Yapay zeka tamda adına uygun olarak’’zekamızı’’ çalmak üzere. Hayatın her alanında artık karşımıza çıkıyor. Çoğu kez de gerçekle olan bağımızı koparıyor. Yapay zeka aracılığıyla üretilen görüntüler milyonlarca insanı etkisi altına alıyor. Gerçek olmayanı gerçekmiş gibi sunuyor.
Bunu fark etmek ise oldukça zor. Sosyal medyada bazı yapay zeka üreticileri bu işin sınırları zorlayacak şekilde kirli propaganda ve kar amaçlı yapıyor. Tıpkı yapay zeka tarafından üretilen ampute İsrailli askerlerinin görüntülerini kullanmak gibi.
France 24’ten Quang Pham bu durumu araştırmış:
”Her iki bacağı da kesilmiş İsrailli askerlerin görüntüleri sosyal medyada dolaşıyor. Bu görüntüler aslında yapay zeka tarafından yaratılmış. Ancak bu, hem İsrail yanlısı hem de İsrail karşıtı hesapların bu görüntüleri ele kullanmasını engellemedi. Ayrıca, çevrimiçi dolandırıcılıklarda da kullanıldılar.
Bu görüntüleri gören bazı İsrailliler , şefkat veya vatanseverlik duygularıyla coşarken, bazıları -özellikle İsrail ordusunu eleştirenler- alaycı bir tavır takındı. Söz konusu görüntüler, iki bacağı kesilmiş İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) askerlerinin dokunaklı portreleri. Haziran ayından bu yana, birçoğu Facebook , Instagram , TikTok ve YouTube’da yaygın olarak paylaşılıyor .
Ancak bu görsellerin sahte olduğu ortaya çıktı. Hepsi yapay zekâ tarafından üretilmişti. Buna rağmen, bu sözde fotoğraflar, bazen taban tabana zıt amaçlarla, çeşitli aktörler tarafından yaygın olarak kullanılıyor.
2 Ağustos’ta Redbrasco adlı bir X hesabı , “IDF kahramanı” olarak adlandırdığı bir kişinin fotoğrafını paylaştı: Fotoğrafta, iki bacağı kesilmiş üniformalı bir İsrail askeri, yeni eşiyle birlikte poz veriyor. Fotoğraf, X’te altı milyondan fazla görüntülendi. İsrail medyası, Redbrasco’nun sık sık “hasbara” (İsrail yanlısı propaganda veya iletişim) yaydığını bildirdi.
Ancak bu fotoğraf, yapay zeka tarafından oluşturulduğuna dair anında ipucu veren anormallikler içeriyor. Örneğin, askerin giydiği üniforma, İsrail kara kuvvetlerinin resmi üniformasından farklı. Dikkatli bakarsanız, askerin kemerinin iki tokası olduğunu göreceksiniz. Bu hiç mantıklı değil, ancak aynı zamanda resmi ordu kemerine de hiç benzemiyor.
Pantolonunun cepleri de yanlış yerde. Yapay olarak oluşturulan görüntüde, kemerinin hemen altında. Gerçek IDF üniformasında ise cepler çok daha aşağıda. Dahası, askerin sol eline -yeni gelininin elini sıktığı ele- yakından bakıldığında, parmaklarının eksik olduğu görülüyor.
Bacakları kesilmiş bir askerle gelininin sahte evlilik fotoğrafında, yapay zeka tarafından oluşturulmuş bir görüntü olduğunu tespit etmeyi mümkün kılan bir dizi anomalik bulunuyor. Solda yapay zeka tarafından oluşturulmuş görüntü yer alıyor. Sağda ise İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) askerlerinin giydiği resmi üniformanın bir görüntüsü yer alıyor. Ekibimiz, bazı anomalileri kırmızıyla özetledi.
Bu paylaşımlar neden bu kadar ilgi görüyor?
Sahte düğün fotoğrafı IDFtweets’i kandırdı . İsrail askerlerinin fotoğraflarını yayınlayan bu İsrail ordusu yanlısı Facebook sayfası, 30 Temmuz’da bacakları kesilen askerin yapay zeka tarafından oluşturulan düğün fotoğrafını 465.000 takipçisinin kullanımına sundu. İnternetteki kötü amaçlı içeriklerle mücadele eden İsrailli bir grup olan FakeReporter’da bilgi savaşı araştırmacısı olan Tal Hagin, IDFtweets’in içeriklerini “moral yükseltmek” için paylaştığını söylüyor:
“Dezenformasyon veya yanlış bilgilendirmede genellikle gerçek bir şeye dayandırılır. İsrail’de insanlar her gün savaşta yaralanan aile üyeleriyle ilgili paylaşımlar görüyor. Böylece hem destek toplamaya hem de moral yükseltmeye çalışıyorlar.
Yapay zeka tarafından üretilen fotoğraflar tam da bu noktada devreye giriyor. İnsanlar savaşta yaralanan IDF askerlerinin gerçek fotoğraf ve videolarını zaten gördükleri için, sosyal medya kullanıcıları bu yapay zeka tarafından üretilen görüntülerin buna benzer başka fotoğraflar olduğunu düşünüyor. Ve bu görüntülerin sahte olduğunu gösteren] küçük ipuçlarını otomatik olarak görmezden geliyorlar.
İsrail karşıtı sosyal medya kullanıcıları bunları nasıl kullanıyor?
