🔴Kürtçe öğrenmek için kurulan Kurdolingo’nun 33 ülkede kullanıldığını belirten platformun kurucusu Cihad İlbaş, “Umut ediyorum belediyeler, barolar, tabip odaları bu girişimleri sahiplenir, yaymak için kullanır ve destek olurlar” dedi.
Kurdolingo kurucusu Cihad İlbaş, Kurdolingo adında web’te yapay zekâ destekli bir dil öğrenme platformu kurdu. Kürtçe öğrenmek isteyenlerin nitelikli ve dijital kaynaklara erişim sorununa çözüm sunmayı amaçlayan Kurdolingo, 2 Nisan’da yayın hayatına başladı.
Platform, dijital çağın imkanlarını kullanarak Kürtçe’nin üç ana lehçesi olan Kurmancî, Soranî ve Zazakî’ye erişim sağlıyor. Kurdolingo, bilinen dil öğrenme uygulamalarından farklı olarak Kürtçe’ye özgü içerik ve araçlar geliştirmesinin yanı sıra hem dil öğrenenlere hem de Kürtçe’yi geliştirmek isteyenler için çok yönlü bir dijital platform sunuyor.
Cihad İlbaş, dijital platform Kurdolingo’ya ilişkin Mezopotamya Ajansı‘na konuştu.
Kürt Araştırmaları Derneği’nde Kürtçe ders verdiğini, pandemi döneminde öğrencilerin bir dijital platforma ihtiyaç duyduğunu söyleyen İlbaş, zamanla kurduğu Kurdolingo’nun uluslararası bir platform haline geldiğini belirtti.
İlbaş, “Öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda platform yavaş yavaş birkaç yılda dönüştü. Bu içeriklerin içinde sesli kurslar, videolu kurslar var, sesli kitaplar var, podcastler var. Ayrıca bazı dünya klasiklerinin Kürtçe çevirileri var. George Orwell’in, Virginia Woolf, Franz Kafka’nın kitapları gibi ve çocuklar içinde içerikler var. Bunlardan Peter Pan, Pinokyo, Küçük Prens gibi dünya klasiklerinin Kürtçeleri var. Ayrıca Kürt tarihinden biyografiler var. Özellikle dil öğrenmek isteyenler için özel üretilmiş içerikler bunlar. Yeni başlayanların anlayabileceği seviye de içerikler. Gılgamış gibi destanların Kürtçeleri var. Kürtçeyi öğrenmek isteyen birinin elinin altında dinleyebileceği, izleyebileceği, okuyabileceği, pratik yapabileceği bir sürü aracı bir arada bulunduran bir platform oldu” dedi.
KÜRTÇENİN LEHÇELERİ 13 DİLE ÇEVRİLİYOR
İlbaş, Kurdolingo ile Kurmancî dışında Soranî ve Zazakî’yi de 13 dile çeviren yapay zeka destekli araçlar geliştirdiğini belirterek, “Bu gelişim araçlarından biri çok dilli ve çok lehçeli Kürtçe sözlük. 13 dil ve Kürtçenin üç lehçesinin bir arada bulunduğu online bir sözlükten bahsediyorum. Kurmancî, Soranî ve Zazakî lehçeleri var. Bir-iki yıl önce bu aslında Kürtçe için pek mümkün değildi. Bu araçlar genellikle daha egemen diller için oluşturuluyor. Fakat bu yapay zekâ araçları Kürtçe için de artık kullanılabiliyor” diye konuştu.
KÜRTÇE ÖĞRENMEK ZOR MU?
Platformun öğrencilerin ihtiyaçlarına göre değiştiğini, farklı yöntemlerin öğrenim açısından daha sonuç alıcı olduğunu kaydeden İlbaş, “Bir içerik bir külliyat oluştuktan sonra bunları deneme şansı buldum. Çünkü 300-400’den fazla yabancı öğrencim oldu bu süreçte. Dolayısıyla insanların ilgi alanlarına göre bunları sıralayabiliyoruz. Aslında onların da dil motivasyonu, dil öğrenme motivasyonunu kolaylaştırmış oluyor. Kürtçe öğrenirken öğrenciler genellikle Kürtçenin yapısında bulunan gramatik cinsiyet nedeniyle zorlanıyorlar. Bu konuda daha fazla alıştırma yapabilmelerini sağlayan içerikler ürettik. Bu gramatik cinsiyet Türkçe’de yok. Dolayısıyla Türkçe’den Kürtçe öğrenirken insanlar biraz daha fazla zorlanabiliyor. Oysa İspanyolca, Fransızca, Almanca, Arapça gibi dillerde de bu durum var. Hatta diyebilirim ki Türkçe dışında, İngilizceden Kürtçe öğrenmek daha kolay. Çünkü Kürtçe’de, İngilizce gibi Hint Avrupa dil ailesinde olduğu için hem cümle yapıları, gramer yapıları hem de kelime havuzu aslında çok daha benzer. Dolayısıyla o örnekler üzerinden gidildiğinde Kürtçe daha kolay öğretilebiliyor” dedi.
