🔴AMED – Hunera asinkariyê (hesinkarî) ku li Mezopotamyayê xwedî dîrokeke hezar salan e, îro ber bi tunebûnê ve diçe. Lê belê li navçeya Licê ya Amedê, asinkar Mistefa Bayhan vê çanda qedîm a ku ji Ermenan maye, bi tenê serê xwe li ser piyan digire.
Ji Kawa heta Îro: Sembola Berxwedan û Kedê
Hunera asinkariyê di dîrok û mîtolojiya Kurdî de xwedî cihekî pîroz e. Lehengê mîtolojiya Newrozê, Kawa yê Hesinkar, bi heman hunerî û bi lêdana çakuçê xwe li ser darsadê, dawî li zilmê anîbû û mizgîniya biharê dabû. Îro li Licê, Hoste Mistefa bi heman daxwazê çakuçê xwe li hesinê sor dixe da ku vê hunera ku koka xwe ji Kawa digire, neyê jibîrkirin.
Mîrateya ji Ermenan: Zincîra Hostatiyê
Navçeya Licê di dîrokê de weke navendeke girîng a asinkariyê tê naskirin. Ev huner bi taybetî di destê Ermenên Licê de gihîştibû asta herî bilind. Hoste Mistefa Bayhan balê dikişîne ser koka vê hunerê û diyar dike ku wî ev kar ji bavê xwe Hoste Mihemed hîn bûye. Bavê wî Hoste Mihemed jî, ev huner ji hostayên Ermenî yên navdar hildaye û bi dehan salan parastiye.
Bayhan bi rêzdarî navê hostayên qedîm bi bîr tîne:
“Ermeniyên wek Pêno, Nişo, Urîç, Ayo û Dîkro di vê hunerê de profesyonel bûn. Min ev huner ji bavê xwe girt, wî jî ji wan. Ev alaya bav û kalan e û divê neyê windakirin.”
Di Kûreya Agir de Şikilgirtina Hesin
Hoste Mistefa, her roj li ber kûreya xwe ya germ, bi amûrên xwe yên mîna meqes û çakuç, hesinê sar dihelîne û can dide amûrên çandiniyê û malê. Di bin destê wî de hesin dibe amûrên wek:
• Das, Qedûm û Bivir
• Çakuç, Giran û Milêv
• Qirim, Meqes û Kêr
• Tepşo, Qedûmê Necarî û Şîş
• Bêr, Merik û Sator
Bangewaziya Ji Bo Jiyandina Çandê
Asinkar Mistefa Bayhan diyar dike ku asinkarî ne tenê karekî pîşeyî ye, lê belê nîşaneya nasname û dîroka herêmê ye. Bayhan destnîşan dike ku amûrên teknolojîk û hilberîna fabrîkayan zirarê dide vê hunerê, lê keda destan û kalîteya hesinê ku di kûreyê de tê xebitandin qet naguhere.
Hoste Mistefa bi vê daxwazê gotina xwe bi dawî dike: “Divê ev hunera qedîm û kevnar neyê jibîrkirin û nifşên nû xwedî li vê mîrateyê derkevin.”
/Nûpel/
