moskova Üniversitesinde Kürdoloji bölümü var, sorumlu Akademisyen Ermeni Asıllı ve Türkolog! Ancak masa işlevsiz, hiçbir akademik çalışması yok. Ayrıca çalışan kadroları da yok ama devlete perspektif veren bu kurum!
Suriye’da Baas rejiminin devrilmesi, Rusya’nın Kürt politikasınd ki çıkmaz, devletin en üst katlarında ciddi tartışmalara yol açtı. Yanlış verilen bilgiler, yanlış politik sonuçlar doğurdu.
Tam da bu dönemde bu çalışma kuşkusuz önemli bir açığı dolduracak niteliktedir. Sovyet dönemindeki Kürdoloji çalışmalarını Sovyet vatandaşı akademisyenler geliştirdi. Onlar tarafından yürütüldü. Şimdi ama Kürdistanın her parçasından burada akademik kariyerlerini yapanların öncülüğünde bu çalışmanın ortaya çıkması ayrıca önem taşıyor.
Bu çalışmaya Rusya Ortadoğu Araştırmaları Akademisi, Yüksek Ekonomik Akademisi, Moskova Kültürler Akademisyenleri temsilcileri de katıldı. Başur Kürdistan Temsilcisi, Rojava Özerk Yönetim Temsilcisi, Rusya Kürt Otonomisi Eş Başkanı ve genç Kürt akademisyenlerin katılımı tarihi önemdeydi.
Bu çalışmanın akademik alanda boşluğa düşmüş Kürdoloji ile yetersizliğini gidermek Kürt ve Kürdistan konulu araştırmaların bilimsel alanda geliştirmek anlamında ciddi katkılar sunması bekleniyor.
Bu tür akademik çalışmalarda gençlerin ağırlıkta oluşu da ayrıca dikkat çekicidir. Ve bu Rusya’da ilk kez oluyor. Özellikle Başur, Bakur, Rojava, Rojhılat gençleri ve onların yanında yerel gençlerin katılımı da vardı : Ayrıca en önemlisi de dini inançlardan Müslümanı ve Ezdi’si ile birlikte bu çalışmaya katılmış olmalaırıydı.
Soran, Kurmanc, Hewreman ve Kelhor gençleri konferanstaydı ve bu önemli bir adımdı.
Sonuç olarak, KurdNasi çalıştayı önemli bir adım attı, bundan sonrası için akademik zeminde sistemli bir çalışmanın kapılarını araladı.
Rusya akademisi ve kurumları da buna ön ayak oldular ve Kürdolojiyi canlandırmak istiyorlar. Kürt kurumlarının katılımı belirleyici olacaktır.
Yasal ve hukuksal tüm imkanlar da verilmiş durumdadır..
/Haber: Mahmud Afrin-Moskova/
