🔴ABD Başkan Yardımcısı JD Vance İsrail’e sert sözlerle tepki gösterdi, “kalan tek müttefikinizi eleştirmeyin” dedi.
“İsrail’e sempati duyan tek devlet başkanı”
Vance, Beyaz Saray’da gazetecilere verdiği brifingde, “Donald Trump şu anda dünya üzerinde İsrail’e sempati duyan tek devlet başkanı ve aynı zamanda dünya süper gücünün devlet başkanı” dedi. Vance sözlerine şöyle devam etti:
“Eğer İsrail hükümetinin kabinesinde olsaydım, dünyada hâlâ sahip olduğum tek güçlü müttefike saldırmazdım.”
İki ülke 28 Şubat’ta İran’a karşı savaşı birlikte başlatmış ancak ilerleyen süreçte Trump, Tahran ile varılan ateşkesi riske atarak Lübnan saldırılarını sürdüren İsrail’i eleştirmişti.
“Silahlarınızın üçte ikisini biz ödedik”
Vance’in İsrail’e yönelik konuşmasında “Son üç ayda, vatanınızı koruyan savunma silahlarının üçte ikisi Amerikan elleriyle üretildi ve Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla ödendi” demesi dikkat çekti.
Vance ayrıca, “İsrail’in sorunu Donald Trump değil ve İsrail’de en büyük sorununun ABD Başkanı olduğunu düşünen kim varsa, durumun gerçeğiyle yüzleşmesi gerekiyor” dedi.
Öte yandan Perşembe günü yayımlanan New York Times röportajında Vance, anlaşmaya saldıran isimler arasında İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in adını doğrudan andı. Vance, Times’a verdiği demeçte, “Onlara vereceğim yanıt şu olurdu: Tam olarak öneriniz nedir? Dokuz milyon nüfuslu bir ülkesiniz. Sahip olduğunuz her ulusal güvenlik sorununu öldürerek çözemezsiniz” dedi.
/Kaynak: Deutsche Welle/
Trump: Beyrut’ta binaları yıkmanıza gerek yok
Trump’ın kendisi de, özellikle Lübnan’daki Hizbullah militanlarına yönelik İsrail saldırılarındaki yüksek ölü sayısına giderek daha eleştirel bir tutum sergiliyor. Trump, Çarşamba günü Fransa’da düzenlenen G7 zirvesinde yaptığı basın toplantısında, “İki İHA çöle atılıp zararsızca düştüğünde Beyrut’ta binaları yıkmanıza gerek yok. Daha iyi davranabilirler ve açıkçası daha iyi bir iş çıkarabilirler” dedi.
Trump, Perşembe günü İsrail ve diğer Ortadoğu ülkelerini ateşkese bağlı kalmaya çağırdı; Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Lübnan, Hizbullah ve İsrail dahil tüm cephelerde tam bir ateşkes bekliyoruz” dedi.
Vance İsviçre’ye gitmiyor
Öte yandan Vance’in, İran ile savaşı sona erdiren anlaşmanın ardından Cuma günü İsviçre’de yapılması planlanan görüşmelere katılmayacağı bildirildi. Beyaz Saray toplantının iptal edildiğini açıkladı.
Bu hafta imzalanan anlaşmanın, İran’daki çatışmayı sona erdirmesi, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması ve Tahran’ın nükleer programı dahil daha geniş kapsamlı konularda 60 günlük bir görüşme sürecini başlatması öngörülüyordu.
Bir Beyaz Saray sözcüsü Perşembe akşamı yaptığı açıklamada, “Bu görüşmelerin lojistiği hiçbir zaman basit ya da öngörülebilir olmadı. Şu an itibarıyla Başkan Yardımcısı bu gece yola çıkmıyor… Teknik görüşmelere en kısa sürede başlamayı umuyoruz” ifadelerini kullandı.
İran’da Tasnim ajansı, İran heyetinin İsviçre’ye yapacağı seyahatle ilgili “hiçbir şeyin teyit edilmediğini” duyurmuştu.
Barış mutabakat metnini dün Trump ve İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan ayrı ayrı imzalamıştı.
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, Perşembe günü anlaşmayı çekincelerine rağmen onayladığını açıkladı. Hamaney açıklamasında, “Pezeşkiyan dahil yetkililerin ‘İran milletinin haklarını koruma’ taahhüdü nedeniyle iznimi verdim” ifadelerini kullandı. Hamaney, ABDile “yüz yüze görüşmelerin” gelecekte yapılacağını ancak bunun “düşmanın bakış açısını kabul etmek” anlamına gelmediğini sözlerine ekledi.
Hürmüz’den geçişler başladı
ABD ordusu Perşembe günü, İran’a giden ve İran’dan çıkan gemileri engelleyen deniz ablukasını kaldırdığını duyurdu. Ancak savaş gemilerinin “bölgede kalmaya devam edeceği” bildirildi.
Petrol ve doğal gaz taşımacılığında kritik bir darboğaz olan Hürmüz Boğazı’nda ise gemi trafiği hâlâ sınırlı. Deniz trafiği takip kuruluşlarına göre, Perşembe günü üç Suudi petrol tankeri ile sıvılaştırılmış doğal gaz yüklü bir Fransız gemisi boğazdan geçerek Körfez’den ayrıldı. Bu savaş öncesi trafiğe kıyasla oldukça düşük bir sayı.
İran Devlet Televizyonu, ülkenin Yüksek Milli Güvenlik Konseyi açıklamasına atfen, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş talep eden gemilerin, yeni kurulan ve boğazın denetiminden sorumlu bir devlet kurumuna başvurması gerektiğini bildirdi. Açıklamada, “60 günlük süre boyunca başvuru sahiplerinden hiçbir ücret alınmayacağı” vurgulandı.
