Volodimir Zelenskiy’nin Viktor Orban’ın kişisel numarasını Ukraynalı askerlere vermeyi düşündüğünü açıklamasının ardından Brüksel’den, ‘Bu tür bir dil kabul edilemez. AB üye devletlerine yönelik tehditler olmamalıdır,’ açıklaması geldi.
Avrupa Komisyonu, Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’e, Druzhba petrol boru hattı üzerinden yükselen gerilimde provokatif söylemlerini hemen azaltmaları çağrısında bulundu.
Boru hattındaki petrol akışının durmasının ardından, Orban aralık ayında 27 AB liderinin onayladığı 90 milyar euro tutarındaki Ukrayna kredisine veto koymuştu.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı sözcüsü Olof Gill, cuma günü yaptığı açıklamada, “Şu anda çok fazla tırmandırıcı ve provokatif söylem var. Tüm taraflardan gelen bu tür söylemlerin ortak hedeflere ulaşmaya yardımcı olmadığını düşünüyoruz,” dedi.
Son 24 saat içinde Orban, “Ukrayna petrol ablukasını kırmak” için askeri güç kullanma tehdidinde bulundu. Buna karşılık Zelenskiy, Orban‘ı vetoyu kaldırmaya ikna etmek için Ukraynalı askerlere telefon numarasını vermeyi önerdi ve Budapeşte bunu “ölüm tehdidi” olarak kınadı.
Macaristan cuma günü Ukrayna’ya gitmekte olan ve 40 milyon dolar, 35 milyon euro ve 9 kilogram altın taşıyan bir banka kargosunu alıkoymuş ve Kiev bunu “devlet terörü” olarak kınamıştı.
Tartışma Brüksel’i de arada bıraktı.
Gill, “Bu konuda tüm taraflarla aktif görüşmeler içindeyiz,” dedi.
“Buradaki amacımız herkesin biraz sakinleşmesini, retoriği azaltmasını ve hedeflere ulaşmasını sağlamak: Rusya’ya saldırganlık savaşını sona erdirmesi için baskı yapmak, Ukrayna için kredi sağlamak (ve) üye ülkelerimizin enerji güvenliğine sahip olmasını sağlamak için mümkün olan her adımı atmak,” diye ekledi.
“Komisyon bu hedeflere ulaşılmasını sağlamak için tüm taraflarla sakin ve uyumlu bir şekilde çalışmaya devam edecektir.”
Zelenskiy’nin Ukraynalı askerlere Orban’ın numarasının verilmesi önerisi sorulduğunda, sözcü hoşnutsuzluğunu açıkça ifade etti.
Gill, “Avrupa Komisyonu olarak bu tür bir dilin kabul edilemez olduğu konusunda çok netiz. AB üyesi ülkelere yönelik tehditler olmamalıdır,” dedi.
Gill, anlaşmazlığı çözmeye yönelik diplomatik çabaların bir parçası olarak, Komisyon’un Druzhba’nın onarımını hızlandırmak için “olası mali desteği” incelediğini de sözlerine ekledi, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.
Von der Leyen’in yardımları
Boru hattının durumu, 27 Ocak’ta bir Rus insansız hava aracı (İHA) saldırısının rapor edilmesinden bu yana sıcak bir tartışma konusu haline geldi.
Süresiz yaptırım muafiyeti sayesinde Rus ham petrolünü alma hakkına sahip olan Macaristan ve Slovakya, Druzhba’nın çalışır durumda olduğunu ve “siyasi nedenlerle” kapatıldığını gösteren istihbarata sahip olduklarında ısrar ediyor.
Ukrayna ise tam tersini söylüyor, elindeki kanıtlar Druzhba’nın hasarlı olduğunu ve sevkiyata devam edemeyeceğini gösteriyor. Zelenskiy onarımın tamamlanmasının bir buçuk ay kadar sürebileceğini söylerken, sahadaki koşulların tehlikeli olduğu uyarısında bulundu.
Perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Paha biçilemez ve ödün verilemeyecek bazı şeyler ve ilkeler var,” dedi.
“Onlar (Ruslar) bizi öldürüyor ve biz Orban’a petrol vermek zorundayız çünkü zavallıcık, bu petrol olmadan seçimleri kazanamaz. Benim pozisyonum bu.”
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Zelenskiy’den onarım çalışmalarını hızlandırmasını bizzat istedi. Bu hafta başında von der Leyen Zelenskiy’i arayarak tüm taraflar için uygulanabilir bir çözüm bulmak üzere yapıcı ve iş birlikçi olmasını istedi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da Orban ve Zelenskiy arasındaki gerilimi azaltmak ve aralık ayında 27 lider tarafından varılan hassas anlaşmanın hayata geçmesini sağlamak için temaslarda bulunuyor.
Ancak Kiev ve Budapeşte arasındaki tehditlerin dramatik bir şekilde tırmanması uzlaşma girişimlerini sekteye uğratmış durumda. Brüksel’deki yetkililer Zelenskiy’nin Orban’ın telefon numarasıyla ilgili sözlerinde hata yaptığını ve Macar başbakanın bunu yeniden seçim kampanyasında kullandığını itiraf ediyorlar.
Orban’ın 12 Nisan’daki seçim öncesinde kamuoyu yoklamalarında geride olması diplomasiyi daha da karmaşık hale getiriyor. Yetkililer, tartışma uzadıkça ve 12 Nisan’a yaklaştıkça düğümün çözülmesinin daha da zorlaşacağından endişe ediyor.
Başlangıçta Brüksel, Kiev’in nisan ayı başında yeni bir para enjeksiyonuna ihtiyaç duyacağı varsayımıyla hareket etmişti, ancak zaman çizelgesi şimdi kayabilir.
Von der Leyen geçen hafta 90 milyar euroluk kredinin önünü açmak için “seçenekleri” olduğunu söyledi. Ancak bu seçeneklerin neler olabileceği konusunda henüz bir açıklama yapmadı.
Bu arada, Avrupa Komisyonu Başkanı, Slovakya Başbakanı Robert Fico ile görüşme daveti aldı. Görüşme için uygun tarih hâlen değerlendiriliyor.
/euronews/
