Trump mesajında, İsrail’in İran’a düzenlediği Haziran 2025’teki saldırı sürecine atıfla İran’ın o dönem anlaşmayı reddettiğini hatırlatarak, “Umarım bu kez daha makul ve sorumlu davranırlar” değerlendirmesinde bulundu.
Trump ayrıca, İran’da Ocak ayında yaşanan ve güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle bastırılan protestolara da değinerek, Tahran yönetiminin tutumunun müzakerelerin geleceğini belirleyeceğini ifade etti.
Netanyahu İsrail’in güvenliğine vurgu yaptı
Netanyahu’nun ofisinden görüşmeye ilişkin yapılan açıklamada da iki liderin “yakın koordinasyonun sürdürülmesi” konusunda mutabık kaldığı bildirildi. Netanyahu’nun görüşmede İsrail’in güvenlik kaygılarını öne çıkardığı aktarıldı. İsrail, İran’ın yalnızca nükleer programını sınırlayan bir anlaşmaya karşı çıkıyor ve Tahran’ın balistik füze kapasitesi ile bölgedeki müttefiklerine verdiği desteğin de kısıtlanmasını talep ediyor.
İran’dan “diplomatik çözüm” vurgusu
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise X platformunda yaptığı açıklamada, Tahran’ın diplomatik çözümü tercih ettiğini belirterek, “Barışçıl nükleer program konusunda adil ve dengeli bir anlaşma mümkündür” ifadelerini kullandı.
Ancak Tahran yönetiminin müzakerelerin kapsamının genişletilmesine karşı çıktığı biliniyor. İran’ın füze programının “müzakere edilemez” olduğunu belirten, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in danışmanı Ali Şemhani, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “İslam Cumhuriyeti’nin (İran) füze kabiliyetleri pazarlık konusu değildir” ifadelerini kullandı.
İran son dönemde, yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programına yönelik bazı sınırlamaları görüşmeye hazır olduğunu açıklamış, ancak bu sürecin füze programıyla ilişkilendirilmesini kesin biçimde reddetmişti. İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmeler ise yıllardır kesintilerle sürüyor. Siyasi gözlemcilere göre Tahran bu süreci nükleer silah geliştirmek için zaman kazanma amacıyla kullanıyor.
İsrail basınında yer alan haberlerde Netanyahu hükümetinin İran’la yeni bir çatışmanın kaçınılmaz olduğu görüşünü taşıdığı iddia edildi. Wall Street Journal ise Pentagon’un ikinci uçak gemisi filosuna Ortadoğu için hazırlık yapması yönünde talimat verdiğini yazdı. Aynı haberde Trump’ın henüz resmi bir sevk emri vermediği, planların değişebileceği aktarıldı.
ABD yönetimi son haftalarda bölgedeki askeri varlığını artırmış, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ek savaş unsurlarını Körfez’e konuşlandırmıştı.
ABD ve İran temsilcileri geçen hafta Umman’ın başkenti Maskat’ta yeni bir müzakere turu başlatmıştı. Bir sonraki toplantı için tarih henüz netleşmedi.
/Deutsche Welle/
