🔴Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Ocak ayında ertelenen Berlin ziyaretini bugün gerçekleştiriyor. Suriyeli sığınmacıların geri dönüşü öncelikli meselelerden.
Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara dün gittiği Berlin’de bugün Başbakan Friedrich Merz ve Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile görüşecek.
Şara’nın Almanya’ya bu ilk ziyareti, Birleşmiş Milletlerin (BM), Süveyda’da geçen yılki şiddet olayları sırasında Dürzi azınlığa karşı savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlenmiş olabileceğine dair raporundan birkaç gün sonrasına rastlıyor.
Alman hükümeti ve Şara’nın gündemi ne?
Alman hükümet sözcüsü Stefan Kornelius, Merz ve Şara’nın görüşmelerinde, İran savaşı, Suriye’nin siyasi durumu ve yeniden inşa çabaları ile Almanya’daki Suriyelilerin ülkelerine dönüşünü ele alacaklarını bildirdi.
Alman Dışişleri Bakanlığı da Şara’nın Berlin’de, siyaset ve iş dünyasından isimlerle Suriye’nin yeniden inşası ve ekonomik toparlanması konulu toplantılara katılacağı bilgisini verdi.
Şara’nın temasları öncesinde Almanya İçişleri Bakanlığı, Suriye’de afet yönetimine destek olmak için acil durum personeli eğitmeye yönelik yeni bir girişim açıkladı.
Görüşmelerde Suriye’de kaybolan Alman gazeteci Eva Maria Michelmann’ın gündeme gelip gelmeyeceğine dair soruya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü “konuyla ilgilendikleri” yanıtını vermekle yetinmişti.
Suriye’nin kuzeyindeki gelişmeleri aktaran Alman gazeteci Eva Maria Michelmann 18 Ocak’tan bu yana kayıp. Michelmann’ın Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Suriye ordusu arasında bu yılın başında yaşanan çatışmalar sırasında Rakka’da Şam’a bağlı birliklerce gözaltına alındığı değerlendiriliyor.
Almanya’daki sığınmacıların geri dönüşü
Göç karşıtı aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin yükseldiği Almanya’da muhafazakâr Merz hükümeti düzensiz göçü engellemeye ve geri dönüşleri hızlandırmaya yönelik çabalarına hız vermiş durumda.
Çoğu iç savaşın en kanlı dönemi olan 2015’te gelenler olmak üzere Almanya’da yaklaşık 1 milyon Suriyeli göçmen bulunuyor. Aralık 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından bunların çok azı ülkelerine geri döndü.
Alman hükümeti Suriyelilerin dönüşü konusunda karışık sinyaller veriyor. Merz geçen yıl “İç savaş bitti, Almanya’ya sığınma için bir gerekçe kalmadı” demişti. Ancak bir taraftan gönüllü dönüşler teşvik edilirken Ekim 2025’te Şam’ı ziyaret eden Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, “Burada neredeyse hiç kimse insanca yaşayamaz” diyerek sığınmacıların kısa vadede ülkelerine geri dönemeyeceklerini söyledi.
Bu arada Merz hükümeti geçen yılın sonunda suçluların Suriye’ye sınır dışı edilmesini yeniden başlattı, ancak şu ana kadar yalnızca birkaç vaka gerçekleşti.
Suriye’de şiddet ve ayrılıklar sürüyor
Suriye’de ekonomik zorlukların yanı sıra ciddi güvenlik tehditleri de sürüyor. Esad’ın devrilmesinden bu yana önce Aleviler ve Dürzilere sonra da Kürtlere yönelik etnik, dini, siyasi ve ekonomik ayrılıkların beslediği kanlı saldırılar düzenlendi.
Nitekim Şara’nın aslında Ocak ayında yapmayı planladığı Berlin ziyareti ülkesinin kuzeyinde Kürt savaşçılar ile Şam güçleri arasında çıkan çatışmalar nedeniyle ertelenmişti.
BM geçen hafta paylaştığı raporunda, Temmuz 2025’te bin 700’den fazla insanın öldüğü, 200 bin kişinin de evinden olduğu Dürzi azınlığa mensup savaşçılar ile Sünni Bedevi gruplar arasındaki çatışmalarda “yargısız infazlar, işkence, cinsiyete dayalı şiddet ve evlerin yakılması” gibi suçlar işlendiğini bildirdi.
Hem Türkiye hem İsrail ordularının Suriye toprakları içinde varlığı da sürüyor. İsrail, Suriye’nin farklı bölgelerine zaman zaman hava saldırıları gerçekleştiriyor.
Öte yandan başkent Şam’da alkol satışının yasaklanması ve plajlarda bikini yasağı gibi uygulamalar da kişisel özgürlüklere müdahale endişesine neden oluyor.
İnsan hakları örgütleri, böyle bir ortamda Avrupa’daki Suriyeli sığınmacılardan geri dönmelerinin beklenmesine tepki gösteriyor.
Almanya’daki Kürtlerden Merz hükümetine tepki
Almanya kürt Toplum (KGD,) Şara’nın “çok sayıda insan hakları ihlali, savaş suçu ve insanlığa karşı suçtan sorumlu” olduğunu ileri sürerek ziyarete tepki gösterdi.
Almanya Kürdistanlılar Konfederasyonu (KON-MED) adlı örgüt de “Bu ziyaretin Aleviler, Dürziler, Kürtler ve Hristiyanlar başta olmak üzere farklı kesimlere yönelik saldırıların sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesi, bu ihlallerin görmezden gelindiği mesajını veriyor” dedi.
Berlin’de bugün sığınmacıların geri gönderilmesine karşı bir protesto gösterisi düzenlenmesi de bekleniyor.
Şara göreve geldikten sonra, Türkiye ve Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerinin yanı sıra Rusya, Fransa ve ABD’yi de ziyaret etti. Batılı devletler, 14 yıllık iç savaşın ardından, eski bir radikal İslamcı olan Şara’nın istikrarı sağlaması umuduyla bu ülkeye yönelik yaptırımları da kaldırdı.
/Kaynak: Deutsche Welle/
