İSaha Araştırmaları Merkezi (SAMER), 2025 yılında kadına yönelik şiddet ve çocuk istismarına dair çarpıcı verileri açıkladı. 1 Ocak 31 Aralık 2025 tarihleri arasında basına yansıyan vakaları mercek altına alan araştırmaya göre, Türkiye’de bir yılda 928 kadın yaşamını yitirdi, 170 çocuk ise cinsel istismara uğradı.
Cinayet ve şüpheli ölümler alarm veriyor
Rapor, kadın ölümlerinin büyük kısmının yakın çevre kaynaklı olduğunu ortaya koyuyor. Ölen kadınların 420’si cinayet, 508’i ise şüpheli ölüm olarak kaydedildi. Şüpheli ölümlerin yüksek oranı, vakaların aydınlatılmasında ciddi eksiklikler olduğunu gösteriyor.
Basına yansıyan vakalarda ayrıca:
- 662 kadın fiziksel şiddet ve yaralamaya,
- 1089 kadın seks işçiliğine zorlanmaya,
- 130 kadın tacize,
- 25 kadın tecavüze,
- 96 kadın tehdit ve hakarete,
- 170 çocuk cinsel istismara maruz kaldı.
Mağdurların yaşı büyük ölçüde bilinmiyor
Raporda dikkat çeken bir başka unsur, mağdurların yaşlarının çoğunlukla kayıtlara geçmemiş olması. Yaş bilgisi vakaların yüzde 58,3’ünde bilinmiyor. 0–17 yaş arasındaki çocuklar toplam vakaların yüzde 12,5’ini, 18–24 yaş aralığı yüzde 4’ünü, 25–34 yaş aralığı ise yüzde 6,3’ünü oluşturuyor. Uzmanlar, yaş bilgilerinin eksikliğinin şiddetin görünürlüğünü azaltarak, önleyici adımların alınmasını zorlaştırdığını belirtiyor.
Failler çoğunlukla yakın çevre
SAMER’in verilerine göre, vakaların yüzde 60,1’inde fail bilinmiyor. Bilinen failler arasında ise:
- Yüzde 10,1’i eş,
- Yüzde 5,2’si tanımadığı biri,
- Yüzde 3,1’i tanıdığı biri,
- Yüzde 2,9’u akrabası,
- Yüzde 2,8’i eski eşi,
- Yüzde 2,3’ü boşanma aşamasındaki eşi,
- Yüzde 2,1’i eski sevgilisi,
- Yüzde 2,1’i sevgilisi olarak kayıtlara geçti.
Bu veriler, kadına yönelik şiddetin çoğunlukla aile ve yakın çevrede gerçekleştiğini ve bu nedenle toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini ortaya koyuyor.
İllere göre dağılım
- Cinayetlerin yüzde 15’i İstanbul, yüzde 6,4’ü Adana, yüzde 5,2’si İzmir’de yaşandı.
- Tecavüz vakalarının yüzde 28’i İstanbul, yüzde 8’i Adana, yüzde 8’i Ankara, yüzde 8’i Eskişehir’de kayda geçti.
- Çocuk cinsel istismarında ise yüzde 26,5’i İstanbul, yüzde 8,8’i Zonguldak, yüzde 7,6’sı Mersin, yüzde 7,1’i Şırnak’ta gerçekleşti.
“Basına yansıyanlar yalnızca buzdağının görünen kısmı”
SAMER raporu, açıklanan rakamların yalnızca basına yansıyan vakaları kapsadığını, gerçek sayıların çok daha yüksek olabileceğini vurguluyor. Uzmanlar, kadın ve çocuklara yönelik şiddetin önlenmesi için etkin yasal mekanizmalar, güçlü koruyucu politikalar ve caydırıcı cezaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Raporda ortaya çıkan tablo, Türkiye’de kadına yönelik şiddetin ve çocuk istismarının geldiği alarm verici boyutu gözler önüne seriyor.
/Ajanslar/
