ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’e göre bu gemilerde ciddi tehlikelerle karşı karşıya kalan 22 binden fazla denizci ve teknisyen bulunuyor.
ABD tarafından hazırlanan raporlarda, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ticari gemi sayısının bin 550 ile bin 600 arasında olduğu belirtildi.
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’e göre bu gemilerde ciddi tehlikelerle karşı karşıya kalan 22 binden fazla denizci ve teknisyenin bulunuyor.
28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a karşı askeri operasyonları başlamasından bu yana, İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık vermesi üzerine, dünya ekonomisinin bu hayati damarı neredeyse tamamen kapalı durumda. İran Devrim Muhafızları, boğazdan geçişi yasaklayan uyarılar yayınlayarak ticari gemilere saldırı düzenleyeceğini duyurdu. ABD güçleri, İran güçlerinin boğaza mayın döşediğini bildirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, gemileri boğazdan geçirmek amacıyla ‘insani nitelik taşıdığını’ söylediği ‘Özgürlük Projesi’ adlı bir operasyon başlattı. Ancak yalnızca 48 saat süren ve sadece iki geminin çıkışına yardımcı olan bu operasyondan kısa sürede geri adım attı. Trump, Pakistan’ın arabuluculuğuyla sürdürülen ABD-İran müzakerelerine ilave süre tanımak istediğini açıkladı.
Danimarkalı dev nakliye şirketi Maersk, ABD ordusunun boğazdan çıkış için yönlendirdiği iki gemiden birinin kendisine ait olduğunu teyit etti. Şirket, söz konusu geminin ‘savaşın başlamasından bu yana’ Körfez’den çıkamadığını da kaydetti.
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Özgürlük Projesi’nin Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere yeniden açmayı hedeflediğini ve Destansı Öfke Operasyonu’ndan bağımsız olduğunu açıkladı.
Hegseth, yaptığı açıklamada, “İran’ın masum ülkelerin ve mallarının uluslararası bir su yoluna erişmesini engellemesine izin verilemez” ifadelerini kullandı. ABD’li Bakan, İran’ın ‘sivil gemileri taciz eden, tüm ülkelerden denizcileri ayrım gözetmeksizin tehdit eden ve hayati öneme sahip bir geçiş noktasını kendi mali çıkarları için kullanan saldırgan bir ülke’ olduğunu vurguladı.
ABD’nin planına rağmen, Lloyd’s List Intelligence tarafından yapılan bir analiz, boğazdan geçen gemi sayısının geçen hafta 44’ten 36’ya düştüğünü ortaya koydu. Normal günlerde bu koridordan 120’den fazla gemi geçiyor ve bunların çoğu küresel petrol arzının yüzde 20’sini taşıyor. Yetkililer, 21 mil (33 kilometre) uzunluğundaki su yolunun üzerinde füzelerin varlığının devam etmesi nedeniyle nakliye şirketlerinin geçiş riskini üstlenmek istememelerini bu durumun nedeni olarak gösterdi. Uzmanlar, uzun vadeli istikrar sağlanana kadar Hürmüz’deki nakliye trafiğinin tam olarak yeniden başlamayacağını belirterek, güvencelerle desteklenen uzun vadeli bir anlaşma olmadan tıkanıklık sorununun çözülemeyeceğini vurguladılar.
Dünyanın önde gelen nakliye şirketlerinden biri olan Hapag-Lloyd’un İletişim Direktörü Nils Haupt, şirketin Özgürlük Projesi askıya alınmadan önce boğazda mahsur kalan dört gemisini çıkarmak için ABD ordusundan yardım almayı değerlendirdiğini söyledi. Haupt, açıklamasında “Durum yeniden değiştiğine göre bu adımın fizibilitesini ve nasıl hayata geçirileceğini yeniden incelememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
ABD Genelkurmay Başkanı General Caine ise şu an Körfez’de yaklaşık 22 bin 500 denizciyle birlikte bin 500’den fazla geminin mahsur kaldığını teyit etti.
General Caine, açıklamasında şunları söyledi:
“Son yedi hafta boyunca İran, ticari deniz ulaşımını kesmek ve küresel ekonomiye zarar vermek amacıyla boğazdaki ticari gemileri defalarca tehdit etti ve saldırıya geçti. Dünya petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği dünyanın en önemli deniz geçitlerinden birini tıkayarak İran, küresel tedarik zincirini bir silaha dönüştürüyor.”
Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, Panama’da yaptığı konuşmada, ‘şu an yaklaşık bin 500 gemi ve 20 bin mürettebatın Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalmış durumda olduğunu’ belirterek deniz taşımacılığının dünyada tüketilen toplam ürünlerin yüzde 80’inden fazlasını taşıdığını hatırlattı.
Savaşın doruk noktasında 32 gemi füze saldırısına uğradı. Bu saldırılarda en az 10 kişi hayatını kaybetti ve 12 kişi de yaralandı. IMO, gemileri azami dikkat göstermeye çağırmayı sürdürürken, askeri refakatle sağlanan deniz korumasının uzun vadede sürdürülebilir bir çözüm olmadığını vurguladı.
Los Angeles Limanı Genel Direktörü Gene Seroka, yaptığı açıklamada, “Ticari nakliye topluluğunun güvenini ancak hayata geçirilip etkinliği kanıtlanmış gerçek bir barış anlaşması sağlayabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Seroka, ABD ordusu bölgede konuşluyken dahi yüklerini ve personelini nakletmeye hazır tek bir nakliye yöneticisiyle görüşemediğini ifade etti. ABD ordusu gemilere eşlik etse bile nakliye şirketlerinin ‘son derece dikkatli bir değerlendirme’ yapması gerektiğinin altını çizen Seroka, “Bu adımı atmadan önce boğazdan geçişin güvenliğine daha fazla güvenmeleri gerekecek” dedi.
Seroka, Ortadoğu’nun en büyük nakliye şirketlerinden American President Lines bünyesinde 5 yıl çalışmıştı.
İki ayı aşkın bir süredir nakliye şirketleri boğazdan çıkış için fırsat kolluyor. Fakat artık gemilerin boğazdan ayrılmasına izin vermek yük ve personeli tehlikeye atmak anlamına geliyor. Milyonlarca dolarlık değer biçilen bir geminin uğrayacağı her türlü hasarın şirketlere ağır mali ve lojistik kayıplar yaşatacağına şüphe yok. Sigorta şirketlerinin sözleşmelerinde, savaş dönemlerine ilişkin özel maddeler bulunuyor ve bu maddeler, şirketleri savaşın ortasında mahsur kalan gemileri sigortalama yükümlülüğünden muaf tutuyor. Dolayısıyla söz konusu mali güvence olmadan gemilerin boğazdan çıkışı son derece yüksek maliyetler doğurma riskini de beraberinde getiriyor.
Kaynak: İlke TV
