Cumhurbaşkanı Faustin-Archange Touadéra, yıl sonunda üçüncü kez aday olabilmesi için anayasayı zamanında hileli bir referandumla değiştirdi. Şimdi tekrardan aday olup 3. Kez cumhurbaşkanı olmak istiyor. Muhalefet, Touadéra’nın ömür boyu iktidarda kalmayı planladığından endişe ediyor.
Artan güvensizlik ortamında, Orta Afrika Cumhuriyeti (OAC) Devlet Başkanı Faustin-Archange Touadéra yeniden seçilmek istiyor. Ülkeyi yeniden inşa etme vaadiyle, partisi Mouuvement Cœurs Unis (MCU) veya Birleşik Kalpler Hareketi, adaylığının zeminini hazırlıyor.
2023’teki tartışmalı referandumda büyük bir çoğunluk anayasa değişiklikleri için oy kullandı. Muhalefet ve sivil toplum örgütleri, 68 yaşındaki Touadéra’nın ömür boyu iktidarda kalabileceğinden endişe ediyor.
Seçim komisyonuna göre, referandumda seçmenlerin yüzde 95’i anayasa değişikliğini destekledi. Bu değişiklik, devlet başkanının üçüncü dönem için aday olmasına olanak tanıyor. Dahası, yeni yasa iki dönem sınırını tamamen kaldırıyor ve cumhurbaşkanlığı süresini beş yıldan yedi yıla çıkarıyor.
Muhalefet partileri ve sivil toplum örgütleri, hükümeti hile yapmakla suçlayarak referandumu boykot etti. Muhalefet siyasetçileri Touadéra’nın meşruiyetini tanımıyor. Sivil toplum grupları, Aralık 2025’te yapılması planlanan seçimlerin şimdiden tehdit altında olduğuna inanıyor.
OAC’deki seçimleri izleyen Arc-En-Ciel (Gökkuşağı) ağı, Ulusal Seçim Otoritesi’nin (ANE) 3.919 seçmen kayıt merkezinden 754’ünde veri bulunmadığından şikayetçi oldu. ANE’nin ön seçmen listelerinde çok sayıda usulsüzlük tespit edildi. Arc-En-Ciel, seçimlerin zaten güvenilirliğinin olmaması durumunda uluslararası toplumun seçim fonlarını kesebileceğinden endişe ediyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) adına Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki durumu izleyen insan hakları avukatı Yao Agbetse, son raporunda şunları vurguladı:
“Ulusal makamlar ve teknik ve mali ortakların ANE’ye sağladığı çeşitli desteklere rağmen, devam eden iç işlevsizlik etkinliğini azaltmış ve seçim takvimini tehlikeye atmıştır.” Agbetse, seçmen listelerinin zamanında tamamlanmasının “olası olmadığını” da sözlerine ekledi.
Temmuz ayı sonunda iktidardaki MCU partisinin kongresi gerçekleşti. Aynı zamanda, Anayasayı Savunmak İçin Cumhuriyetçi Blok (BRDC) çatısı altında güçlerini birleştiren muhalefet bir miting düzenledi. BRDC sözcüsü Martin Ziguele, DW’ye Cumhurbaşkanı Touadéra’ya en önemli taleplerini şöyle anlattı: “Seçim sürecini tekrar görüşmeden önce BRDC’nin sürekli ulusal siyasi diyalog çağrısının arkasında aktivistlerimizi birleştiriyoruz.”
“Kendini tek parti sanan bir siyasi partiyi kabul edemeyiz. Biz tek partili bir devlet değiliz, demokrasiyiz. Demokrasi ve Cumhuriyet kazanımlarına saygı gösterilmesi için son nefesimize kadar mücadele edeceğiz.”
Touadéra, 2016’da göreve geldiğinden beri, devam eden iç savaşlar ortasında iktidarını sürdürmek için dış güçlerden destek alıyor. Bunlar arasında, büyük ölçüde Rusya Savunma Bakanlığı’nın Afrika Kolordusu’na dahil edilen Rus Wagner Grubu’ndan paralı askerler de yer alıyor. Touadéra , 2020’de yeniden seçildi, ancak zaferine meydan okuyan isyancı grupların güçlü direnişiyle karşılaştı.
Denize kıyısı olmayan Karpat Özerk Bölgesi, yaklaşık Fransa büyüklüğünde olup 5,5 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Altın, elmas ve kereste kaynaklarına rağmen ülke fakirdir. 1960 yılında Fransa’dan bağımsızlığını kazandığından beri, darbeler ve isyanlar da dahil olmak üzere birçok istikrarsızlık dalgası yaşamıştır.
Ulusal Meclis Başkan Yardımcısı ve Cumhurbaşkanlığı Partisi MCU sözcüsü Evariste Ngamana’ya göre, Touadéra’nın sicili yeniden seçilmesini destekliyor. Gazetecilere verdiği demeçte, “Güvenliği, barışı ve ekonomik toparlanmayı sağlamak için çalıştı. Ona cumhurbaşkanlığı seçimlerinde bizi temsil etme fırsatı vermenin gerçekten uygun olduğuna inanıyoruz” dedi.
Muhalefet cumhurbaşkanının iktidardaki konumunu eleştirirken, Touadéra’nın partisi Aralık seçimlerinin ilk turunu kazanmak için gerekli kaynaklara sahip olduğundan emin. Adaylığı onaylanır ve seçilirse, Touadéra ülkesini başlangıçta yedi yıl daha yönetecek. 2032’den sonra tekrar aday olabilecek.
/Deutsche Welle/
