🔴Avrupa Parlamentosu, Türkiye’ye ilişkin yıllık raporu 381 oyla kabul etti. Raporda Adalet Bakanı Akın Gürlek hakkında yaptırım uygulanmasını öngören madde yer alırken, Türkiye’de demokratik gerileme, hukuk devleti ve temel haklara ilişkin eleştiriler öne çıktı.
Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye’ye ilişkin yıllık raporu 381 oyla kabul etti. 107 milletvekilinin karşı çıktığı, 171 milletvekilinin ise çekimser kaldığı raporda “süreç” vurgusu yapıldı.
Raporda Türkiye’nin otoriter bir modele doğru hızla ilerlemeye devam ettiği ifade edilirken, kalıcı barış için kurumsal bir çerçeve oluşturulması çağrısı yapıldı. Ayrıca “Hükümetin oyalama taktikleri süreci kırılgan hale getiriyor” ifadesine yer verildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek için yaptırım talebi
Raporda en dikkat çeken unsurlardan biri, Adalet Bakanı Akın Gürlek hakkında yaptırım uygulanmasını öngören maddenin de kabul edilmesi oldu. İspanyol AP üyesi Nacho Sanchez Amor’un hazırladığı metinde, Türkiye’deki demokratik gerileme gerekçe gösterilerek Gürlek’e yönelik varlık dondurma gibi kısıtlayıcı tedbirlerin değerlendirilmesi talep edildi. Raporda özellikle, kayyım atayan ve bu görevi üstlenen isimlerle baskı mekanizmasında kilit rol oynayan kişilere dikkat çekildi. Gürlek’in eski İstanbul Başsavcısı olarak yürüttüğü görevler ve ardından Adalet Bakanı olarak atanması, raporda “siyasi bir gündemi takip eden aktör” şeklinde nitelendirildi.
Demokratik standartlar ve reform eksikliği
Raporda, Avrupa Birliği’nin genişleme politikasının yeniden ivme kazandığı bir dönemde Türkiye’nin demokratik reform eksikliği nedeniyle bu fırsat penceresini değerlendiremediği belirtildi.
Türkiye’nin AB üyeliğine bağlılığını yineleyen açıklamalarına rağmen üyelik sürecini etkileyen temel sorunların çözülmediği ifade edildi.
Hukuk devleti vurgusu
AP raporunda Türkiye’ye hukuk devleti, insan hakları, demokratik standartlar, basın özgürlüğü ve temel haklar alanındaki eksiklikleri gidermesi çağrısı yapıldı. Ayrıca Türkiye’nin iyi komşuluk ilişkilerine ve uluslararası hukuka saygı göstermesi gerektiği vurgulandı.
Raporda, Türkiye’nin Yunanistan ve Kıbrıs’ın egemenlik haklarını ihlal etmeyi sürdürdüğü değerlendirmesi yer alırken, AB kurumları ile bazı üye devletlerin bu gelişmelere verdiği sınırlı tepki de eleştirildi. Avrupa Birliği’ne Türkiye’de demokrasi ve hukuk devletinin korunması konusunda daha güçlü bir tutum alma çağrısı yapıldı.
AB üyelik süreci
Raporda Türkiye’nin AB üyelik müzakerelerinin 2018 yılından bu yana fiilen durduğu belirtilirken, buna rağmen Türkiye’nin stratejik ve jeopolitik önemini koruduğu ve NATO müttefiki olmaya devam ettiği kaydedildi.
AB’nin 2025 Komisyon raporunda da yer alan, demokratik standartlar, hukukun üstünlüğü, yargının bağımsızlığı ve temel haklara saygıya ilişkin endişelerin Türk hükümeti tarafından dikkate alınmadığı ifade edildi.
Mutlak butlan kararı yer aldı
Raporda, 36. Ankara Temyiz Mahkemesi’nin Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) olağan ve olağanüstü kongrelerini iptal etme kararı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da dahil olmak üzere muhalefet mensuplarına yönelik suçlamalar, tutuklamalar, kovuşturmalar ve görevden almaların hukuk devleti ve temel haklar açısından soru işaretleri yarattığı belirtildi.
Raportörden değerlendirme: Otoriter bir modele hızla ilerliyor
Sosyalist ve Demokratlar Grubu’ndan İspanyalı raportör Sancho Nachez Amor şunları ifade etti:
“Türkiye, tamamen otoriter bir modele doğru hızla ilerlemeye devam ediyor. Ana muhalefet partisi CHP’yi ve meşru liderliğini hedef alan son olay, demokratik çoğulculuğun ve hukukun üstünlüğünün daha geniş çapta aşınmasının en son örneğidir ve siyasi amaçlar için bir silaha dönüştürülen yargının rolünü ortaya koymaktadır. Böylesine ciddi bir durum karşısında, Türkiye’de devam eden demokrasinin yıkımına göz yuman Komisyon, Avrupa Dışişleri Servisi (EEAS) ve üye devletlerin sessiz kalmasından derin endişe duyuyoruz. Bu sessizlik, AB’nin imajını ve güvenilirliğini zedeliyor ve Türk toplumunun en Avrupa yanlısı ve demokrasi yanlısı kesimlerini daha da uzaklaştırıyor; bunun tersine çevrilmesi yıllar sürebilecek sonuçlar doğurabilir.”
/Kaynak: İlke TV/
