Amerikalar Arası İnsan Hakları Mahkemesi, Peru hükümetinin, 1997 yılında eski Devlet Başkanı Alberto Fujimori dönemindeki zorla kısırlaştırma programı kapsamında hayatını kaybeden üç çocuk annesi bir kadının ailesine tazminat ödemesine hükmetti.
Perşembe günü açıklanan bu tarihi karar, Latin Amerika’nın en yüksek yargı organının, Peru’da sistematik olarak yoksul ve yerli kadınları hedef alan zorla kısırlaştırma politikalarına ilişkin verdiği ilk hüküm olma özelliğini taşıyor.
Mahkeme kayıtlarına göre, Celia Ramos öldüğünde henüz 34 yaşındaydı ve And Dağları’ndaki köyünde üç kız çocuğunu geride bırakmıştı. Ramos’un 1997 yılındaki ölümü, bir devlet sağlık merkezinde maruz kaldığı korkunç bir deneyimin ardından geldi.
Ramos, talep ettiği sağlık hizmetini almak yerine, tüplerinin bağlanması (tüp ligasyonu) operasyonu için zorlandı. İşlem; gerekli ekipmanın ve komplikasyonları yönetecek ilaçların bulunmadığı, ihmalkar koşullar altında gerçekleştirildi.
Ameliyat sırasında şiddetli bir alerjik reaksiyon geçiren Ramos, ancak yarım saat sonra yoğun bakıma sevk edilebildi. 19 gün sonra, 22 Temmuz 1997’de hayatını kaybetti.
Mahkeme, devletin resmi bir otopsi yapmadığını ve aileyi bilgilendirmeyerek Ramos’un durumunun neden aniden kötüleştiğine dair net bir açıklama sunmadığını belirtti.
Karar doğrultusunda mahkeme, Peru’nun Ramos ailesine yaklaşık 340 bin dolar tazminat ödemesini kararlaştırdı.
Bu meblağ, 1997 yılında Ramos’un hayatını kurtarmak için yapılan tıbbi masrafların geri ödenmesini ve kadının çalışma hayatı boyunca elde edebileceği muhtemel gelir kaybının telafisini kapsıyor.
Peru Adalet Bakanlığı konuyla ilgili yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Ağustos 2024’te Peru yargısı, zorla kısırlaştırma davasında Fujimori aleyhindeki iddianameyi iptal ederek savcılığın itirazını reddetmişti.
Fujimori’nin 2024 yılındaki ölümünün ardından hukuki süreçler yeniden şikayet aşamasına geri döndü.
Davada odak noktası artık, aralarında eski sağlık bakanlarının da bulunduğu diğer üst düzey eski yetkililerin cezai sorumluluklarının belirlenmesine kaymış durumda.
/euronews/
