🔴Trump ve Zelenskiy arasında Florida’da yapılan görüşme “olumlu” geçse de somut bir sonuç çıkmadı. Trump’ın “Rusya Ukrayna’nın başarmasını istiyor” sözleri Zelenskiy tarafından şaşkınlıkla karşılandı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Florida’da yapılan ve büyük bir merakla beklenen görüşme, somut bir sonuç çıkmadan sona erdi.
Avrupa saatiyle Pazar akşamı düzenlenen görüşmenin ardından, ortak bir basın toplantısı düzenlendi.
Ukrayna savaşınısona erdirecek bir anlaşmanın ne zaman mümkün olabileceği sorusuna Trump, “Her şey gerçekten iyi giderse belki birkaç hafta içinde. Daha kötü giderse daha uzun sürer. Eğer gerçekten kötü giderse hiç olmaz” yanıtını verdi. Trump, Ukrayna savaşını sona erdirmek için anlaşmaya çok yaklaştıklarını belirterek, planın “yüzde 90’ı” üzerinde anlaşma sağlandığını kaydetti. Anlaşmazlık yaratan konuların başında gelen Donbas konusunda ise uzlaşma sağlanamadı.
Zelenskiy ise Trump ile görüşmesini “iyi” olarak nitelendirdi. Ukrayna liderinin, Trump’la görüşmesinde, ülkesinin topraklarını savunma ve hatta geri alma kabiliyetine sahip olduğunu bir kez daha vurguladığı ifade edildi. Bu noktada Zelenskiy, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden sağlanan milyarlarca euroluk yardımlara güveniyor. Almanya başta olmak üzere AB ülkeleri, Ukrayna’ya koşulsuz desteklerini defalarca ifade etti.
Deutsche Welle’nin Trump ve Zelenskiy’in verdikleri olumlu mesajlara rağmen, kaydedilen ilerlemelere dair somut veriler paylaşmaması dikkat çekti. Trump, savaşın sona erdirilebileceğine inandığını yinelerken, bunun bir günde yapılacak bir anlaşma olmadığını da vurguladı.
Ekipler önümüzdeki haftalarda bir araya gelecek
Zelenskiy, Trump’ın özel konutu Mar-a-Lago’da yapılan ikili görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Görüşülen tüm konuları sonuçlandırmak üzere ekiplerimizin önümüzdeki haftalarda bir araya gelmesi konusunda mutabık kaldık” dedi. Trump, Ukrayna ve Avrupalı liderlerin katılımıyla Ocak ayında Washington’da yeni bir toplantı yapılabileceğini de duyurdu.
Miami’deki buluşma, son haftalarda Cenevre ve Berlin’de gerçekleştirilen müzakerelerin ardından geldi. Zelenskiy bu yıl içinde Beyaz Saray’ı birkaç kez ziyaret etmişti.
“Rusya Ukrayna’nın başarmasını istiyor”
Rusya, belirleyici aktör olmasına rağmen Ukrayna’ya yönelik saldırı savaşının sona erdirilmesine ilişkin görüşmelere dahil edilmedi.
Trump, Zelenskiy ile görüşmesinden önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yaptığını ancak bu temasın barış yönünde gözle görülür bir ilerleme sağlamadığını söyledi. Putin ile yaptığı telefon görüşmesini “iyi ve çok verimli” olarak niteleyen Trump, “Rusya Ukrayna’nın başarmasını istiyor” ifadelerini kullandı. Basın toplantısında bu değerlendirmenin Zelenskiy tarafından şaşkınlıkla karşılandığı dikkati çekti.
Putin, daha önce kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, Moskova’nın özellikle Donbas bölgesinde, somut olarak Donetsk çevresinde toprak tavizi taleplerini Zelenskiy’nin reddetmesi hâlinde Rusya’nın savaş hedeflerine cephede ulaşabileceğini belirtmişti.
Temel başlıklar hâlâ belirsiz
Olası bir barış anlaşmasının kilit başlıklarından biri, Rusya’nın Donetsk bölgesinde Ukrayna’dan toprak tavizi talep etmesi.
İşgal altındaki bölgelerin yanı sıra Kiev’in şu ana kadar kontrolünde tuttuğu ancak Moskova’nın talep ettiği ve ele geçiremediği bölgeler de mevcut. Zelenskiy, Moskova’nın dayatacağı bir barış karşılığında ülke topraklarının yaklaşık yüzde 30’unu vermeyi kesinlikle reddediyor.
Putin, barış için Zelenskiy’nin Donetsk’ten askerlerini çekmesinde ısrar ediyor. Trump geçmişte Ukrayna’ya toprak tavizinde bulunma çağrısında bulunmuştu.
Olası bir uzlaşma çerçevesinde Rusya, bölgede askerler yerine ulusal muhafızlar ve polisin kontrolü devralmasına sıcak bakabileceğini mesajını vermişti. Ancak Rusya Ulusal Muhafızları da askeri bir yapılanmaya sahip.
Yeni bir çalışma grubu kuruluyor
Putin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov, Trump ile Putin arasındaki görüşmenin ardından Ukrayna’nın “sorumlu kararlar alması gerektiğini” söyledi.
Uşakov’un aktardığına göre, bir saat 15 dakika süren telefon görüşmesinde Putin, Ağustos ayında ABD’nin Alaska eyaletine bağlı Anchorage kentinde Trump ile üzerinde uzlaşılan anlaşmaların hâlâ geçerli olduğunu bir kez daha vurguladı. Putin, Trump’ın hazırladığı 28 maddelik planı müzakereler için temel olarak kabul etmeye hazır olduğunu ifade etmişti. Buna karşılık Zelenskiy’nin ABD ve Avrupalı liderlerle yaptığı görüşmelerin ardından Noel arifesinde açıkladığı 20 maddelik plan Moskova tarafından reddedilmişti.
Ocak ayı başında çalışmalarına başlaması planlanan yeni bir çalışma grubunun kurulması öngörülüyor. ABD tarafında bu grupta Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, damadı Jared Kushner, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in yer alması bekleniyor.
Avrupa’dan da olumlu mesajlar
Zelenskiy ve Trump ayrıca, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de aralarında bulunduğu bazı Avrupalı liderlerle video konferans yoluyla görüştü.
Von der Leyen görüşme sonrası X platformunda yaptığı paylaşımda, bir saat süren görüşmenin iyi geçtiğini belirterek “Memnuniyetle karşıladığımız iyi ilerlemeler kaydedildi” dedi. Von der Leyen, Avrupa’nın, bu ilerlemeyi pekiştirmek için Ukrayna ve ABD ile iş birliğini sürdürmeye hazır olduğunu vurguladı.
Macron da daha sonra X üzerinden yaptığı açıklamada, “Güvenlik garantileri konusunda ilerleme kaydediyoruz” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Ukrayna’nın ateşkes sonrasında ABD’nin koruyucu bir güç olarak ülkeyi olası Rus saldırılarına karşı güvence altına alması yönündeki talebine dayanıyor.
/DW/
