Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran’ın “birkaç ay içinde” -olası bir bomba için- uranyum zenginleştirmeye yeniden başlama kapasitesine sahip olduğunu söyledi.
Grossi, ABD’nin 22 Haziran’da İran’a düzenlediği saldırıların ciddi hasara yol açtığını ancak tesislerin tamamen yok edilmediğini belirterek, Donald Trump’ın bu yöndeki iddiasını yalanladı.
Grossi 28 Haziran’da yaptığı açıklamada, “Geride hiçbir şeyin kalmadığını iddia edemeyiz” dedi.
CBS News’e verdiği demeçte, Tahran’ın “birkaç ay içinde… birkaç santrifüj kademesinin çalışıp zenginleştirilmiş uranyum üretiyor olabileceğini” söyledi.
İran’ın hala “endüstriyel ve teknolojik kapasiteye sahip olduğunu… dolayısıyla isterlerse bunu tekrar yapmaya başlayabileceklerini” sözlerine ekledi.
İsrail, İran’ın nükleer silah üretmeye yakın olduğunu iddia etmiş ve 13 Haziran’da İran’daki nükleer ve askeri tesislere saldırmıştı.
ABD daha sonra saldırılara katılarak İran’ın Fordo, Natanz ve İsfahan olmak üzere üç tesisini bombaladı.
O tarihten bu yana hasarın gerçek boyutu henüz bilinmiyor.
İran’ın nükleer kapasitesinin yok olmadığını öne süren ilk kurum Uluslararası Atom Enerji Ajansı değil. Pentagon’un 25 Haziran’da yaptığı istihbarat değerlendirmesi, ABD saldırılarının programı sadece aylarca geciktirdiğini öne sürdü.
Trump, İran’ın nükleer tesislerinin “tamamen yok edildiğini” ilan ederek öfkeyle karşılık verdi ve medyayı “tarihin en başarılı askeri saldırılarından birini küçümseme girişimi” ile suçladı.
2015 yılında dünya güçleriyle imzalanan nükleer anlaşma uyarınca İran’ın ticari nükleer santraller için yakıt olarak gereken %3,67 saflıkta uranyum zenginleştirmesi yasaklanmış ve 15 yıl boyunca Fordo tesisinde herhangi bir zenginleştirme yapmasına izin verilmemişti.
Ancak Trump, 2018’deki ilk döneminde anlaşmayı, bomba yapımına giden yolu engellemede yetersiz kaldığını söyleyerek iptal etti ve ABD yaptırımlarını yeniden uygulamaya koydu.
İran, özellikle uranyum zenginleştirmesiyle ilgili kısıtlamaları ihlal ederek misilleme yaptı.
IAEA’ya göre, 2021’de Fordo’da zenginleştirmeye devam etti ve potansiyel olarak dokuz nükleer bomba yapmak için yeterli %60 zenginleştirilmiş uranyum biriktirdi.
/BBC/
