Rusya Şubat 2022’den buyana Ukrayna’ya karşı geniş çaplı bir işgal harekatı başlattı. Ancak savaş her iki taraf açısında büyük yıkımlara neden olsa da zafer getirmiş değil.
Son verilere göre Rusya ilk kez Nisan 2026’da savaş alanında toprak kaybetti. Ancak bu savaşı kaybettiği anlamına mı geliyor?
F24’ten Sébastian Seıbt yazdı:
Savaş Araştırmaları Enstitüsü’nün (ISW) 2 Mayıs’ta yayınladığı rapora göre, Rusya Nisan ayında 2024’ten bu yana ilk kez Ukrayna’da toprak kaybetti.
Glasgow Üniversitesi’nde Ukrayna’daki savaş konusunda uzman olan Hüseyin Aliyev’e göre, Ukrayna, cephenin çeşitli bölgelerinde, Harkiv’in kuzeyindeki Sumy bölgesi de dahil olmak üzere, daha güneydeki Zaporizhzhia eyaletinde de yaklaşık 116 kilometrekare alan kazandı .
Rapora göre, Rusya’nın ilerleyişi Kasım 2025’ten bu yana önemli ölçüde yavaşladı ve 2026’da geçen yılın aynı dönemine kıyasla genel olarak durgun seyrediyor. Ancak savaşın değişen doğası ve Rusya’nın sızma taktiklerini daha fazla kullanması, yıllık karşılaştırmaları zorlaştırıyor.
ISW’nin yazdığına göre durum şu:
“Rus güçleri, kısmen cephe boyunca sürekli Rus ilerlemesi algısı yaratmak ve Rus başarılarını abartmak için Kremlin’in bilişsel savaş çabalarını desteklemek amacıyla sızma taktikleri kullanıyor. Ancak Rus güçleri, genellikle tartışmalı ‘gri bölgelerdeki’ Ukrayna mevzileri arasında yer alan bu sızma alanlarını kontrol etmiyor.”
Taktiksel geri çekilmeler mi?
Ancak Hollanda’daki Clingendael Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde askeri güvenlik ve Rus-Ukrayna savaşı uzmanı olan Erik Stijnman’a göre bu, tüm cephe boyunca stratejik bir yeniden konumlandırmayı içerecek büyük ölçekli bir askeri geri çekilme değil.
Estonya’nın Tallinn kentindeki Uluslararası Savunma ve Güvenlik Merkezi’nde Rusya uzmanı olan Ivan U. Klyszcz, bunların daha çok taktiksel geri çekilmelere benzediğini ve her iki tarafın da cephe hattı boyunca farklı noktalarda düşman savunmasını test ettiğini ekliyor.
Bununla birlikte, Moskova için durum 2025’in aynı dönemine göre çok daha vahim.
Aliyev’in belirttiğine göre, Rusya geçen yıl bu zamanlarda hava koşullarının iyileşmesiyle birlikte bahar-yaz taarruzuna çoktan başlamıştı. Rusya, Pokrovsk çevresi ve Kramatorsk şehri yönündeki bölgeler gibi öncelikli gördüğü cephelerde, mütevazı da olsa ilerleme kaydetmeyi başarıyor.
Daha az asker, daha çok insansız hava aracı
Klyszcz’e göre, Ukrayna’nın toprak kazanımları, Rus birliklerini sadece elde tutmak yerine taciz etme stratejisinin etkinliğini de gösteriyor.
Verona’daki Uluslararası Güvenlik Çalışmaları Ekibi’nde (ITSS) Rusya ve Ukrayna’daki savaş uzmanı olan Will Kingston-Cox’a göre, Ukrayna aynı zamanda Rus altyapısına yönelik giderek daha derin saldırılar düzenleme kampanyasını yoğunlaştırıyor ve bu da Moskova’yı kendi topraklarını savunmak için daha fazla kaynak ayırmaya zorluyor.
Aliyev’e göre Rus ordusu aylardır daha fazla asker seferber etmekte zorlanıyor ve bu kapsamda üniversitelerden daha agresif bir şekilde asker alımı yapıyor .
Klyszcz’in gözlemine göre, bu asker alım sorunları savaş alanında da görülebiliyor; birlikler geçen yıla göre daha az eğitimli ve daha az etkili.
Kingston-Cox’a göre, cepheye yeni asker bulmanın zorluğu, çok daha büyük bir nüfusa sahip olan Rusya’ya kıyasla Ukrayna için daha da büyük. Ancak, büyük ölçüde insansız hava araçları tarafından kontrol edilen cephe hattının gerçekleri, herhangi bir saldırıyı saldırgan için çok daha tehlikeli ve ölümcül hale getiriyor.
Yıpratma savaşı
Ukrayna artık bir başka teknolojik avantaja daha sahip: Starlink’in Rus birliklerinin uydularına erişimini kesme kararı, Rusya için büyük bir darbe oldu ve Rusya artık eskisi kadar etkili iletişim kurmakta zorlanıyor.
Şubat ayında Kremlin, daha önce birçok taktiksel iletişimin paylaşıldığı Telegram’a erişimi de kısıtlamaya başladı.
Moskova ve St. Petersburg’daki internet kesintileri Kremlin’in gözetim altında olduğuna dair endişeleri artırıyor.
Aliyev’e göre, Ukrayna’nın toprak kazanımları, ülkenin giderek daha stratejik bölgeleri geri almasına olanak sağlarsa, uzun vadeli etkilere sahip olabilir.
Bununla birlikte, Ukrayna’nın son dönemdeki toprak kazanımları abartılmamalıdır. Nisan ayında kaybedilen 116 kilometrekarelik alan, Rusya’nın Ukrayna savunmasını nihayetinde yok etmeyi başarması durumunda hiçbir anlam ifade etmeyecektir.
Stijnman’a göre bu artık gerçek bir yıpratma savaşı; toprak kazanımları, bir tarafın diğer tarafın dayanabileceğinden daha fazla kayıp verdirebilme yeteneğinden daha az önemli.
/F24/
