Dezenformasyon Avrupa demokrasisini tehdit ediyor

G├╝ndemMedya
­čö┤ Avrupa Parlamentosu se├žimleri ├Âncesinde sahte haber say─▒s─▒ artt─▒, uzmanlar dezenformasyonla m├╝cadele i├žin ├Âzen g├Âsterme ├ža─čr─▒s─▒ yap─▒yor. Bu arada AB, Kremlin propagandas─▒na kar┼č─▒ ilave ad─▒mlar konusunda uzla┼čt─▒…
Deutsche Welle’nin haberi:

6-9 Haziran tarihlerinde yap─▒lacak Avrupa Parlamentosu se├žimlerine geri say─▒m ba┼člarken, sahte siyasi haber ve dezenformasyon giri┼čimlerinde art─▒┼č g├Âzlemleniyor.

En ├žarp─▒c─▒ ├Ârneklerden biri, Fransa’n─▒n sa─čc─▒ pop├╝list siyaset├žisi Marine Le Pen’e destek i├žin haz─▒rlanan deepkfake (derin sahte) videolar.

Deepfake videolu se├žim kampanyas─▒

Nisan ay─▒nda, Amandine Le Pen ve Lena Mar├ęchal isimli iki g├╝zel kad─▒n─▒n┬áTiktok’taki┬ápayla┼č─▒mlar─▒, ye─čenleri olduklar─▒n─▒ s├Âyledikleri Marine Le Pen ve partisi Ulusal Birlik (Rassemblement National) i├žin ba┼člatt─▒klar─▒ se├žim kampanyas─▒ yo─čun ilgi ├žekti.

Payla┼č─▒mlar ├Ânce, “Bir se├žim kampanyas─▒ ancak bu kadar seksi olabilir” yorumlar─▒na yol a├žt─▒. Ancak bir s├╝re sonra bu al─▒ml─▒ gen├ž kad─▒nlar─▒n Le Pen’in┬á ye─čenleri olmad─▒klar─▒, hatta hi├ž var olmad─▒klar─▒,┬áyapay zeka┬áyard─▒m─▒yla yarat─▒lan karakterler olduklar─▒, videolar─▒n deepfake oldu─ču ortaya ├ž─▒kt─▒.

Marine Le Pen ile ger├žek ye─čeni Marion Mar├ęchal’in y├╝zlerinden yararlan─▒larak yarat─▒lan karakterlerle ├╝retilen videolarda sahte ye─čenler “teyzeleri” Marine Le Pen’e hayranl─▒k duyduklar─▒n─▒, “gururlu Frans─▒z kad─▒nlar─▒ olduklar─▒n─▒” s├Âyl├╝yorlar. Art─▒k sahte ye─čenlerin TikTok hesaplar─▒na eri┼čilemiyor. Bu videolarla, ne ama├žland─▒─č─▒ konusunda ise ┼ču de─čerlendirme yap─▒l─▒yor: Avrupa Parlamentosu se├žimleri ├Âncesinde a┼č─▒r─▒ sa─č─▒ gen├ž, dinamik ve ├žekici g├Âstermek.

Sahte haberler Von der Leyen’─▒ da hedef ald─▒

Son d├Ânemde y├╝r├╝t├╝len┬ásiyasi dezenformasyon┬ágiri┼čimleri Avrupa Komisyonu Ba┼čkan─▒ Ursula von der Leyen’─▒ da hedef ald─▒.

ABD’li yazar Norman Finkelstein sosyal medya hesab─▒ ├╝zerinden von der Leyen’─▒n aile alb├╝m├╝nde yer ald─▒─č─▒ iddias─▒yla bir foto─čraf payla┼čt─▒. Foto─črafta Hitler ile el s─▒k─▒┼čan bir kad─▒n g├Âr├╝l├╝yor. Finkelstein payla┼č─▒m─▒nda bu kad─▒n─▒n von der Leyen’─▒n b├╝y├╝kannesi oldu─čunu iddia ediyor, Komisyon Ba┼čkan─▒’n─▒n┬á “B├╝y├╝kannem o andan itibaren bir ay s├╝reyle elini y─▒kamad─▒” dedi─čini de aktar─▒yor. Finkelstein’in, von der Leyen ve ailesinin Nazi sempatizan─▒ oldu─čunu ├Âne s├╝rd├╝─č├╝ sosyal medya hesab─▒n─▒ yakla┼č─▒k yar─▒m milyon ki┼či takip ediyor.

