Ukrayna’da savaş suçu işlediği gerekçesiyle Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından 2023 yılının Mart ayında hakkında uluslararası yakalama emri çıkarılan Putin, son iki buçuk yılda nadiren ülke dışına çıkıyor.
Çin’in resmi haber ajansı Şinhua’ya röportaj veren Rus lider, Tiencin’de yapılacak iki günlük zirve toplantılarında “ŞİÖ’nün gündemdeki zorluklar ve tehditlere karşı tepki verme ve Avrasya bölgesini paylaşan üyeler arasındaki dayanışmayı sağlamlaştırma yeteneğinin güçlendirileceğini” dile getirdi. Putin sözlerinin devamında, bu sayede “Daha adil bir çok kutuplu dünya düzeni yaratılma” sürecine katkı sağlanacağını vurguladı.
“Batı’nın yönetmediği bir güç bloğu”
Singapur’daki Nanyang Teknik Üniversitesi’nden Siyaset Bilimci Dyla Toh’a göre Pekin, ŞİÖ’yü uzun süredir, farklı ve daha “demokratik” bir uluslararası ilişkiler tarzı için “Batı tarafından yönetilmeyen bir güç bloğu” olarak konumlandırıyor.
Çin’in yanı sıra, Rusya, Hindistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Pakistan, Tacikistan ve Belarus’un üye olduğu Şanghay İşbirliği Örgütü’ne Afganistan ve Moğolistan gözlemci olarak katılıyor. Türkiye ile birlikte Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Nepal ve Sri Lanka ise örgütün diyalog ortakları arasında yer alıyor.
Pazartesi günü sona erecek olan zirve, örgütün kurulduğu 2001 yılından bu yana yapılan en geniş katılımlı buluşma olacak.
Çin ile Hindistan arasında yakınlaşma
Pazar günü başlayan zirvenin en önemli ikili görüşmelerinden biri, ev sahibi Çin’in lideri Şi ile komşu ülke Hindistan’ın başbakanı Modi arasında gerçekleşti. Dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip iki nükleer ülkesi yakın zamana kadar yer yer, sınır bölgesinde ufak çaplı çatışmalara varan gerginlikler yaşıyordu.
Şi ile bir araya gelen Modi, ülkesinin “Karşılıklı güven, saygı ve anlayış çerçevesinde” Çin ile olan ilişkisini geliştirmekte kararlı olduğunu dile getirdi. Narendra Modi, yayınladığı video mesajında “İki ülkede yaşayan 2,8 milyar insanın çıkarı bizim iş birliğimize bağlı” ifadelerini kullandı.
Uluslararası siyaset uzmanlarına göre, özellikle Donald Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı olmasından sonra küresel ticaret ve jeopolitik konularda yaşanan sorunlar Pekin ile Yeni Delhi’yi birbirine yakınlaşmanın zeminini hazırlamış durumda. Hindistan, bir yandan ABD ile olan ilişkilerini de iyileştirmeye çalışırken diğer yandan, Ukrayna’ya karşı bir saldırı savaşı yürüten Rusya ile de iyi ilişkilerine devam ediyor. Ukrayna’yı işgal eden Rusya’yı bugüne dek kınamayan Hindistan, söz konusu savaşta arabulucu rolü üstlenme niyetini sık sık dile getiriyor.
Zirveden sonra dev askeri geçit
ŞİÖ Zirvesi’nin Pazartesi günü sona ermesinden iki gün sonra başkent Pekin’de çok büyük bir askeri geçit töreni yapılacak. Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’nda yenilgiyi kabul etmesinin 80’inci yıl dönümü nedeniyle yapılacak olan törene aralarında Rusya Devlet Başkanı Putin ile Kuzey Kore Devlet Başkanı Kim Jong Un’un da olduğu 20’den fazla devlet ve ehükümet başkanının katılması bekleniyor.
/Deutsche Welle/
