Fransa’nın sömürge tarihindeki en ağır katliamlardan biriyle ilgili soruşturma, araştırmacıların Perşembe günü Senegal Devlet Başkanı Bassirou Diomaye Faye’ye resmi bir rapor sunmasıyla yeni bir aşamay geçti.
İçeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmayan belge, Senegal’deki Fransız sömürge ordusunun, II . Dünya Savaşı’nda kendileriyle birlikte savaşan Afrikalı askerleri katlettiği 1944 yılındaki olayların açıklığa kavuşturulmasını amaçlıyor .
Faillerin çoğu artık ölmüş ve Fransa artık Batı Afrika’da sömürgeci bir güç olmasa da, bulgular yine de tazminat taleplerine yol açabilir.
Fransa için savaşmış onlarca, belki de yüzlerce Afrikalı askerin ödenmeyen maaşlarını protesto etmek için yaptıkları eylem sonucu vurularak öldürüldüğü katliamı aydınlatmak amacıyla Thiaroye askeri kampında mayıs ayının başından bu yana kazı çalışmaları yürütülüyor.
Belgenin “buradaki ve Fransa’daki arşivlerden elde edilen somut gerçeklere dayandığını” söyledi.
Kasım 1944’te Fransa adına savaşırken Almanya tarafından esir alınan Batı Afrika’daki çeşitli ülkelerden yaklaşık 1.300 asker Thiaroye kampına gönderildi .
Kısa sürede ödenmeyen maaşlar nedeniyle hoşnutsuzluk arttı ve kendilerine beyaz askerlerle eşit muamele edilmesi talep edildi.
1 Aralık’ta Fransız kuvvetleri onlara ateş açtı.
Ölen askerlerin sayısı, kimlikleri ve gömüldükleri yer konusunda hâlâ sorular var.
O dönem Fransız yetkililer 35 kişinin öldüğünü söylese de tarihçiler gerçek ölü sayısının 400’e kadar çıkabileceğini söylüyor.
Dakar’ın dışındaki Thiaroye askeri kampındaki bir mezarlıkta kazılar mayıs ayında başladı. Arkeologlar, vücutlarında kurşun izleri bulunan insan iskeletleri ortaya çıkardı.
Fransa’yı , ölü sayısına ışık tutacak arşiv belgelerini saklamakla suçlayan Senegal hükümeti, kazıların “tüm gerçeği ortaya çıkarmak” amacıyla yapılmasını emretti.
Faye, perşembe günü yaptığı açıklamada, “toplu mezarların bulunması muhtemel tüm alanlarda” çalışmalarına devam edeceklerini söyledi.
“Tarihi gerçekler kesin olarak belirlenemez. Son taş kaldırılıncaya kadar kazı kazı ortaya çıkarılır.” dedi.
Fransa, katliamın gerçekleştiğini ancak 2024 yılının Kasım ayında, yani vahşetin üzerinden 80 yıl geçtikten sonra kabul etti.
İkinci İmparatorluk (1852-1870) döneminde kurulan ve 1960’larda dağıtılan Fransız “Senegalli tüfekçiler” birliği, Afrika’daki eski Fransız kolonilerinden, özellikle Senegal, Fildişi Sahili ve günümüzde Mali ve Burkina Faso olan yerlerden gelen askerlerden oluşuyordu .
“Senegalli tüfekçi” terimi zamanla Fransız bayrağı altında savaşan tüm Afrikalı askerleri ifade etmeye başladı.
Bu askerler hem dünya savaşlarına hem de sömürgecilik sonrası savaşlara Fransa adına katıldılar.
/AFP/
