ABD başkanı Donald Trump, Kongre’ye yaptığı bir saat 47 dakika süren en uzun konuşmasında yönetiminin başarılarını överken, “ülke yeniden kazanıyor” dedi.
ABD ekonomisi ve yaşam maliyeti, son on yılların en uzun konuşmasının ana temalarıydı. Trump ayrıca yasadışı göçmenlik ve dünyadaki bir dizi savaşı sona erdirme konusunda da iddialarda bulundu.
BBC’nin ‘’doğrulama ekibinden’’ Jake Horton, Lucy Gilder ve Tom Edgington bu iddiları inceledi. Peki sonuç?
‘Yüksek fiyatları onların politikaları yarattı. Bizim politikalarımız ise bu yüksek fiyatlara hızla son veriyor.’
Fiyatlar hâlâ yükseliyor ancak Trump’ın geçen yılın başlarında göreve gelmesinden bu yana enflasyon oranı yavaşladı.
Ocak 2026’ya kadar olan 12 aylık dönemde bu oran %2,4 oldu ; bu oran, Başkan Biden’ın görevdeki son yılındaki %3’lük orandan düşüş gösterdi.
Biden’ın görevdeki ilk iki yılında fiyatlar önemli ölçüde arttı ve Rusya’nın Ukrayna’yı topyekün işgalinin ardından Haziran 2022’de %9,1’e ulaşarak küresel enflasyona katkıda bulundu.
Trump, sığır eti de dahil olmak üzere bir dizi gıda maddesini sıralayarak, fiyatının “çok yüksek olduğunu ancak önemli ölçüde düşmeye başladığını” iddia etti.
Sığır eti fiyatları geçen ay hafifçe düşmüş olsa da, Ocak 2026’ya kadar olan 12 aylık dönemde %15 oranında artmıştı .
Ayrıca son 12 ayda %34 oranında düşen yumurta fiyatlarına da dikkat çekti.
Genel olarak, market fiyatları Ocak 2026’ya kadar olan 12 aylık dönemde %2,1 oranında arttı.
Trump’ın bazı politikalarının enflasyona katkıda bulunduğu öne sürülüyor; Harvard Üniversitesi’ndeki ekonomistler, Trump’ın 2025’te uyguladığı gümrük vergilerinin (ithalat vergileri) Ocak ayında ABD’deki genel tüketici fiyat enflasyon oranını (aksi takdirde olacağından daha yüksek) yaklaşık 0,92 puan artırdığını tahmin ediyor.
‘Benzinin fiyatı çoğu eyalette 2,30 doların altına, bazı yerlerde ise 1,99 dolara düştü.’
Otomobil Birliği’nin (AAA) verilerine göre , 24 Şubat itibariyle ABD’de bir galon benzinin ulusal ortalama fiyatı 2,95 dolardır .
Web sitesinde galon başına 2,30 dolara yakın bir fiyat bulabildiğimiz tek eyalet, ortalama fiyatı galon başına 2,37 dolar olan Oklahoma oldu. Bu, AAA tarafından listelenen en düşük ortalama fiyata sahip eyalet.
Trump’ın konuşması sırasında GasBuddy adlı internet sitesi , sürücülerin ABD’deki tahmini 150.000 benzin istasyonundan sadece dördünde benzini galon başına 2 doların altında alabileceğini belirtti.
‘Bugün ülkemizin tarihinde hiç olmadığı kadar çok Amerikalı çalışıyor.’
Bu iddia doğru, ancak ek bağlam da mevcut.
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’na (BLS) göre, Ocak 2026 itibarıyla 158 milyondan fazla kişi istihdam ediliyordu; bu, şimdiye kadarki en yüksek rakam.
Ancak nüfus , 342 milyondan fazla kişiyle, bugüne kadarki en yüksek seviyede .
ABD’de 16 yaş ve üzeri kişilerin istihdam oranı bu yılın Ocak ayında %59,8 oldu; bu oran , Biden’ın görevden ayrıldığı Ocak 2025’teki %60,1’lik orana göre hafif bir düşüş gösterdi.
Ve işsizlik oranı aslında Trump döneminde biraz arttı; Aralık 2024’te (Biden’ın görevdeki son tam ayı) %4,1 iken Ocak 2026’da %4,3’e yükseldi .
’12 ay içinde dünyanın dört bir yanından gelen 18 trilyon dolardan fazla yatırım taahhüdü sağladım.’
Bu kadar büyük bir rakamı destekleyecek kamuya açık hiçbir kanıt bulunmamaktadır.
