🔴 SGK’den ayrı işleyecek yeni sistemle birlikte çalışanlar ve işverenlerden düzenli kesinti yapılması öngörülüyor. Uygulama, sosyal güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısının düşürülmesinin ardından, bu yıl hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)’ne ilişkin ayrıntılar netleşmeye başladı. Zorunlu katılım esasına dayanan yeni model, çalışanların maaşlarından düzenli kesinti yapılmasını öngörürken, emek örgütleri ve çalışanlar arasında tartışmalara yol açtı.
Ocak ayının başında Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle BES’te devlet katkı payı yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürüldü. Bu adım, uzun süredir hazırlıkları süren TES’in önünü açan bir düzenleme olarak değerlendirildi.
SGK’den ayrı, katılım zorunlu
Sabah’ta yer alan habere göre TES, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’den ayrı bir yapıda işleyecek ve çalışanlar için zorunlu katılım esasına dayanacak. Sistem kapsamında çalışanların maaşlarından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılması planlanıyor. Kesintiler için alt ya da üst sınır öngörülmezken, net geliri 28 bin TL civarında olan çalışanların da kapsama girmesi bekleniyor.
Taslağa göre, çalışandan yapılacak kesintiye ek olarak işveren de yüzde 3 oranında katkı sağlayacak. Bu tutarlara ayrıca yüzde 30 devlet katkısı ekleneceği belirtiliyor.
Birikime erişim sınırlandırılıyor
TES, mevcut BES uygulamasından farklı olarak katılımcılara istedikleri zaman birikimlerini çekme hakkı tanımayacak. Sistemde biriken paraya yalnızca sağlık, askerlik ve hamilelik gibi zorunlu hallerde sınırlı erişim sağlanabilecek.
Uzun süre aynı işyerinde çalışanların sistemden daha avantajlı çıkmasının hedeflendiği, iş değiştiren çalışanların birikimlerinin ise sistem içinde korunacağı ifade ediliyor. TES’te birikimlerin toplu ödeme yerine, SGK emekli aylığına ek tamamlayıcı maaş olarak bağlanması planlanıyor.
Emeklilik yaşı koşulu
Yeni sistemde birikimlere erişim, SGK emeklilik yaşına bağlanacak. Sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde ise 60–65 yaş aralığında kademeli bir uygulama öngörülüyor. Bu yaşlara ulaşılmadan sistemdeki birikimlerin çekilmesine izin verilmeyecek.
Tepkiler büyüyor
Zorunlu kesinti içeren TES düzenlemesi, özellikle yüksek enflasyon ve geçim sıkıntısının arttığı bir dönemde kamuoyunda tepkiyle karşılandı. Sosyal medyada çok sayıda çalışan, maaşlardan yapılacak yüzde 3’lük kesintinin yaşam koşullarını daha da zorlaştıracağını belirterek düzenlemeye itiraz etti.
Emek örgütleri ise TES’in, sosyal güvenlik sisteminin güçlendirilmesi yerine, yükün çalışanların sırtına yıkıldığı yeni bir model olduğu eleştirisini dile getiriyor.
/ Kaynak: Evrensel/
