Violet Gibson tarihin akışını değiştirmek isteyen bir kadındı. İtalya’nın ‘’Duce’’si Benito Mussolini’yi öldürmeye çalıştı ancak başarısız oldu. Ancak bu eylemiyle tarihe not düştü.
Jennifer Jones ve Trystan ab Ifan Violet Gibson’un hikayesini BBC için yazdı:
Violet Gibson, 100 yıl önce Roma’da kalabalığın arasından çıkarak faşist diktatör Benito Mussolini’yi vurduğunda tarihin seyrini değiştirmeye çok yaklaşmıştı.
Kurşun İtalyan liderin burnunu sıyırdı ve kadın tekrar ateş etmeye çalıştı ancak silah tutukluk yaptı.
Büyük yeğeni Philippa Gibson, “Polis onu kalabalığın elinden kurtardı çünkü Mussolini’nin destekçileri muhtemelen onu öldürürlerdi” dedi.
Violet, İtalya’da hapsedildikten sonra İngiltere’ye sınır dışı edildi ve 1956’da ölümüne kadar Northampton’daki bir psikiyatri kurumunda tutuldu.
Il Duce’ye yönelik belgelenmiş dört suikast girişiminden Violet en çok yaklaşan girişim oldu.
Galler’in orta kesiminde, Ceredigion bölgesindeki Llangrannog’dan Philippa, büyük teyzesinin çok varlıklı ve siyasi bir aileden geldiğini söylüyor.
Babası, o dönemde ülkenin en yüksek hukuk makamı olan İrlanda Lord Şansölyesi unvanını taşıyan Anglo-İrlandalı aristokrat Baron Ashbourne’du.
Philippa’nın söylediğine göre Violet, “o yaş ve statüdeki biri için tipik bir yetiştirilme tarzına” sahipti, ancak ailesine isyan ederek Katolikliği seçti ve sosyalist oldu.
“Aile hiç memnun değildi ama Violet’e karşı daha yumuşak davrandılar çünkü… ruh sağlığı sorunları vardı ama aynı zamanda inanılmaz derecede zeki bir kadındı.”
Violet sonunda İtalya’ya gitti, orada dil öğrendi ve “hayır işleri yaptı” diye anlatıyor büyük yeğeni: “Zenginlerin fakirlere sadaka verdiği bir dönemdi.”
Ancak Philippa’nın anlattığına göre Violet, ciddi ruh sağlığı sorunları yaşadığı dönemler geçirdi. Nişanlısının ani ölümünün ardından sinir krizi geçirdi, bıçaklı saldırı nedeniyle hapse girdi ve intihar girişiminde bulundu.
Violet’tenin suikast girişimine ilişkin olarak şunları söyledi:
“Bence Mussolini’nin faşizminin geliştiğini ve inanılmaz zulüm ve şiddetini gördü. Sosyalist lider Giacomo Matteotti faşist bir çete tarafından öldürülmüştü ve bu da onu bu yöne iten etkenlerden biriydi.”
“Yani, kısmen siyasi bir motivasyon, kısmen de inanç motivasyonu – önemli bir dava uğruna kendini feda etmesi.”
Mussolini’nin iktidara gelmesinin üçüncü yılı olan 7 Nisan 1926’da Violet, ona suikast girişiminde bulundu.
Philippa şöyle diyor:
“Kadın sadece 50 yaşındaydı ama çok daha yaşlı görünüyordu ve kimse yaşlı bir kadının ona çok, çok yakın bir mesafeden silah çıkarmasına aldırış etmedi.”
“Aralarında metrelerce mesafe vardı ama görünüşe göre adam kafasını çevirdi ve kurşun burnuna sıyırdı.”
Philippa, İngiliz hükümetinin ve Violet’in ailesinin saldırının ardından Mussolini’ye mektup yazarak hayatta kalmasından dolayı teşekkür ettiklerini, tebrik ettiklerini ve Violet’in akıl sağlığının yerinde olmadığını vurguladıklarını söylüyor:
“Mussolini de bunu onun akıl sağlığının yerinde olmamasına odaklanmayı siyasi bir rakibinin bu kadar yaklaştığı izlenimini vermek istemediği için yaptı.”
“Hayatına yönelik birçok suikast girişimi oldu ve hepsinden sağ kurtuldu.”
“Bütün bunlar onun yenilmez olduğu, Tanrı tarafından korunduğu, bir görevi olduğu ve bunun için burada bulunduğu algısını güçlendiriyor… bu yüzden bence suikast girişimi ters etki yarattı.”
Mussolini, 1945’te Müttefiklerin ilerleyişinden kaçmaya çalışırken İtalyan partizanlar tarafından yakalandıktan sonra idam edildi.
2022’de Dublin’de Violet Gibson’ın hayatını anmak için bir anıt plaketi açıldı.
Violet’in hayatı şarkılara, kitaplara, bir tiyatro oyununa, radyo belgeseline ve 2021 yapımı Violet Gibson: Mussolini’yi vuran İrlandalı kadın filmine ilham kaynağı oldu.
Philippa, büyük teyzesine hayran olduğunu ancak siyasi şiddeti desteklemediğini söylüyor:
“Kesinlikle hiçbir tür siyasi şiddeti desteklemem, bu çözüm değil. Ama bence onu bu noktaya getiren şey, derinden kök salmış inançlarıydı. Bu yüzden cesaretine, inandığı şeyler uğruna kendini feda etme isteğine hayranım, ancak hiçbir tür siyasi suikast girişimini onaylamam.”
Mussolini kimdi?
Benito Amilcare Andrea Mussolini, 29 Temmuz 1883’te İtalya’nın kuzey orta kesimindeki Predappio’da doğdu ve faşizmin kurucusu oldu. 1922’den 1943’e kadar İtalya’yı yönetti. İkinci Dünya Savaşı’nda İtalya’yı Nazi Almanyası ve Japonya ile ittifaka soktu.
Adolf Hitler’den etkilenen Mussolini, İtalya’da Yahudi karşıtı yasalar çıkarmaya başladı. Haziran 1940’ta İngiltere ve Fransa’ya savaş ilan etmesi, İtalyan askeri zayıflığını ortaya çıkardı ve bunu Kuzey ve Doğu Afrika ile Balkanlar’da bir dizi yenilgi izledi.
Temmuz 1943’te Müttefik birlikleri Sicilya’ya çıkarma yaptı. Mussolini, Faşist hükümetteki eski meslektaşları tarafından devrildi ve hapse atıldı. Eylül ayında İtalya, Müttefiklerle ateşkes imzaladı. Alman ordusu İtalya’yı işgal etmeye başladı ve Mussolini Alman komandoları tarafından kurtarıldı. Yeni bir hükümetin lideri olarak atandı, ancak çok az güce sahipti. Müttefikler İtalya’da kuzeye doğru ilerlerken, Mussolini İsviçre’ye kaçtı. İtalyan partizanlar tarafından yakalandı ve 28 Nisan 1945’te kurşuna dizildi.
/BBC News/
