Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF), 2025 yılı için hazırladığı “Dünya Basın Özgürlüğü Düşmanları” listesini yayımladı. Liste, politik, güvenlik, ekonomi, yasal ve sosyal olmak üzere beş kategoriye ayrıldı.
Teknoloji devleri: “Medyayı ekonomik olarak zayıflatıyorlar”
RSF, “ekonomi” kategorisinde ABD merkezli Alphabet (Google, YouTube) ve Meta (Facebook, Instagram, Threads) şirketlerini “medyayı ekonomik olarak zayıflatan yapılar” olarak nitelendirdi.
Açıklamaya göre bu platformlar, Amazon ile birlikte Çin hariç dünya reklam piyasasının yüzde 56’sını kontrol ediyor. RSF, bu durumun bağımsız medyanın gelir kaynaklarını daraltarak basın özgürlüğünü dolaylı biçimde tehdit ettiğini belirtti.
Aynı kategoride Fransız medya patronu Vincent Bolloré de yer aldı. Bolloré, Canal+, CNews, Europe1 ve Le Journal du Dimanche gibi kuruluşları bünyesinde bulundurarak Fransa’daki medya çoğulculuğunu “tehlikeye atan tekelleşme faktörü” olarak tanımlandı.
Gazze’de gazeteci ölümleri: İsrail ordusu listede
“Güvenlik” kategorisinde yer alan İsrail ordusu, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de en az 220 gazetecinin ölümünden sorumlu tutuldu. RSF, bölgeye uluslararası basının girişine izin verilmemesini ve ihlallerin cezasız kalmasını gerekçe gösterdi.
Türkiye 159. sırada
RSF, Türkiye’nin 2025 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 159. sırada olduğunu hatırlattı.
Rapor, bu yılın başından itibaren 20 gazetecinin tutuklandığını, bunlardan üçünün hâlen cezaevinde bulunduğunu belirtti.
Ayrıca, “yanıltıcı bilgi yayma”, “terör örgütü propagandası” ve “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamalarının sistematik şekilde kullanıldığı, 11 yılda 250’den fazla gazetecinin bu gerekçelerle yargılandığı ifade edildi.
RSF’ye göre yalnızca 2025 yılında 19 gazeteci Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla yargılandı; 14 gazeteci ise mesleki faaliyetleri nedeniyle hapis veya para cezasına çarptırıldı.
RSF: “Cezasızlık kader değildir”
RSF Genel Direktörü Thibaut Bruttin, gazeteciliğe yönelik baskıların artık sadece politik değil, ekonomik ve dijital araçlarla da yürütüldüğüne dikkat çekti:
“Basın düşmanlarının gazeteciliğe saldırı biçimleri değişiyor. Kimileri gazetecileri öldürüyor, kimileri susturuyor, kimileri de finansal yollarla medyayı zayıflatıyor. Cezasızlık kader değildir.”
RSF, 2 Kasım “Gazetecilere Yönelik Suçlarla Mücadele Günü” öncesinde yayımladığı bu listeyle, haber verme hakkını ihlal eden kişi ve kurumların kamuoyuna teşhir edilmesi gerektiğini vurguladı.
Kaynaklar: Reporters Without Borders (RSF) – World Press Freedom Predators 2025 Reuters –