YEREL AĞIZLARIN KÜRTÇESİ DE ÖZEL DERS OLARAK VERİLİYOR
İlbaş, öğrencilerin özel olarak bir bölgenin Kürtçesini öğrenebileceğini dile getirerek, “Örneğin bir Alman, Mardin’li bir Kürt’le evli olabiliyor ve eşinin ailesiyle Mardin Kürtçesiyle konuşması gerekiyor. Dolayısıyla Mardinlilerin konuştuğu Kürtçe’yi öğrenmek istiyor. Böyle spesifik örnekler de tabii ki onlara istedikleri yörenin Kürtçesini öğrettiğimiz oluyor. İstanbul Kürt Enstitüsü’nden tutalım diğer Kürt kurumlarının, dil kurumlarının ürettiği içerikler genelde standart diyebileceğimiz bir Kürtçeyle üretilmiş içerikler. Biz de Kurdolingo’da buna bağlı kalmaya çalıştık. Mûş Gimgimliyim (Varto), ama içerik üretmede, Serhad’ın büyük çoğunluğunda ve Amed civarında konuşulan Kürtçeyi aslında kullandık. Şu an standart Kürtçe diye geçen Kürtçeyi kullandığımızı söyleyebilirim” diye belirtti.
PLATFORMUN 32-33 ÜLKEDE KULLANICISI VAR
Platformun 33’ten fazla ülkede kullanıcısı olduğunu belirten İlbaş, şöyle devam etti: “Kürtler bu platformu asimilasyon nedeniyle kullanıyor. Türkler kültürel ilgi veya aile bağları nedeniyle öğrenmek istiyor” dedi.
‘KÜRTÇENİN GELİŞMESİNE KATKI SAĞLAYACAKTIR’
Yapay zeka araçlarını daha fazla kullanarak Kurdolingo web sitesinde yenilikler yapmayı planladığını dile getiren İlbaş, Kurdolingo’nun şu an için bir mobil uygulaması olmadığı içinde sesli kitapların, dünya klasiklerinin PDF’lerinin e-kitap versiyonlarının bulunduğu bir platform olduğunu kaydetti. İlbaş, “Mobil platformlara da girip buralarda mobil uygulamalarımızı da yayınlamak istiyoruz. Bu uygulamalar arasında işte çok dilli sözlük var. Kürtçenin lehçeleri arasında Arap alfabesini, Latin alfabesine çevirmeye yarayacak araç var. Trivia benzeri Kürtçe bilgi yarışması oyunu var. Kürtçe yazım kontrolü yaptıran araç var. Dolayısıyla bu araçları yapmak ve yaymak çok kolay oluyor. Platformda ayrıca meslek grupları için de özel dil kursları var. Doktorlar için Kürtçe, avukatlar için Kürtçe, gazeteciler için Kürtçe gibi. Dolayısıyla bu kurumların da bu tür platformlarla işbirliği geliştirmesi hem bu platformların gelişmesine hem Kürtçenin çok daha gelişmesine katkı sağlayacaktır” dedi.
‘KURDOLİNGO SAHİPLENMELİ’
Kürtçe’nin, anaokulundan üniversiteye kadar ana dilde eğitimin olması gerektiğini vurgulayan İlbaş, “Bu teknolojik araçları kullanarak çok kolay, çok ulaşılabilir, erişilebilir içerikler oluşturabiliriz. Önceleri Kürtçe sadece belli kurumlarda, günün belli günleri, belli saatlerde öğretilen bir şeydi. Örneğin Kürt Enstitüsü’nde haftanın sadece 3 saati gidip ders alabileceğiniz bir ortam vardı. Fakat eğer eviniz, işiniz çok uzaksa gidemiyordunuz. Veya batıda başka bir yerde yaşayan bir Kürdü düşünelim. Şehrinde Kürtçe eğitim veren bir yer yoksa buna da erişimi yoktu. Fakat artık böyle değil. Dünyanın herhangi bir yerindeki bir Kürt veya Kürtçe öğrenmek isteyen bir yabancı elindeki telefonla istediği kadar Kürtçe içeriğe ulaşabilir olmalı. Henüz öyle değil ama Kurdolingo bu ulaşılabilirliği sağlama yolunda bir adım. Birçok Kürt genci bununla ilgili başka araçlar çıkarabilir ve umut ediyorum belediyeler, barolar, tabip odaları bu girişimleri sahiplenir, yaymak için kullanır, destek olurlar” ifadelerini kullandı.