Oysa ne foto─čraftaki kad─▒n von der Leyen’─▒n b├╝y├╝kannesi ne de payla┼č─▒mda yer alan ifadeler von der Leyen’a ait. Foto─črafta yer alan kad─▒n─▒n ismi Hildegard Zantop, 1937 y─▒l─▒nda Nasyonal Sosyalistler taraf─▒ndan d├╝zenlenen bir etkinlikte ├žekilmi┼č bu foto─čraf, Do─ču Prusya foto─čraf ar┼čivinde yer al─▒yor. Bu arada Finkelstein’─▒n, Alman siyaset├ži von der Leyen’─▒ hedef ald─▒─č─▒, “Nazi prensesi” ve “Bayan soyk─▒r─▒m” diye hakaretler etti─či ba┼čka payla┼č─▒mlar─▒ da bulunuyor.

Spoofing ile aldatma da yayg─▒nla┼č─▒yor

Son aylarda dikkat ├žeken bir di─čer dezenformasyon y├Ântemi de “spoofing” kapsam─▒nda, yani bir kimlik ya da IP adresinin taklit edilmesi yoluyla yap─▒lan sahtekarl─▒k. Kamuoyu bu yolla da aldat─▒lmak isteniyor.

Sa─čc─▒ pop├╝list Almanya i├žin Alternatif (AfD) partisinin Avrupa Parlamentosu liste ba┼č─▒ aday─▒ Maximilian Krah ile ilgili bir haber buna ├Ârnek olu┼čturuyor. ─░nternette, “AfD’nin Avrupa liste ba┼č─▒ aday─▒n─▒n sekiz ├žocu─čuna 82 bin 784 euro nafaka borcu var!” ba┼čl─▒kl─▒ bir haber dola┼čmaya ba┼člad─▒. Haber, Bild gazetesinin internet sitesinde yay─▒mlanm─▒┼č gibi g├Âr├╝n├╝yor, oysa bu haber o sitede hi├ž yay─▒mlanmam─▒┼č.

Siber su├žlular, bu y├Ânteme ba┼čvurduklar─▒nda, g├╝venilir bir kimli─če sahip gazetelerin kimliklerini taklit ediyor. ├çok say─▒da ki┼či, bu tuza─ča d├╝┼č├╝yor, bu linki ger├žek bir habermi┼č gibi payla┼č─▒yor, haberle ilgili yorumlar yap─▒yor.

T─▒pk─▒ internette yay─▒lan “Ye┼čiller Almanya’y─▒ uyuttu” ba┼čl─▒kl─▒ sahte haberde oldu─ču gibi. Alman haber dergisi Der Spiegel’in tasar─▒m─▒ taklit edilerek payla┼č─▒lan haberde, Alman koalisyon h├╝k├╝metinin ortaklar─▒ndan Ye┼čiller, “iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele ederken halk─▒n yoksulla┼čmas─▒na yol a├žmakla” su├žlan─▒yor. Oysa daha dikkatli bak─▒ld─▒─č─▒nda bu sahte haberin yer ald─▒─č─▒ internet sayfas─▒n─▒n adresinin spiegel.ltd oldu─ču yani derginin spiegel.de olan ger├žek internet sayfas─▒ olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lebiliyor.

Demokrasiyi tehdit ediyor mu?

Peki, Avrupa Parlamentosu se├žimleri ├Âncesinde yo─čunla┼čan bu sahte haber ve dezenformasyon giri┼čimleri Avrupa demokrasisini tehdit ediyor mu? ABD’de son ba┼čkanl─▒k se├žimleri sonras─▒nda, 6 Ocak 2021 ya┼čanan Kongre bask─▒n─▒na benzer geli┼čmeler Avrupa’da da ya┼čanabilir mi?

Almanya’n─▒n sayg─▒n d├╝┼č├╝nce kurulu┼člar─▒ndan Bertelsmann Vakf─▒’n─▒n ┼×ubat ay─▒nda yapt─▒─č─▒ bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre, Almanlar─▒n y├╝zde 81’i internette dezenformasyonun yay─▒lmas─▒n─▒ ├Ânemli bir sosyal risk olarak g├Âr├╝yor.

Alman ileti┼čim bilimci Christian Hoffmann ise hem Almanya hem de yurtd─▒┼č─▒ndaki baz─▒ akt├Ârlerin kendi ama├žlar─▒ do─črultusunda stratejik dezenformasyon yayd─▒klar─▒na i┼čaret etmekle birlikte, bunun demokrasiyi tehdit edecek bir boyutta olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝┼č├╝nde.

