Orta Doğu’daki savaş küresel tedarik yollarını tıkarken Almanya, tarihinde ilk kez Umman’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatları almaya başladı. Ancak ülkenin gaz tedarik zincirine daha yakından bakıldığında Berlin’in, resmi rakamların ima ettiğinden daha fazla ölçüde krize açık olduğu görülüyor.
Umman’ın devlet LNG üreticisi ile Alman gaz ithalatçısı Securing Energy for Europe (SEFE) arasında 2023’te imzalanan dört yıllık sözleşme kapsamında yapılan sevkiyatların bu ay planlandığı gibi başladığını, SEFE sözcüsü Almanya’da yayımlanan Capital dergisine açıkladı.
Umman, Hürmüz Boğazı’nda İran’ın karşı kıyısında yer alıyor ve şirket, devam eden çatışmanın teslimatları etkilemediğini belirtiyor.
Bu gelişme, giderek sıkışan enerji tablosunda nadir görülen bir olumlu haber niteliğinde.
İran’ın boğazı ablukaya alması, dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı olan Katar’ın tüm LNG ihracatını durdurdu; Mart ortasında İran’ın Katar’ın Ras Laffan üretim tesislerine düzenlediği saldırı ise Körfez ülkesinin üretim kapasitesinin %17’sini devre dışı bıraktı.
QatarEnergy’nin üst yöneticisi Saad el-Kaabi, onarım çalışmalarının üç ila beş yıl süreceğini söyledi.
Şirket o tarihten bu yana Çin, Güney Kore, İtalya ve Belçika’daki müşterilerin de aralarında bulunduğu birçok uzun vadeli sözleşmede mücbir sebep hükmünü devreye soktu.
Ekonomi Bakanı Katherina Reiche ise Almanya’nın Körfez’den “kayda değer miktarda” LNG almadığını, gazının %90’ının Norveç, Hollanda ve Belçika’dan boru hatlarıyla geldiğini söyleyerek riskleri küçümsemeye çalıştı.
Almanya beklenenden daha mı fazla risk altında?
Capital dergisine göre bu rakamlar teknik olarak doğru, ancak daha karmaşık bir tabloyu perdelemeye yarıyor.
Geçen yıl Almanya’nın gaz ithalatının yalnızca %10,3’ü ülkenin kendi dört LNG terminali üzerinden geldi ve bu hacim neredeyse tamamen ABD kaynaklıydı.
Buna karşılık Almanya’nın 2025’teki toplam gaz ithalatının %45’ini birlikte karşılayan Hollanda ve Belçika, AB’nin en büyük LNG ithalatçıları arasında yer alıyor.
Rotterdam ve Zeebrugge limanlarına tankerlerle büyük miktarda sıvılaştırılmış gaz geliyor; burada yeniden gazlaştırılan LNG, daha sonra boru hatlarıyla Almanya’ya gönderiliyor.
Belçika’daki Zeebrugge terminali 2025’te 55,5 teravatsaatle rekor düzeyde LNG işledi; bu, önceki rekorunun iki katına denk geliyor.
Capital’e göre Hollanda, 2024’te toplam gaz ithalatının %45’ini LNG olarak gerçekleştirdi; bunun %30’unu tek başına ABD yükleri oluşturdu.
Boru hatlarında akan tek tek gaz moleküllerinin menşeini izlemek mümkün olmadığından, Almanya’nın dolaylı LNG bağımlılığının – ve dolaylı ABD tedarikine maruziyetinin – gerçek boyutunu tam olarak saptamak imkansız. Yine de gidişat net.
Almanya’nın depolama seviyeleri de baskıyı artırıyor. Capital’e göre rezervler şu anda yaklaşık %22 düzeyinde ve yılın bu dönemi için tarihsel olarak düşük bir seviyede.
Kısa vadeli ve vadeli gaz fiyatları birbirine yakın seyrettiği için gelecek kış öncesinde depoları yeniden doldurmaya dönük piyasa teşviki de pek yok; bu da şu anda yalnızca çatışmanın uzayacağına oynayan ticari aktörlerin gaz enjekte ettiği anlamına geliyor.
Federal Şebeke Ajansı bu hafta yaptığı açıklamada, hacim açısından bir sorun görmediklerini ve arz güvenliğinin garanti altında olduğunu belirterek, tüketici sözleşmelerindeki fiyat garantilerinin ani piyasa şoklarına karşı tampon işlevi gördüğünü vurguladı.
Ancak çatışmanın ne kadar süreceğine bağlı olarak fiyat oynaklığının devam edebileceğini de kabul etti.Avrupa genelinde artan arz baskısı
Avrupa gaz fiyatlarının referansı olan TTF, Ras Laffan saldırısının ardından kısa süreliğine megavatsaat başına 60 avronun (€/MWh) üzerine fırladı; bu seviye savaş öncesinin iki katına denk geliyor. Fiyat ardından yaklaşık 55 avro civarına geriledi.
Enerji danışmanlık şirketi ICIS, Hürmüz Boğazı’nın üç ay kapalı kalması halinde fiyatların 85 €/MWh’ye çıkacağını, altı ayda 120 €/MWh’ye, tam bir yılda ise 150 €/MWh’ye yükseleceğini öngörüyor.
Şansölye Friedrich Merz, elektrik üretiminde gaz tüketimini azaltmak için kömürle çalışan elektrik santrallerinin işletme ömrünün uzatılması fikrini ortaya attı.
Reiche ise Alman ithalatçıları, Azerbaycan ve Cezayir’deki üreticilerle uzun vadeli tedarik sözleşmeleri imzalamaya çağırdı.
SEFE ayrıca bu hafta, 2027–2036 arasındaki LNG teslimatlarını kapsayan ve Almanya, Fransa, Hollanda ile Belçika’daki terminalleri hedefleyen yeni bir ihale açıyor. Şirket, bu ihalenin Orta Doğu kaynaklı tedarik aksamalarını telafi etmeyi amaçlayacak şekilde açıkça tasarlandığını belirtiyor.
/euronews/