Ancak yaralı İsrailli askerlerin tüm fotoğrafları, sosyal medya kullanıcılarının şefkatini uyandırmak için paylaşılmadı. Bu sefer iki bacağı da kesilmiş ve “30. yaş gününü tekerlekli sandalyede kutlamayı hiç düşünmemiş” olduğu bildirilen bir kadın İsrailli askerin fotoğrafı, İsrail karşıtı hesaplar tarafından yeniden paylaşıldı. Bu hesaplar, yaralı İsrail ordusu mensuplarının çektiği acıları kutluyor.
Yaralı olduğu iddia edilen askerin fotoğrafı , “Gazze savaşına katılan Siyonist askerin” kaderini alaya alan İranlı haber sitesi hamshahrionline.ir tarafından paylaşıldı. Başka bir sosyal medya kullanıcısı ise bir adım daha ileri giderek, 30 Temmuz’da Instagram’da paylaştığı fotoğrafın yer aldığı , tamamen antisemitik bir montaj hazırladı . Askerin fotoğrafının arkasında, “Gazze” etiketli bir toplama kampının arka plan fotoğrafı ve bir ilmik görseli ekledi.
Bacakları kesilmiş bir askerin bu görüntüsü yapay zeka tarafından oluşturuldu. Ardından, İbranice ve Arapça bir açıklamayla birlikte bu montaja eklendi: “30. yaş günümü tekerlekli sandalyede kutlayacağımı hiç düşünmezdim.”
Bu fotoğraf yapay zekâ tarafından oluşturuldu. İpuçları yine anomalilerde. Örneğin, hamshahrionline.ir tarafından paylaşılan görselin arka planında zırhlı bir araç var . Ancak bu, İsrail cephaneliğindeki zırhlı araçlara hiç benzemiyor. Dahası, hastane odasında gördüğünüz elektrik prizleri, İsrail’de kullanılan C, H veya M standartlarına (bir veya iki delikli) benzemiyor. Yapay zekâ tarafından oluşturulan görsellerde delikler rastgele yerleştirilmiş gibi görünüyor.
Tıklamaları teşvik eden videolar
“Fotoğrafta acıyı göremiyorsunuz ama orada. Gücünü görüyorsanız sayfayı beğenin,” yazıyor YouTube’da paylaşılan ve yaralı bir kadın IDF askerini gösteren videonun altında. Bu gönderinin, sosyal medya kullanıcılarının şefkatini kullanarak beğeni toplamaya çalıştığı açık. Fotoğraf yine iki bacağı kesilmiş bir askere ait. Bu sefer annesi onu bir hastane odasında teselli ediyor.
Videoda, görüntünün yapay zeka tarafından oluşturulduğunu kanıtlayan bir detay var. Videonun rastgele bir noktasında, annenin parmağında aniden bir yüzük beliriyor; ancak videonun başında yüzük takmıyordu.
“Bu fotoğrafları paylaşan son grup ise dolandırıcılardır. En basit dolandırıcılıklar, X’te gördüğünüz, insanların gönderileriyle etkileşim, görüntüleme ve etkileşim yoluyla para kazandığı dolandırıcılıklardır,” diyor Hagin.
“Yaralanan birinin gerçekten üzücü bir fotoğrafını yayınladığımda herkes ‘Seni destekliyorum. Umarım iyileşirsin’ diye tepki verirse veya diğer yandan, bu kişinin acı çekmesini isteyen kişiler ‘İyi iş. Yaralanmana sevindim. Umarım ölürsün’ derse, günün sonunda içerik ne olursa olsun, para kazandıran etkileşimdir.”
Yapay zeka görüntüleri daha karmaşık dolandırıcılıklarda kullanılıyor
Daha karmaşık dolandırıcılıklar ise yalnızca çevrimiçi etkileşim ve tıklama peşinde değil. Örneğin, bazı YouTube kanalları, yapay zeka tarafından oluşturulmuş, uzuvları kesilmiş askerlerin sahte videolarını paylaşıyor ve yorum bırakan herkesi “Tevrat’a adanmış” WhatsApp gruplarına katılmaya davet ediyor. Gruba katıldıktan sonra, bir yönetici sosyal medya kullanıcısına sevdikleri için özel dualar almak üzere doğrudan kendisiyle iletişime geçmesini öneriyor.
Bu gruplar oldukça şüpheli. İbranice mesaj gönderseler de yöneticilerinin telefon numaraları Türkiye veya Portekiz’de olduklarını gösteriyor. Hatta bazı yöneticilerin biyografileri Çince yazılmış.
Hagin, bunun büyük ihtimalle bağış toplamayı amaçlayan bir dolandırıcılık olduğunu söylüyor:
“Bu tür grupların amacı, dua etmek veya dua isteyen insanları bir araya getirecek bir topluluk oluşturmaktır. Sonra da şöyle demeye başlarlar: ‘İşte gerçekten hasta olan bir kişi var ve ona sadece dua etmekle kalmaz, biraz da para verirseniz, ona yardım edebilirsiniz.’ Sanırım amaçladıkları da bu.
Örneğin Yahudilikte, biri için dua ettiğinizde tam adını söylersiniz. Yani biri için dua istediğinizde, bu herhangi biri için değildir. Hasta olan veya zor zamanlar geçiren biri için dua edersiniz.
Ve bunlar dolandırıcılar için ideal kurbanlardır. Kurbanları hakkında mümkün olduğunca fazla bilgi edinmek isterler.”
Birleşmiş Milletler’in Temmuz 2025’te yayınladığı rakamlara göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’deki savaşta toplam 2.821 IDF askeri yaralandı .
/Frence 24/