“Alman medyas─▒ ve siyasi sistemi bir hayli diren├žli”

Bilim Medya Merkezi (Science Media Center) portal─▒na konu┼čan Hoffmann, ABD’de daha ileri boyutta kutupla┼čma oldu─čunu, ├Âzellikle siyaset├žiler ve medyan─▒n dezenformasyonun yay─▒lmas─▒na yol a├žt─▒─č─▒n─▒, bunun da Amerikan kamuoyunu dezenformasyona daha a├ž─▒k hale getirdi─čini anlat─▒rken, “Avrupa’da y├╝r├╝t├╝len ara┼čt─▒rmalar dezenformasyonun daha az yay─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor. Medyam─▒z ve siyasi sistemiz bir hayli diren├žli oldu─čunu kan─▒tl─▒yor” dedi.

Bunda Alman kamuoyunda sosyal medya payla┼č─▒mlar─▒na kar┼č─▒ tak─▒n─▒lan ihtiyatl─▒ tutumun etkili oldu─čuna vurgu yapan Hoffmann, Rusya’n─▒n Ukrayna sava┼č─▒ ile ilgili dezenformasyon kampanyas─▒n─▒ ├Ârnek g├Âsterdi. Rusya’n─▒n bu konudaki dezenformasyon ├žabas─▒n─▒n Almanya’da “┼ču ana kadar pratikte etkisiz kald─▒─č─▒n─▒” s├Âyleyen Hoffman, n├╝fusun b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunun sayg─▒n kaynaklara g├╝venmeye devam etti─čini, sosyal a─člardaki i├žeriklere y├Ânelik ┼č├╝phecili─čin de y├╝ksek oldu─čunu kaydetti.

Medya psikolo─ču Lea Frischlich ise┬ádezenformasyona kar┼č─▒ direncin┬áb├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒d─▒─č─▒na dikkat ├žekiyor.

Frischlich, dezenformasyonun e┼čitsizlik, kutupla┼čma ve g├╝ven kayb─▒ gibi toplumsal fay hatlar─▒n─▒ hedef almas─▒ halinde bunun ├Ânyarg─▒lar─▒ art─▒rabilece─či ve demokratik g├Âr├╝┼č olu┼čturma s├╝recini zorla┼čt─▒rabilece─či uyar─▒s─▒nda bulunuyor.

Bu nedenle sosyal medyada do─čru bilgilerin payla┼č─▒lmas─▒ i├žin kullan─▒c─▒lara dikkat etme ve ├Âzen g├Âsterme ├ža─čr─▒s─▒ yapan Frischlich, “T─▒klama, be─čeni ve payla┼č─▒mlardan ├Ânce derin bir nefes almak ├Ânemli” dedi.

AB’den Kremlin propagandas─▒na kar┼č─▒ ilave ad─▒mlar

Bu arada┬áAB ├╝yesi ├╝lkeler┬á├çar┼čamba g├╝n├╝┬áKremlin’in propagandas─▒n─▒┬áyaymakla su├žlad─▒klar─▒ d├Ârt Rus yay─▒n kurulu┼čuna daha yapt─▒r─▒m uygulanmas─▒ ve yay─▒n yasa─č─▒ getirilmesi konusunda anla┼čt─▒.

Avrupa Komisyonu Ba┼čkan Yard─▒mc─▒s─▒ Vera Jourova, “D├Ârt Kremlin ba─člant─▒l─▒ propaganda a─č─▒ yapt─▒r─▒m listesine eklendi” a├ž─▒klamas─▒n─▒ yaparken bunlar─▒ ┼č├Âyle s─▒ralad─▒: Voice of Europe, RIA Novosti, Izvestija ve Rossiyskaya Gazeta.

├çekya istihbarat servisi Mart ay─▒nda Prag merkezli Voice of Europe’u Rus propagandas─▒ i├žin kulland─▒─č─▒n─▒ iddia etti─či bir ┼čebekeyi ├ž├Âkertti─čini duyurmu┼čtu, yay─▒n kurulu┼čunu da ulusal yapt─▒r─▒m listesine dahil etmi┼čti.

Bel├žika makamlar─▒ da bu yay─▒n organ─▒n─▒n Avrupal─▒ milletvekillerine Moskova’n─▒n g├Âr├╝┼člerini yaymalar─▒ i├žin para ├Âdemek amac─▒yla kullan─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒ ├╝zerine bir soru┼čturma ba┼člatt─▒.

Baz─▒ AB’li siyasiler ve uzmanlar, Kremlin’i Haziran ay─▒nda yap─▒lacak Avrupa Parlamentosu se├žimlerine m├╝dahale etme ama├žl─▒ operasyonlar y├╝r├╝tmekle su├žluyor.

Etiketler: ├ľne ├ž─▒kanlar

İlginizi Çekebilir

Nuri F─▒rat: Bir ÔÇśGayr-i M├╝fidinÔÇÖ Portresi; Ziya G├Âkalp
Kemal Okutan: Kobani Kumpas Davas─▒ Ve Direni┼č

├ľne ├ç─▒kanlar