AMED (Nupel) – UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Hevsel Bahçeleri, meşhur kavaklıkları (dehl) ile tanınıyor. Elazığ’ın Palu ilçesinden gelerek onlarca yıldır bu bahçelerde kavakçılık yapan aileler, mesleklerinin inceliklerini ve kavakçılığın önemini Nupel TV’ye anlattı.
Sur’dan Hevsel’e Emek ve Çaba
Palu’nun farklı köylerinden gelen kavak emekçileri, yılların deneyimiyle Hevsel toprağını nakış gibi işliyor. Hûnekrek köyünden Selahattin, sürece toprağı traktörle sürerek başladıklarını belirtti. Tarım tekniğine dikkat çeken Selahattin, “Toprağı hazırladıktan sonra, filizlenmeye (tomurcuklanmaya) yeni başlamış kavak çeliklerini dikiyoruz” dedi.
Hatek köyünden (HDP’nin tutuklu eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın köyü) Muhammed ise ağaçların güçlendirilmesi üzerine ilginç bilgiler paylaştı. Muhammed, ağaç gövdesine yapılan “terişandin” (fazla veya özel kesikler atılması) işleminin ağacın daha düz ve güçlü büyümesini sağladığını ifade etti. Üreticilerin verdiği bilgilere göre, kavak ağaçları 5-6 yıl içinde kesim aşamasına gelerek endüstriyel odun halini alıyor.
Kavak üreticileri, bu yıl aşırı yağışlar nedeniyle iklim koşullarının işlerini düzenli yapmalarına engel olduğunu dile getirdi.
Kavak Dikmek İsteyenler İçin Tavsiyeler
Kavakçılık kültürünün emektarları, yeni ekim yapacaklar için şu tavsiyelerde bulunuyor:
1. Dikim Zamanı:
En uygun zaman sonbahar sonu veya bahar başıdır. Diyarbakır bölgesi için en güvenli zaman Mart ve Nisan aylarıdır.
2. Yer ve Toprak Seçimi:
- Su: Kavak “su içen” bir ağaçtır; bu nedenle nehir kenarları ve suyun bol olduğu araziler idealdir.
- Toprak: Toprak derin, zengin ve killi-kumlu yapıda olmalıdır. Çok tuzlu ve kireçli topraklardan kaçınılmalıdır.
3. Dikim Tekniği:
- Çukur: Çukurlar 50-60 cm derinliğinde kazılmalıdır.
- Mesafe: Sınır belirlemek için dikiliyorsa 2-3 metre; ancak endüstriyel amaçlıysa 4×4 veya 6×6 metre aralıklarla dikilmelidir.
- Can Suyu: Dikimden sonra hava boşluklarını kapatmak için derhal can suyu verilmelidir.
4. Bakım ve Uyarılar:
- Sulama: İlk 2-3 yıl, özellikle yaz aylarında sulama düzenli olmalıdır.
- Budama: Odun kalitesi için alt dallar kesilmelidir ancak ağacın tepe noktasına asla dokunulmaz.
- Uyarı: Kavak kökleri çok güçlü olduğu için bina temellerinden ve kanalizasyon borularından en az 10-15 metre uzağa dikilmelidir.
