Myanmar’daki askeri yönetim 28 Aralık’ta genel seçimlere başlayacağını duyurdu. Birçok kesim aşamalı olan seçimlerin cuntanın iktidarını güçlendirmek için bir aldatmaca olacağından dolayı karşı çıkıyor.
Bu, cuntanın 2021’de kanlı bir darbeyle iktidarı ele geçirmesinin ve demokratik olarak seçilmiş lider Aung San Sung Kyi’yi hapse atmasının ardından yapılacak ilk oylama olacak.
Myanmar o zamandan beri bir iç savaşın içinde; ordu ile etnik silahlı gruplar arasında ölümcül çatışmalar yaşanıyor ve bu grupların çoğu bölgelerinde oy kullanılmasına izin vermeyeceklerini söylüyor.
Ordu ülkenin büyük bir bölümünde kontrolü ele geçiren muhalif ayaklanmayı kontrol altına almakta zorlanıyor. Bu nedenle seçim yapılmasına yönelik planlar defalarca ertelenmişti.
Devlet medyası pazartesi günü yaptığı açıklamada, yaklaşık 55 partinin seçimlere kayıt yaptırdığını ve bunlardan dokuzunun ülke çapındaki sandalyeler için yarışmayı planladığını söyledi.
Myanmar Seçim Komisyonu yaptığı açıklamada, “Her iki parlamento için çok partili demokratik genel seçimlerin ilk aşaması 28 Aralık 2025 Pazar günü başlayacak” dedi.
Daha sonraki aşamaların tarihlerinin ise sonra duyurulacağını açıkladı.
Myanmar’ın büyük bir bölümünün muhaliflerin kontrolü altında ve savaş halinde olması nedeniyle bu seçimlerin yapılması, ülkenin askeri yöneticileri açısından zorlu bir lojistik tatbikat anlamına geliyor.
Ancak dört buçuk yıl önce felaket getiren darbeyi gerçekleştiren cunta lideri Min Aung Hlaing, oylamanın yapılması gerektiğini söyledi ve seçimi eleştiren veya engelleyen herkese ağır cezalar verileceği tehdidinde bulundu.
Darbeden önceki iki seçimi ezici bir çoğunlukla kazanan Suu Kyi liderliğindeki Ulusal Demokrasi Birliği’nin bu seçimde yarışmasına izin verilmeyecek.
Planlanan seçimler büyük ölçüde reddedildi, ancak Güneydoğu Asya ülkesinde istikrarı hayati bir stratejik çıkar olarak gören Myanmar’ın en güçlü komşusu Çin’in desteğine sahip .
Eleştirmenler, cuntanın seçimleri vekil siyasi partiler aracılığıyla iktidarını sürdürmek için kullanacağına inanıyor.
Birleşmiş Milletler’in Myanmar’daki insan hakları durumuyla ilgili özel raportörü Tom Andrews, haziran ayında cuntanın kendisine meşruiyet kazandırmak için “bir seçim tatbikatı serabı” tasarladığını iddia etmişti.
Andrews, uluslararası toplumu, “askeri cuntanın bu sahtekarlıktan sıyrılmasına izin vermemek için” seçimleri reddetmeye çağırdı.
Myanmar’da darbeden bu yana binlerce insan hayatını kaybetti. Darbe ülkenin büyük bölümünde ekonomiyi çökertirken, insani bir boşluk da yarattı.
Myanmar’da Mart ayında meydana gelen yıkıcı deprem ve uluslararası fon kesintileri de yaşandı ; bu durum savunmasız insanları çaresiz ve tehlikeli durumlara soktu.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu yılın başlarında BBC’ye yaptığı açıklamada, cuntanın mevcut koşullar altında yapılacak bir seçimin “uzaktan güvenilir” olarak değerlendirileceğini düşünmesinin “hayalperestlik” olacağını söylemişti .
STK, “Seçimlerin öncesinde şiddete son vermeleri, keyfi olarak gözaltına alınanların tamamını serbest bırakmaları ve muhalefet partilerini kapatmak yerine tüm siyasi partilerin kayıt yaptırıp seçimlere katılmasına izin vermeleri gerekiyor” dedi.
/BBC Word/
