Son yıllarda İngiltere’de gençlerde rastlanan birçok kanser türünde artış gözlemleniyor. Bunun sadece İngiltere’de değil birçok ülkede de yaygın bir eğilim olduğu belirtiliyor.
Bilim insanlarına göre aşırı kilo bu artışın başlıca nedeni.
BBC sağlık editörlerinden James Gallagher yazdı:
Yapılan büyük bir araştırmaya göre İngiltere’de gençlerde on bir kanser türünün giderek daha yaygın hale geldiğini gösteriyor.
Kanser oranlarındaki artışın nedenine dair tam bir açıklama hâlâ bulunamamıştı
Ancak araştırmalar insanların on yıllardır giderek daha fazla kilo almasının, olayın tamamı olmasa da, muhtemelen bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Kanser Araştırma Enstitüsü ve Imperial College London’daki bilim insanları, gençlerde kanserin hala nadir olduğunu ve herkesin sağlıklı bir yaşam tarzı sürerek riskini azaltabileceğini vurguladı.
Kanser vakalarının 18-19 yaşlarında, 20’li, 30’lu ve 40’lı yaşlarda artmasının nedeni, bilim insanlarını yıllardır şaşırtıyor.
Portsmouthlu Bradley Coombes, bağırsak kanserinden öldüğünde henüz 23 yaşındaydı. Annesi Caroline Mousdale, oğlunun bağırsak kanserinin birçok “uyarı işareti” belirtisini göstermesine rağmen, bu hastalığa yakalanmak için çok genç olduğu gerekçesiyle sıklıkla göz ardı edildiğini söyledi.
Kadın, oğlunun “gerçekten formda ve sağlıklı bir genç adam” olduğunu, yarı profesyonel bir futbol sözleşmesi imzalamak üzere olduğunu ve hayattan çok memnun olduğunu söyledi. Ona karşı herhangi bir risk oluşturacak bir durum olmadığını da ekledi.
Ancak üniversitedeki ilk yılından sonra çok kilo kaybetti ve karnında ağrılar başladı. Ardından ishal ve dışkısında kan görüldü.
Teşhis konulması 18 ay süren belirtilerden sonra gerçekleşti. Bağırsaklarının video kaydıyla yapılan kolonoskopi işlemine gelindiğinde, kanser o kadar büyümüştü ki kameranın içeri girmesini engelliyordu.
Ameliyat ve kemoterapi tümörünü durduramadı ve Bradley, köpeği Buster’ın yanında hayata veda etti.
Caroline, “Her ebeveyn gibi ben de onun futbol hayallerini gerçekleştireceğine, harika bir hayat yaşayacağına inanıyordum ve erken evre bağırsak kanseri teşhis edilmediği için bu hayalleri elinden alındı,” diyor.
Caroline Mousdale, genç oğlunun ve diğer genç yetişkinlerin neden kanserden öldüğünü öğrenmek istiyor.
Bir kişinin neden kansere yakalandığını bilmek nadir rastlanan bir durumdur. Ancak bir bilim insanı ekibi, kanser ve yaşam tarzlarımızdaki ulusal eğilimleri inceleyerek bir ilişki bulup bulamayacaklarını araştırdı.
Araştırmalar, bağırsak kanserinin yanı sıra tiroid, multipl miyelom, karaciğer, böbrek, safra kesesi, pankreas, rahim iç tabakası (veya endometriyum), ağız, meme ve yumurtalık kanserlerinin de arttığını gösterdi.
Bağırsak ve meme kanserleri, yılda toplam 11.500 vaka ile genç yetişkinlerde en sık görülen kanser türleridir; pankreas ve safra kesesi kanserleri ise çok daha nadirdir.
Sadece bağırsak ve yumurtalık kanserlerinde artış gözlemlenirken, diğer dokuz kanser türünde yaşlı yetişkinlerde de artış görüldü.
Kanser Araştırma Enstitüsü ve Imperial College London tarafından yürütülen çalışma, halihazırda kanser riskini artırdığı bilinen davranışlardaki kalıpları da analiz etti.
Ancak sigara içme oranlarının, alkol tüketiminin, fiziksel egzersiz seviyelerinin, kırmızı ve işlenmiş et miktarının ve lif oranı düşük diyetlerin sayısının ya iyileştiğini ya da aynı kaldığını gösterdi.
Bu davranışların hepsinin kanserde rolü var, ancak kanser vakalarının neden arttığını açıklamıyorlar.
Raporda, kanserdeki artışla örtüşen tek verinin, 1990’lardan beri artış gösteren aşırı kilo ve obezite seviyeleri olduğu belirtildi.
Fazla yağ dokusunun, insülin gibi vücuttaki hormonları değiştirdiği ve bunun da kanser riskini etkileyebileceği düşünülmektedir.
Ancak bu bile kusurlu bir cevaptır.
Örneğin bağırsak kanserinde, araştırmacılar her 100 ek vakadan 20’sinin aşırı kilodan kaynaklanabileceğini, 80’inin ise henüz açıklanamadığını tahmin ediyor.
Araştırmacılar, sadece “fazladan” olanları değil, tüm kanserleri önlemenin önemli olduğunu söylüyor. Dünya genelinde kanserlerin yaklaşık %40’ının sigara içmemek gibi yaşam tarzı seçimleriyle önlenebileceği tahmin ediliyor.
Rapora göre, yılda yedi milyon kanser vakası önlenebilir.
Kanser Araştırma Enstitüsü’nden Profesör Montserrat García Closas, BBC’ye verdiği demeçte, “Gençlerde kanser vakalarının arttığı haberini duymak çok endişe verici” dedi.
“Ancak, sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek kanser riskini azaltmak için yapılabilecek şeyler de var; örneğin, fiziksel olarak aktif olmak ve sağlıklı bir kiloyu korumak.”
Araştırmacılar ayrıca, gençlerde kanser vakalarının arttığını ancak bunların daha yaşlı yaş gruplarındaki kanser vakalarına kıyasla hala çok daha az olduğunu hatırlattılar.
Araştırmacılar, 20’li, 30’lu ve 40’lı yaşlardaki gençlerin her 1000’de birine, 50’li, 60’lı ve 70’li yaşlardaki daha yaşlı gruplarda ise bu oranın yaklaşık 100’de bir olduğunu belirtti.
Diğer risk faktörlerinin araştırılması devam ediyor. Imperial College London’dan Prof. Marc Gunter, ultra işlenmiş gıdalar, kalıcı kimyasallar (veya PFAS) ve antibiyotik kullanımı hakkında tartışmalar olduğunu ancak “bilmediğimiz çok şey” olduğunu söyledi.
Şekerli içecekler, iltihaplanma, hava kirliliği, bağırsak bakterileri ve yabani ot ilaçları gibi faktörler öne sürüldü.
Kanserlerin tespitinde yaşanan gelişmelerin, daha genç yaşta teşhis konulan kanser sayısının artmasına yol açıp açmadığı da araştırılıyor.
/BBC News/