Beyaz Saray’ın internet sitesi, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana “ABD imalat, teknoloji ve altyapı sektörlerine yapılan yeni yatırımları” takip ediyor.
Son güncellemeye göre rakam 9,7 trilyon dolar. Bu hala büyük bir rakam olsa da, başkanın iddia ettiğinden çok daha düşük.
Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nde istatistikçi olan Greg Auclair, BBC Verify’e verdiği demeçte, son bir yılda ABD’ye yapılan yabancı yatırımlarda bir artış yaşandığını söyledi.
Ancak Beyaz Saray’ın takip sisteminin “gerçekleşmeyebilecek vaatleri de içerdiği” konusunda uyardı. Trump’ın son gümrük vergisi tehditleri nedeniyle askıya alınan AB ticaret anlaşmasını örnek gösterdi.
‘Seçimlerimizde hile çok yaygın’
Trump, “yasadışı göçmenlerin oy kullanmasını engellemek” için daha sıkı seçmen kimliği şartları getirilmesi çağrısında bulunurken bu bilindik iddiaya geri döndü.
Ancak, ABD seçimlerinde “yaygın” seçmen hilekarlığına dair hiçbir kanıt yok. Bu tür olaylar yaşanıyor ancak veriler bunun nadir olduğunu gösteriyor.
Muhafazakâr düşünce kuruluşu Heritage Foundation tarafından tutulan bir veri tabanında, ABD genelinde kanıtlanmış toplam 1.620 seçim hilesi vakası kaydedildi . Liste 1982 yılından itibaren tutuluyor.
BBC Verify , 2024 ABD seçimleri öncesinde yasadışı göçmenlerin oy kullandığı iddialarını inceledi ve yapılan çalışmalar bu tür vakaların nadir olduğunu gösterdi.
Örneğin, liberal eğilimli bir düşünce kuruluşu olan Brennan Adalet Merkezi, 2016 seçimlerinde 12 eyaleti inceledi. Sayılan 23,5 milyon oydan yalnızca 30 şüpheli yabancı uyruklu kişinin oy kullandığı vakasının daha detaylı soruşturma için sevk edildiğini tespit etti.
‘Son dokuz ayda Amerika Birleşik Devletleri’ne hiçbir yasadışı göçmen kabul edilmedi.’
Eğer ABD’ye geçtikten sonra gözaltından serbest bırakılan göçmenlerden bahsediyorsa, bu doğrudur.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) bu ayın başlarında yayınladığı bir basın açıklamasında, “ABD Sınır Devriyesi’nin art arda dokuzuncu ayda da ABD’ye hiçbir yasadışı göçmeni serbest bırakmadığı” belirtildi.
Trump döneminde de Sınır Devriyesi her ay binlerce yasadışı geçiş kaydetmeye devam etti; son rakamlara göre Ocak 2026’da güneybatı sınırında 6.070 kişi yakalandı.
Ancak bu, eski başkan Joe Biden döneminde iki yıl önce aynı dönemde kaydedilen 124.215 gözaltı sayısına kıyasla yine de önemli bir düşüş.
‘İlk on ayımda sekiz savaşı sona erdirdim.’
Beyaz Saray, “savaşlar” olarak şu ülkeler arasındaki savaşları sıralıyor: İsrail ve Hamas, Pakistan ve Hindistan, Ruanda ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC), Tayland ve Kamboçya, Ermenistan ve Azerbaycan, Mısır ve Etiyopya ile Sırbistan ve Kosova.
Trump, İsrail ve Hamas arasında ateşkes sağlanmasında arabuluculuk yapmış olsa da, sekiz savaşı sona erdirdiğini söylemek doğru değildir.
Bu “savaşların” birçoğu, uzun süredir devam eden gerilimlerin sonucu olmasına rağmen, sadece birkaç gün sürmüştü.
Başkan Trump gerçekten kaç savaşı sona erdirdi?
Ancak bir örnekte, Mısır ve Etiyopya arasındaki “savaş” bir baraj inşaatı konusundaki anlaşmazlıktan kaynaklanıyordu ve ortada sona erecek gerçek bir çatışma yoktu.
Washington’da barış anlaşması imzalanmasının ardından Ruanda ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasında da çatışmalar yaşandı.
Hindistan ayrıca, Pakistan ile yaşadığı kısa süreli çatışmanın sona ermesinde ABD’nin rolünü de önemsizleştirdi.
/BBC Word/
