🔴 Fransa’nın Evian kentinde bir araya gelecek G7 liderleri, Ukrayna savaşı ile İran’ı ele alacak. ABD Başkanı Trump ile ilişkiler de zirvenin gündeminde.
G7 Zirvesi denildiğinde akla dünya siyasetinin en büyük sahnesi geliyor. Bu kez adres, Fransa’nın Cenevre Gölü kıyısındaki Evian kenti. Çünkü “Dünyanın yedi önde gelen sanayi ülkesi” olarak nitelenen grubun dönem başkanlığını bu yıl Fransa yürütüyor.
2026 yılı aynı zamanda Avrupalı liderlerin, son derece öngörülemez olarak görülen ABD Başkanı Donald Trump ile bir kez daha bir araya gelmesi anlamına geliyor. G7 ülkeleri ABD, Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya, Kanada ve İtalya’dan oluşuyor.
Bu ekonomik güçlerin buluşması, her zamanki gibi en üst düzey güvenlik önlemlerini de beraberinde getiriyor. Evian ve çevresinde yeniden kitlesel protestolar düzenleneceği duyuruldu. Protestolarda küresel göç hareketleri, iklimin korunması, zenginlerle yoksullar arasındaki uçurum ve bunlara karşı gelişen, zaman zaman şiddete varan tepkiler gündeme geliyor.
Tıpkı 2003 yılında, yine Evian’da düzenlenen ve Rusya’nın da katıldığı G8 Zirvesi sırasında olduğu gibi. O dönemde çok sayıda iş yeri yağmalanmış, onlarca milyon euro tutarında zarar meydana gelmişti.
“G7 liberal demokrasilerin buluşma noktası olmaya devam ediyor”
G7 Zirvesi öncesinde bu yıl da aynı soru soruluyor: Dünyanın en güçlü liderlerini bir araya getiren ve ekonomik konuların gayriresmî biçimde ele alındığı bu format, günümüzün gerçek güç dengelerini hâlâ yansıtıyor mu? Örneğin yeni süper güç Çin bu masada yer almıyor.
Berlin Özgür Üniversitesi’nde (FU) siyaset bilimi profesörü ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Diana Panke, DW’ye yaptığı değerlendirmede bu formatın hâlâ doğru olduğunu savunuyor:
“G7 formatı, o dönemin önemli sanayi ülkelerinin liberal demokratik yönelimli gayriresmî buluşması olarak kuruldu. Çin bu tanıma uymuyor.”
Rusya ise Soğuk Savaş’ın ardından başlangıçta bu değerlere bağlılık göstermesi nedeniyle gruba dahil edilmişti. Ancak Moskova, 2014’ten bu yana toplantılara davet edilmiyor. Böylece G8 yeniden G7’ye dönüştü.
Panke, G7’nin değerinin iyi hazırlık süreçlerinden de kaynaklandığını belirtiyor. Maliye ve ekonomi bakanlarının ticaret konularında, kalkınma bakanlarının ise kendi alanlarında ön çalışmalar yürüttüğünü hatırlatan Panke, örnek olarak G7 maliye bakanlarının Ukrayna savaşı konusunda yürüttüğü temasları gösteriyor:
“Burada esas olarak Rusya’nın, Ukrayna’ya yönelik acımasız saldırı savaşının reddedildiği konusunda karşılıklı güvence verilmesi söz konusuydu.”
Ukrayna: Barış görüşmeleri için gerçekten umut var mı?
Ukrayna’nın geleceği Evian’daki zirvenin önemli başlıklarından biri olacak.
Alman hükümet çevrelerinden gelen değerlendirmelere göre, Rusya ile yaşanan savaşta askerî dengeler son aylarda değişti. Ukrayna’nın elde ettiği bazı başarılar sayesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile barış müzakerelerine kapı aralanabileceğine dair umutlar doğdu. Avrupalılar ise bu süreçte mutlaka masada yer almak istiyor.
Fransız yetkililer, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Salı sabahı G7 oturumlarından birine katılacağını açıkladı. Ancak bunun video bağlantısıyla mı yoksa bizzat mı olacağı henüz netleşmedi.
Ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Çarşamba günü yaptığı açıklamada şöyle konuştu:
“Bu bizim için çok önemli. Çünkü G7 içinde Ukrayna’ya desteğe ilişkin ortak anlayışı yeniden tesis etmemiz gerekiyor.”
Başka bir ifadeyle, Ukrayna savaşının yeniden Donald Trump’ın gündeminde üst sıralara taşınması hedefleniyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Perşembe günü Federal Meclis’te yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Kalıcı bir barış ancak Ukrayna’nın, Rusya’nın, ABD’nin ve Avrupa’nın katılımıyla yürütülecek müzakerelerle sağlanabilir. Bunun başka bir yolu yok.”
Trump’ın doğum günü nedeniyle zirvenin tarihi değiştirildi
Diana Panke’ye göre zirvenin ikinci önemli başlığı olan ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş. G7 Zirvesi’nin başladığı gün ABD ve İran savaşı sona erdirecek anlaşma metni üzerinde uzlaşmaya varıldığını duyurdu. Anlaşmanın imzalanması ve uygulanması halinade Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması bekleniyor.
Panke’ye göre, bu sayede savaşın ekonomi üzerindeki olumsuz etkisi bir nebze de olsa hififletilebilir:
“Öncelikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açık, güvenli ve ek ücretlere tabi olmadan kullanılabilir hâle gelmesi konusunda uzlaşılması söz konusu. Böylece ticaret zincirlerinin daha fazla zarar görmesi engellenebilir.”
Küresel gelişmeler dikkate alındığında, Fransız organizatörler Trump’ın katılımını kesinleştirmesini bile başarı olarak görüyor.
Cenevre Gölü kıyısındaki zirvenin tarihi ayrıca yeniden düzenlendi. Böylece Trump, 14 Haziran Pazar günü 80’inci yaş gününü ABD’de kutlayabildi. Ev sahibi Fransa’nın Cumhurbaşkanı Macron, Trump’ın doğum gününü ülkesinde kutlayabilmesi için zirvenin başlangıç tarihini bir gün ertelemişti.
ABD tarafı, yapay zekânın ekonomik potansiyelinin de gündeme alınmasını istedi. Bu nedenle Fransızlar, aralarında San Francisco merkezli OpenAI’ın CEO’su Sam Altman’ın da bulunduğu bazı teknoloji dünyası temsilcilerini Evian’a davet etti.
Geçen yıl Kanada’da düzenlenen G7 Zirvesi’nde olduğu gibi, bu yıl da yedi liderin ortak bir sonuç bildirgesi imzalaması beklenmiyor. Bunun yerine belirli başlıklarda ayrı anlaşmalar yapılması planlanıyor.
Tüm katılımcılar, bu kez Donald Trump ile yeni bir gerilim yaşanmamasını umuyor. Zira ABD Başkanı, 2025 yılında Kanada’da düzenlenen zirveyi planlanandan önce terk etmişti.
